Vilket

... איז געווען די צייט פון איבערבראָך -- דער איבער- גאַנג פון דער תקופה פון אָפּנאַנג צו א פּעריאָר פון אוים- קום. דאָס שטאַרק פארװאָרלאָזטע פעלד -- ס'פעלד אין אלע טייטשן --- האָט נעמאַנט די מי פונעם פאַרשטאַנדיקן אַקע- רער און זייער. נורלדיק איז דער יידישער לאָדזש באַשערט געװאָרן צו געווינען אנשי נבון און נעניטע הענט און דער ציבור אין ארנאניזאציאַנעל, עקאָנאָמיש און אויך נייסטיק אויפגעשטינגן באַרג-ארויף. צו סאָל אין פּרט פון בויען סאָ- ציאַל פאַרנעמיקע אונטערנעמונגען, וי די יידישע יתומים- ' הייזער, האָט לאָדזש געװווּנען א סך אָנזען. אין באַלוט, װוּ עס איז געווען ממש ,א שפע" פון יתומים" און פארװאָרלאָזטע קינדער, אין געעפנט געװאָרן דאָס גרויסע יתומים:הויז (זגערזשער 80, אָנפירער מענדל רייכנבאַך), אין װילקעת -- צענטער שטאָט -- האָט געאַרבעט מיט אינטענסיווקייט דאָס יתומים-הויז פון , דאָבראָטשיננאָשטש", די אָרגאניזאציע פון די צילינדער-יידן, אין , העלענווועק", די פּעריפערישע געגנט פון לאָדזש האָט מיט פאַרנעם זיך אַנטװיקלט די קינדער- רעפּובליק פון יידישע יתומים און יתומות אונטער דער הויפּט-השגחה פון דעם אַסעקוראַציע-אגענט מרדכי-חיים רומקאָווסקי,. די יתומים-הייזער זענען געווען פארבונדן מיט א נעץ יידישע געזעלשאַפטלעכע שולן וי מיט ארגאניזאציעס פאר פּראָפּעסיאַנעלער אויסבילדונג פון די אונטערװאַקסנדיקע יתומים און יתומות. בפרט האָט אַן אָנזעעװודיקן אָרט פאר- נומען אין דעם שטח די יתומיםקאָלאָניע אין העלענווועק מיט זייער אָנפירער רומקאָווסקי, וועלכער האָט אגב א סך פריער, װוי בעתן חורבן פון די ימי היטלער, זיך דערװאָרבן דעם נאָמען פון א פארדאָרבענעם פּארשוין מיט דער תשוקע פאר פאַרראַט און בנידה, וי עס האָט זיך ארויסגעוויזן בעת