Ghetto
The passage describes institutions intended to bring order to the ghetto.
Read more about Ghetto than the memorial book alone records. The assistant works from this record's own source passages and searches trusted archives — Yad Vashem, USHMM, YIVO, Virtual Shtetl, JewishGen and Wikipedia — and shows you what it found, with its sources.
... רומקאָווסקיס אַדמיניסטראַטיווער אַפּאַראַט האָט אָנגע-
הויכן פונקציאָנירן מיט לאַנגזאַמע אָבער זיכערע טריט. היות
דער עלטסטער פון די יידן איז נגעווען דער געוועלטיקער איבער
אַלִעם, איז זיין באַשלוס געווען גענוג צו שאַפן אינסטיטוציעס
װאָס זאָלן ברענגען אַ שטיק? סדר אין געטאָ. איינע פון דרי
גאָר ערשטע אינסטיטוציעס װאָס האָבן אַרומגענומען דעםדאָס געטאָ האָט צו יענער צייט פארמאָגט צויי גימ-
נאַזיעס און נישט פאָרמעל, אפילו א פרייען אוניווערסיטעט,
װאָס איז געווען טעטיק (איצט, אז מען האָט שוין געמעגט
גיין אין גאַס ביז 9 אָוונט, און מיט אן אַרבעטס-קאַרטע אפילן
שפּעטער) צוויי מאָל א ואָך אין דער געביידע פון די אַדמי-
ניסטראַטאָרן אויף לוטאָמיערסקא 11, א פארצויינט שול-
וועזן און גאָר נישקשהדיק שפּיטאָל-װעזן װאָס האָט אריינגע-
נומען דעם פארמלחמהדיקן בנין פון דער קראַנקן-קאַסע אויף
לאגעווניצקא 20 און דאָס ,פּוילישע" שפּיטאָל אויף
דרעװונאָווסקא,ס'איז װוי יעדעס מאָל אין אזא לאַגע, דער געטאָ באַקאַנט
געװאָרן אלע איינצלהייטן פון דער גזירה. די דייטשן האָבן
געגעבן רומקאָווסקין א באַפעל, צוצושטעלן פאר דער ראָל-
קאָמאַנדע 20.000 קינדער און זקנים פון געטאָ. דאָס האָט
איינגעשלאָסן אן ערך אלע קינדער ביז 10 יאָר װאָס האָבן זיך
געפונען אין געטאָ און די איבער 00 יאָר. די אויפגאבע איז
אָנפּאַרטרױט געװאָרן רומקאָווסקין אדורכצופירן זי מיט דער
הילף פון דער יידישער אָרדנונגס-דינסט (געטאָיפּאָליציי). מען
האָט אין געטאָ געװוסט, אז אין ראַדאָגאָשטש ביי דער באַן"
סטאַציע (מאַרישין, אין געטאָ) װאַרטן שוין לאַסט-װאַגאַנען
פאר די װאָס וועלן גענומען ווערן. ...א גרעסערער טיי? פון די-אָ יונגע קינדער האָט פריצייטיק
זיך גענומען צו נאַסן-הענדלעריי. שוין אין גרויען באַנינען
האָט מען זיי געטראָפן, דרי קליינינקע, װאַכזאַמע נעטאָ-הענד-
לער אין גאָס, מיט מידע, נישט אוױיסגעשלאָפענע איינעלעך,
פלעגן זיי אין אלע ראָגן, אין אלע פארװאָרפענע ווינקעלעך
פון געטאָ אויסקוקן אויף א קונה. ...ס'האָבן איצט די יידישע מאַמעס אין געטאָ מיט נאָך
מער אומרו אוֹן ציטער נעוואכט איבער זייערע קינדערס
אָטעם; אויפסניי זיך פאַרפּאַנצערט מיט אַן אייזערנעם וילן;
מיט אַלע מעגלעכע מיטלען אָפּצוהיטן דעם אָפּגעראַטעװעטן
איבערבלייב. ...... און באַלד האָט די נאַכט, וי א פאַרצוייפלטע מאַמע
צעעפנט איר שװאַרצע אומענדלעך גרויסע פאַטשיילע, און
איינגעטוליעט די מידע, הונגעריקע, שוין כמעט אויסנעליי-
ריקטע געטאָ,בעקערייען זענען דערוויי? געווען
The location in the ghetto is described in the surrounding passage, but this quote alone is incomplete.
אין דער געביידע פון די אַדמי- ניסטראַטאָרן אויף לוטאָמיערסקא 11
The passage identifies the meeting building but does not explicitly state the university's broader location.
The statistical office and labor office were closed following Rumkowski’s order.
German authorities ordered Rumkowski to provide 20,000 children and elderly ghetto residents to the Roll Command for removal.