382 דראיהיטשין ד^ן סאיזאן אויטענטישערשוי־ דער־דאקומענטפון דידײטשעמארד־פאבריק ד אבילדפוןא קרעמאטארױם פו ןטרעבלינקע , מײדאנעק , אוישװיץ , בירקענא ו שטוטאף . דאכא רבערגען בעלזע ן א.א . יעד ןטאג פלעג ןדידייטשן בלויז אי ןאוישװיץ , װאועסזײ־ נען געװע ןאחוץ קרעמאטאריעס או יך6גאז־קאמערן , פארברענען 24 טויזנ טײדן!.. . דערלאנדא־ נער ״סטאר״ פו ן1אפריל , 1946 , הא טבאריכטעט , א ז אי ןאויש־ • 9 > ־ — • װי ץ(אונטע רדע רפירונ ג פו ן תלי ןרודאל ףפראנ ץפערדינאנד העס) , האב ןדידײטש ןפאר־ ברענ טדרײמיליא ןײדן ! אזא מארד־פאברי קאי זאו ךגעװע ן אי ןבראנע־גורע , בערעזע . ד.װ . צװע קאי זאו ךבאנוצ טגעװאר ןד יקאװאלעריע • דידאזיק ע אנגענומענ עפארזיכערונגס־טיטלען , האב ןזי ךארויםגעװיז ן פא רזײע רנוצלעך , װע ןא סצ ײדן האב ןגעפרװו טאנטלויפן ׳ אל עײד ןזײנע ןגעכאפ טגעװאר ןפו ןדע רװאך . ״לוי טדע רפארארדענונ גה אטד ירײניקונ גפו ןדע ר געט אגעזאל טזי ךאנפאנגע ן6אזײגער , אבע רצולי ב דע ר פינצטערני שאי זעמ םגעװאר ןאפגעלײג טאוי ףאהאלבע ר שעה . ״װע ןד יײד ןפו ןפינסק האב ןדערפארן , װא םעמ םגרײ ט זי ךפא רפא רזײ , האב ןגרויס עמאם ןײד ןפרײװילי קצוװיפ־ געקליב ןזי ךאינ דיגאםן , או ןמי ר האב ןגעהא טדימעגלעכ־ קײ טצ ונעמע ןעטלעכ עטויזנ טײד ןצודע םאומשלאג־פלא ץ אי ןדע רערשטע רשע הפו ןרײניקונגם־פראצעם, .
״װען די איבערגעבליבענע ײדן האבן דערזען וואס עס קומט פאר, האבן זיי זיך פריװיליק אנגעשלאסן אין די מארשירנדיקע קאלומנעס ײדן, אזוי, אז די פאליצײ, װאם האט געהיט דעם אומשלאג־פלאץ, איז נישט געװען אומשטאנד אפצוצײלן די גרויסע צאל ײדן. ״מיר האבן געהאט אויסגערעכנט אויפן ערשטן טאג אויף סס 10 ביז ססס 2 יידן. אבער דער רעזולטאט האט איבערגעשטיגן אלע דערװארטונגען. די ערשטע רײניקונגם־אקציע האט זיך געענדיקט נאך 17 שעה ארבעט אן שום אינצידענטן. א ססס, 10 ײדן זײנען געטויטעט געװארן אין ערשטן טאג... ״דעם 30־טן אקט. 1942, איז פארגעקומען די צװײטע רײניקונג פון דער געטא. דעם 31־טן אקט.—די דריטע רײניקונג, און דעם 1־טן נאװעמבער, 1942, איז פארגעקומען די פערטע רײגיקונג פון דער געטא. ארום ססס, 15 יידן זײנען צונויפגעטריבן געװארן אויפן זאמלונגס־פלאץ. קראנקע ײדן און קלײנע קינדער, װעלכע זײנען נישט ארויס.געקומען פון זײערע היתער, זײנען גע׳הרג׳עט געװארן אין דער געטא גופא. מיט איין אויסנאם, איז דא אויך נישט פארגעקומען קײן אינצידענטן. [און נאך א ססס, 15 ײדן זײנען אומגעקומען. — װ. ]״
״אין שייכות מיט די פאקטן, אז ײדן, װאס האבן ארויס־ געגעבן דאס באהעלטעניש פון זײער גאלד, האט מען גע־ שענקט דאס לעבן [א דײטשישער שװינדל—װ.], האט אײן ײד געמאלדן, אז ער האט באהאלטן א סך גאלד. אײנער פון אונ־ זערע קאמענדאנטן איז מיטגעגאנגען מיטן ײד צו ברײנגעװן דאס גאלד. דער ײד האט געהאלטן אין בלײבן הינטערשטעליק אויפן װעג. לםוף האט ער געװאלט, אז דער קאמענדאנט זאל מיט אים ארויפגײן אויף א בוידעם־שטיבל. דער קאמענ־ דאנט האט דעם ײד צוריקגעגומען צום פלאץ. דער ײד האט נישט געװאלט זיצן רואיק אויפן ערד װי אלע ײדן. און לםוף האט דער ייד זיך פלוצלונג געגעבן א װארף אויף א קאװאלעריסט, ארויםגעריסן פון אים דעם ביקם און אים אנגעדײבן צו שלאגן. א סאלדאט פון דער קאמפאניע האט דעם ײד געגעבן מיט א האק איבערן קאפ און אים געטויטעט . ״דעם 1־טן נאװ., 5 פארנאכט, איז די קאמפאניע פאר־ ארדנט געװארן צו פארמירען אן אויםנװײניקסטן קארדאן. דא איז נישט געװען קײן שום םפעציעלע אינצידענטן. דעם 2־טן נאװ״ 1942, 8 פרי, איז די קאמפאניע געװארן באפרײט פון פינםק און אװעקגעשיקט געװארן צו איר פאםטן. די קאמ־ פאניע האט דערגרײכט קאברין 1 בײטאג און במשך פון 17 שע ה װידער פארנומען איר פאזיציע. ״ ״באמערקונגען:
״ 1. — אפטײלונגען װאס פארנעמען זיך מיט אויסרײניקן און אונטערזוכן געטאס, מוזן האבן מיט זיך העק און ענלעכע געצײג צו עפענען פארשלאסענע טירן א.א.װ. ״ 2. — אפילו װען עס איז נישטא קײן לײטער און קײן שום סימן פון טרעפּ װאם פירן צום בוידעם, מוזן מיר אננעמען, אז דארט זײנען פאראן ײדן באהאלטן און אלע בוידעמער מוזן זארגפעליק אונטערזוכט װערן. ״ 3. — אפילו, װאו עס איז נישטא קײן קעלערס, איז