Pomorska Street

האָבן זיך יידן באַמיט די אָרעמקייט צו לינדערן. עס איז שיין געווען צו זען וי אַזױ יעדן פרייטיק פאַרמיטאָג זענען עטלעכע יידן געגאַנגען אויף די גרויסע הייף, װוּ יידן האָבן געװווינט, און זיי האָבן צזאַמענגענומען חלות פון פאַרשידענע משפּחות, איין חלה פון דער משפּחה און נאָך אַ חלה פון אַן אַנדער משפּחה, און ווען דער קיש אין וועלכן זיי האָבן געטראָגן די חלות האָט זיך אָנגעפילט, האָבנן זיי אים אַװעקגעטראָגן אין דעם , מושב זקנים" הויז װאָס איז נגעשטאַנען אויף דער פּאָמאָרסקע גאָס, נעבן יאַראָ- טשינסקי'ס פאַך-שולע. איך האָב דאָס געזען און האָב עס באַװונדערט, אַזױ איז דאָס געווען פרייטיק נאָך פרייטיק, און ...

... און איך האָב דאָס אַלְץ געזען, ווייל די באָבע אונדזערע --- די אלמנה פון דעם ראַדאָשיצער זיידן -- האָט געװווינט אויף דער פּאָמאָרסקע, פּונקט קעגנאיבער יאַראָטשינסקי'ס פאַך-שולע, און ווען איך בין געקומען פאַרברענגען דעם שבת ביי דער באָבען, האָב איך געזען וי די יידן האָבן געטראָגן זייערע אָנגעפילטע קוישן מיט חלות אינעם , מושב זקנים" אַריין וועלכער איז נגעווען נעבן דער , פּשעמיסלוווקע" (פאַך- שולע).

האָבן מיר ביידע געדאַװנט אינעם ראַדאָשיצער שטיבל אויף דער פּאָמאָרסקע, אָבער אונדזערע געדאַנקען זענען גע- ווען אין אַנדערע וועלטן. יודקין האָט געחלומט ועגן ארץ- ישראל, און איך -- ועגן אַ מאָדערנער ראַבינעריי. דערוייל אָבער האָבן מיר געװוּסט אַז דער באָדן אונטער אונדזערע פיס אין נישט קיין רואיקער. אַלע יידן האָבן דאָס געװוּסט -- און די טראַנעדיע איז געווען אַ שטילע ווייל קיינער האָט זיי נישט געקאַנט העלפן. פון פּוילן האָט מען אונדז געװאָלט אַרױסיאָנן, און קיין אַנדער לאַנד האָט אונדז נישט געװאָלט אַרײינלאָזן. צװישן הימל און ערד זענען מיר געהאָנגען.

ר' הל? ראַדאָשיצער איז געווען אַן אייניק? פון דעם ערשטן ראַדאָשיצער רבין, און ער האָט נעפירט טיש אין ראַדאָשיץ אליין. און אונדזער זיידע, דער רבי ר' ישׂכר בער זכותו יגן עלינו, -- וועלכער האָט נעהייסן נאָכן ערשטן ראַדאָשיצער רבין, --- איז געווען א ברודער פון ר' הל? און זיין הייליקע מחיצה איז געווען אין לאָדזש, אויף שרעדניע נאָס, וועלכע איז שפּעטער אָננערופן געװאָרן די פּאָמאָרסקע. ער איז נפטר געװאָרן אין יאָר 1920, און מיט קנאַפּע צען יאָר שפּעטער קומט זיינס אַן אייניק? צו פאָרן און די וועלט, וועלכע ער ברעננט מיס זיך מיט אין נאָר -- אזוי וי מען האָט דעמאָלט דאָס באַטראַכט -- אין אַזאַ ‏ שאַרפן קאָנפליקט מיט דער וועלט פון זיין יידן. זענען די קרובים געווען ברוגן אויף מיר און קאָבן מיך נישט אָפּנעװאַרט אויפן װאָקזאַל ווען איך בין צום ערשטן מאָל אָנגעקומען קיין לאָדזש און בין אריין אין דער העברעאישער גימנאַזיע אויף דער מאַניסטראצקע גאַס. ...