United States

כל זמן עם האט זיך געלאזט, איז מען געלאפן קיין אמעריקע. שפעטער, ווען די טויערן פון די פארײניקטע שטאטן האבן זיך צוגעמאכט, האט די ױגנט אנגעהויבן שפארן זיך קיין ארץ־ישראל. א קליינע צאל יונגעלײט, װעמען דער מזל האט צוגעשפילט צו באקומען םערטיפיקאטן, האט עול ה געװען קיין ארץ־ישראל. די זוײניקער גליקלעכע ױנגעלײט, האבן עמיגרירט אין אנדערע לענדער. צענדליקער, און צענדליקער ױנגעלײט פון דראהיטשין זײנען געלאפן קיין ארגענ־ טינע, קובא און קאנאדע׳ ביז װאנען אויך די דאזיקע לענדער האבן געשלאםן זײערע טויערן פאר דער יידישער אימי־ גראציע. ...

... װאר ן אװעקגע׳גנב׳ע ט פו ן זײנ ע עלטער ן ד א אי ן ד י פאראײ ־ ניקט ע שטאטן , װאל ט אי ך זײע ר יגעװאל ט װיסן , אוי ב ע ס אי ז מעגלעך , פריע ר פאי ר ״הש ם יתברך ״ או ן דא ן דור ך אײך , מי ר אנצוצײג ן ו װ צ ו געפינע ן דא ם קינד . דע ם קינד ס עלטער ן זײנע ן ניש ט קײ ן ײדן , ז ײ הײם ן לינדבערג.. .

אויף מארגן בין איך אװעק ארבעטן, צוזאמען מיט די איבעריקע פרויען פון געטא, אין ״ארטעל״, אין דער װעשערײ. מיט מיר האבן געארבעט: ציפה שמשוגם א מײדל — נחמה; שלמה בײך׳ם א מײדל, חנה; שפרה׳ ראשקע װאסער־מאנם טאכטער, א. א. דער אויפזעער פון ״ארטעל״, א רוסי־ שער קריסט, שעלפוק ד,;:טער געהײסן (דער שעלפוק גע־ פיגט זיך הײנט אין די פאראײניקטע שטאטן...) איז געװען צופרידן פון מײן ארבעט. פאר דעם חודש װאס איך האב גע־ ארבעט אין ״ארטעל״, האב איך באקומען באצאלט ססנ רובל און צו א האלבן פונ טױױט א טאג. שפעטע ר האט מען מיך אריבערגעפירט צו ארבעטן אין דער פאםט. איך האב גע־ רויםט און געקאכט, אלץ װאס מען האט מיר געהײסן, אבי נאר איך זאל קענען געראטעװעט װערן פון טויט. פאר א חודש צײט האבן מיר די פאסט־באאמטע דערלויבט צו שלאפן אויסער געטא. אײנמאל קומט צו מיר דער נאטשאלניק פון פאמסט און זאגט מיר, אז עס איז אים א שאד אז איך זאל אומ־ קומען, נאר צום באדויערן, איז דא א באפעל פון היטלערן, אז קײן ״ױדע״ טאר נישט נעכטיקן אויסערן געטא. בײטאג קען איך ארבעטן אין פאםט, אבער אויף בײנאכט מוז איך צוריקגײן אין געטא. עס איז מיר געװארן פינצטער אין די אויגן הערנדיק די נײעס׳ נאר װאס האב איך געקענט טאן י נאך דער ארבעט פלעגן מיך די דײטשן אפפירן אין געטא.