Dr. Herzl

... די שענק פארפוצט מיט בלא־װײס פאפיר, די װענט באהאנגען׳ אחוץ אנדערע דעקאראטױוע אויםשטאטונג מיט בילדער פון ד״ר הערצל, מענדעלע און אגדערע ײדישע און העברעאישע שרײבער. סך הכל זענען געװען וױיניק ביכער. אין די אויגן פון דער ױגנט האט אבער אויסגעקוקט װי ם׳װאלט געװען דער שענסטער און גרעםטער אריםטאקראטישער םאלאן. די באציאונג צו ךי װאס זענען געשטאנען בראש פון דער

הויף, אלץ װאם איז מיר געװען אזוי טײער און נאעגט. איך גײ לאנגזאם און פארזיכטיק, איך באטראכט אלץ. אט דאם הויז פון מאנעס װײנבערג, װו עם האט זיך געפונען די כמיעלגיקער פאסט׳ װײטער אלתר אגניעװיטשעם הויז און משה שיע׳ם (יהושע) שצערבעם הויז, אין װעלכן עם האט זיך געפונען די בית״ר־ארגאניזאציע, אין װעלכער איך האב פארבראכט מײנע ערשטע ױגנט־יארן. דא האב איך געלערנט פון מײנע מדריכים מאיר פעלמאן און משה זאנשײן. פאר מײנע אויגן שטײט די גרויםע מנורה אין גאלד־געפארבט און נעבן איר דאם בילד פון ד״ר הערצל און דאם בילד פון זאב זשאבאטינסקי. דא האב איך י״א אדר, אין יארצײט פון טרומפעלדאר געזונגען : ״בעד עמגו ובעד ארצנו טרומפלדור נפל״. דא האב איך רעציטירט דאם ליד פון א. צ. גרינבערג ״אמת אחת ולא שתײם״ און אין כ׳ תמוז רעציטירט זשאבא־ טינםקים ״הםפד״ נאכן טויט פון הערצלן. איך גײ װײטער װי א װאנזיניקער. איך באװעג זיך װי א פאראליזירטער, איך זע דאם הויז פון מלך אגניעװיטש, אין װעלכן עם האט זיך געפונען די פאפולערע ״באנק לודאװי״ װײטער — דוד מאפעם און דוד ױםף זילבערבערגס הײזער, און איך קום אן אין מארק. אט זע איך די טראטוארן אויסברוקירט מיט ײדישע מצבות, ארויסגעריםענע פון אלטן און נײעם בית הקברות. טרערן שטיקן מיך אין האלדז, איך באטראכט אלץ. די הײזער און קלײטן זענען באװוינט דורך גוײם פון די ארומיקע דער־ פער. כמיעלניק איז װײטער כמיעלניק, נאר אן ײדן. שנײדערס, שוםטערם, םטאלארעם האבן געשאפן קאאפעראטױון לויט דער פארארדנונג פון דער נײער פוילישער רעגירונג און אלץ קלאפט. גוײם דערקעגען מיך, שמײכלען אונטער און זאגן : ...