38 1 דראהיטשיז ײד ן לײד ן נוי ט או ן הונגע ר ד. דער שחיטה־פארבאט (פון מאדאם פריסטאראװא), װאם דער פוילישער םײם און די רעגירונג האבן לעגאליזירט איבער דעם גאנצן לאנד, האט נאך א צװײג פון יידישן לעבן צעבראכן. א חוץ דעם, װאס מען איז געװען זשעדנע א שטיקל פלײש, אפילו אין די ױם־טובים (א מאל אין א ױמא־דפגר האט די רעגירונג דערלויבט צו שעכטן א קעלבל אויף כשר), — זײנען די ײדישע שוחטים און קצבים געבליבן פרנםהלאז. האט טאקע אין פיל ײדישע הײזער אין דראהיטשין גע־ פײפט דער דלות. שוין נישט רײדנדיק װעגן פלײש, אדער א מלבוש, װאס דאס איז אין יענער צײט געװען א לוקסוס, עם האט פשוט געפעלט אין שטוב דאס טרוקענע שטיקל ברויט. איך װעל נישט זאגן, אז אין פוילן האט געפעלט עסן. אין א לאנד׳ו װס ד פראצענט פון דער באפעלקערונג האט זיך פארנומען מיט ערד־ארבעט׳ מיט לאנדװירטשאפט, האט נישט געקענט פעלן קײן אגראר־פראדוקטן, קײן שפײז. עס איז װירקליך געװען גענוג צום עסן. אבער׳ װויזס איז געװען די פעולה׳ אז עס נישט געװען פארװאס צו קויפן. װי מען די םטדורןטו ר פון דער רןהיל ה ראש הקהל — מר א דאתר א
אין דראהיטשין, װי אין גאנצן פאלעםיער געגנט, איז אונטער דעם צארישן רעזשים נישט געװען קײן ארגאניזירטע קהילה, א מאגיסטראט, מיט אנדערע װערטער. דאס גאנצע גײסטיקע, קולטורעלע און געזעלשאפטלעכע לעבן אין שטעטל האט זיך געדרײט, אממײנםטן, אין און ארום דעם בית־מדרש. דעם אמט פון אונאפיציעלן ראש הקהל פון שטאט האט פאר־ נומען דער רב, דער מר א דאתרא. אלע שטאטישע אסיפות זײנען פארגעקומען אין הויז פון רב, אונטער זײן פארזיץ. דער רב האט שוין געהאט זײן אײגענעם ״שטאט־ראט״, ױעצים, װעלכע האבן זיך רעקרוטירט פון די פרעזידענטן און גבאים פון די שוהלן און פון דער חברה־קדישא א־ן סתם מקורבים, בעלי־השפעה, מיט װעלכע דער מר א דאתרא האט זיך באראט און אנגענומען די געהעריקע החלטות מכח אינערלעכע און אויסערלעכע ענינים פון זײן קהילה. זאגט־״אן אקם פאר א גראשן, אז עס איז נישט א דער גראשן...״ דאס, װאס עס איז פארגעקומען מיט די. ײדן אין דעם ״דעמא־ קראטישן״ פוילן איז נישט געװען קײן צו־ פעליקײט. עס איז גע־ װען א גוט־צוגעטראכ־ טער פלאן אין אײנ־ קלאנג מיט דער פאר־ מולירטער ״אװשעם״־ פאליטיק פון דעם א־ מאליקן, פוילישן, ״דע־ מאקראטישן״ רעזשים, װעמענס פרעמיער־מי־ ניסטער, גענעראל סקלאדקאװסקי, האט פראקלאמירט־״שלאגן ײדן — גײן: באיקאט, —׳אװשעם׳, (יא)״. די
לוי הפון משה נפתלי בראנער. פון רעכטם: קאמעניצער (וויסאצקי), לאה, מרים צירל׳ם, דינה כארסל, שפרה און אלתר סאראטשיק, פייטשע און בערל װיכנעס, שרה כארסל, משה מענדל מילנער, הערשל א.א. דער רב האט געדארפט זעען, אז זײן קהילה זאל האבן א באד, א מקוה און א דאקטאר. דער רב האט אויך געדארפט זארגן פאר דעם סאציאלן װױלזײן פון זײנע ײדן. ער האט געדארפט זעען, אז די נישט פארמעגלעפע ײדן זאלן קריגן מעות־חטים אויף פסח, העלפן קראנקע און נויטבאדערפטיקע א.א.װ, דער רב האט אויך געהאט די אויפגאבע צו פירן די כװנה פון די פאליאקן איז געװען קלאר און זעער בולט־ארויםצושטויסן די ײדן פון האנדל, דערגײן זײ די יארן, ביז זײ װעלן אנטלויפן פון לאנד... װײס איך נישט, װער עס האט צו בײנקען נאך דעם אמא־ ליקן, פוילישן, ״דעמאקראטישן״ רעזשים... מיר, ײדן, האבן אװדאי נישט װאם צו זשאלעװען... אפשר זײנעז דא אזעלכע...