Passage 1normalized OCR · source chars 0-741
דאס איז געווען א גרויסע פירמע, וועלכע האט געפירט פארצווייגטע געשעפטן און גענאסן דערביי פון אן אומבאגרענעצטן קרעדיט און צוטרוי. דער וואסער האנדעל האט געשאפן אין דאוויד"האראדאק אינדוסטריע פון שיףדבויעריי, פון וואס פיל יידן און קריסטן האבן געהאט פרנסה בכבוד. אט דער קלאס פון וואלד-סוחרים און וואסער-מענטשן, האט געהאט א שטארקע ווירקונג אויף דער אנטוויקלונג פון שטעטל און איבערהויפט פון דער יוגנט. די עלטערן האבן זיך באמיט צו געבן זייערע קינדער, ניט נאר א יידישע דערציונג, נאר אויך אן אלזייטיק-וועלטלעכע בילדונג, ווי עס האבן געפאדערט זייערע געשעפטן. א דאנק דעם פארצווייגטן און זיך אנטוויקלענדיקן וואסער-האנדל און האלץ מסחר אין פאלעסיע בכלל און אין דאוויד"האראדאק בפרט, איז אין אנהויב פון 19-טן יארהונדערט אנט- שטאנען א יידישער ישוב אין נירטשע.
passage_c3875dd5409252ee89ccb65c