Hitler

*דאַזיקע צוואַנגם־אָבערטאָן שקלאפערײַ; אַ שקלא־ פעױנאךערגער װי אין מצרים: צופייניקן קליינע קינדער מיט כל עבודת־פרך אין קעלט און אין רעגן — האָבן די דייטשן פראקטיצירט אין אלע אקופירטע ראיאנען, אפן פאר דער גאנצער וועלט. און דאם האָבן געטאן די ״גוטע דייטשן״ אין דער ערשטער וועלט־מלחמה ונהיינט קען מען זיך שוין פארשטעלן װ§ם די דייטשן האָבן אפגעטאן אונטער היטלער׳ן ו) אינטערעםאנט, אבער, איז דער דאזיקער פאקט: קיין איינער פון דער ציוויליזירטער און דעמאקראטישער וועלט האט נישט אויפגעהויבן זײן שטים אין פראטעםט קעגן דעד דייטשער טירעניי און בעסטיאלישער באהאנדלונג (אין דעד ערשטע וועלט־מלחמה) פון דער ציווילע באפעלקע־ רונג! —װי מיר הערן היינט פראטעםט קעגן דער ״שלעכטער באהאנדלונג״, װאס מען באגײט קעגן די ^ןדעמע דײטשן, נעבאך״. דאס לאזט אסך נאכצודענקען... — [די רעדאקציע] ...

... — נחמה; שלמה בײך׳ם א מײדל, חנה; שפרה׳ ראשקע װאסער־מאנם טאכטער, א. א. דער אויפזעער פון ״ארטעל״, א רוסי־ שער קריסט, שעלפוק ד,;:טער געהײסן (דער שעלפוק גע־ פיגט זיך הײנט אין די פאראײניקטע שטאטן...) איז געװען צופרידן פון מײן ארבעט. פאר דעם חודש װאס איך האב גע־ ארבעט אין ״ארטעל״, האב איך באקומען באצאלט ססנ רובל און צו א האלבן פונ טױױט א טאג. שפעטע ר האט מען מיך אריבערגעפירט צו ארבעטן אין דער פאםט. איך האב גע־ רויםט און געקאכט, אלץ װאס מען האט מיר געהײסן, אבי נאר איך זאל קענען געראטעװעט װערן פון טויט. פאר א חודש צײט האבן מיר די פאסט־באאמטע דערלויבט צו שלאפן אויסער געטא. אײנמאל קומט צו מיר דער נאטשאלניק פון פאמסט און זאגט מיר, אז עס איז אים א שאד אז איך זאל אומ־ קומען, נאר צום באדויערן, איז דא א באפעל פון היטלערן, אז קײן ״ױדע״ טאר נישט נעכטיקן אויסערן געטא. בײטאג קען איך ארבעטן אין פאםט, אבער אויף בײנאכט מוז איך צוריקגײן אין געטא. עס איז מיר געװארן פינצטער אין די אויגן הערנדיק די נײעס׳ נאר װאס האב איך געקענט טאן י נאך דער ארבעט פלעגן מיך די דײטשן אפפירן אין געטא.

... דע ר פויע ר הא ט מי ט כע ם געקוק ט אוי ף אונד ז או ן געזאגט : ״ע ס אי ז א ן עבר ה צ ו געב ן א ײד ן א שטיק ל ברזיט ׳ אי ר זײ ט זינדיק ע או ן אי ר דארפ ט אפקומע ן פא ר אײער ע זינד ן פא ר ד י זינ ד װא ם ד י ײד ן האב ן געהאנגע ן דע ם הײ ־ ליק ן זון ׳ יעזו ם כריםט.. . דע ר הײליקע ר הא ט אײ ך פארשאלט ן או ן אראפגעשיק ט היטלער ן א ײ ך אומצוברײנגען״... . ...