Land of Israel

האָבן מיר ביידע געדאַװנט אינעם ראַדאָשיצער שטיבל אויף דער פּאָמאָרסקע, אָבער אונדזערע געדאַנקען זענען גע- ווען אין אַנדערע וועלטן. יודקין האָט געחלומט ועגן ארץ- ישראל, און איך -- ועגן אַ מאָדערנער ראַבינעריי. דערוייל אָבער האָבן מיר געװוּסט אַז דער באָדן אונטער אונדזערע פיס אין נישט קיין רואיקער. אַלע יידן האָבן דאָס געװוּסט -- און די טראַנעדיע איז געווען אַ שטילע ווייל קיינער האָט זיי נישט געקאַנט העלפן. פון פּוילן האָט מען אונדז געװאָלט אַרױסיאָנן, און קיין אַנדער לאַנד האָט אונדז נישט געװאָלט אַרײינלאָזן. צװישן הימל און ערד זענען מיר געהאָנגען.

פארן גרעסטן טייל יידן, און איבערהויפּט פאר דער יוגנט איז געװאָרן קלאָר, אז אויב מען װועט איבערלעבן די מלחמה, וועט מען דארפן פארלאָזן די פּוילישע ערד און צו דעם צוועק, דאַרף מען זיך פּראָדוקטיויזירן --- לערנען זיך א פאַך. דער ציוניסטיש - געשטימטער יוננט האָט געצוינן צו לערנען זיך ערד-אַרבעט, מיט דעם געדאַנק צו זיין צוגעגרייט פאר לאַנד- ארבעט אין ארץ ישראל. פאר דעם איז נעווען צוגעפּאַסט מאַרישין --- א האַלבלאַנדװירטשאַפטלעכע פאָרשטאָט פון לאָדזש. צוגלייך מיט דעם אויסלערנען זיך א פאַך, וי טיש- לעריי און שלאָסעריי און לערנען זיך לאַנדוװירטשאַפט האָבן די פּאָליטישע פּאַרטײען, וועלכע האָבן אָנגעפירט מיט דעם פּראיעקט אויך געפירט א ברייטע קולטורעלאידעאָלאַנישע טעטיקייט װאָס האָט אויך באַאיינפלוסט דאָס קנאַפּע קולטור- לעבן אין נעטאָ. ...

... האָבן זיך פארגרעסערט. טויזנטער יידן פון פּױלן און אַנדערע לענדער האָבן זיך געריסן קיין ארץ-דישראל איבער דייטשלאַנד. ...

שאַפּונגסלוסט. דער מצב פון די יידן האָט צו ביסלעך זיך סטאַביליזירט, יידן האָבן געטאָן, געאַרבעט און זיך אויך אָפּנעגעבן --- װוי זייער שטייגער איז -- מיט דער טראדיציאָ- נעלער גייסטיקייט. מ'האָט געעפנט בתי תפילה, נגעשאַפן תלמוד תורהס, חדרים, וועלטלעכע יידישע שולן, יידישע ביבליאָטעקן און עס האָבן זיך גענומען אויסווירקן די באַזונדערע יידישע פּאָליטישע באַוענונגען. ס'האָט שטאַרק אויפנעלעבט די חלו- צישע באַועגונג, יידישע יוגנטלעכע פון וייטע שטעטלעך זענען געקומען קיין לאָדזש, אריינגעטרעטן אין הכשרה-גרופּעס מיטן צי? צו דערגרייכן להבא די ברענעס פון ארץ-ישראל. מ'האָט זיך נישט אָפּנעשטעלט פאר קיין שום ארבעט, מ'האָט געטאָן ביי וועמען עס איז אין דער הויזווירטשאפט, געלערנט זיך מלאכהס און מ'האָט זיך צוגעוווינט צו דיסציפּלין אין דער אַרבעט און צונעלייגט קאָפּ צו אידעאָלאָנישער אויפקלערונג. פון דער אנדערער זייט האָט גענאָסן פון גרויסער פּאָפּולערקייט דער , בונד" און זיין צד שכנגד --- די ציוניסטיש-סאַציאליס- טישע באַוועגונגען, די פּועלי ציון לינקע און רעכטע. אין די מאַסן אין קלאָר געקומען צום אויסדרוק דער אַנטאַגאַניזם צווישן אָט די פּארטייען. בפרט אין זייער קולטור-בוי אויפן אָרט, האָט דער , בונד" געשאַפן א מעדעם-שו?ל -- האָט די לינקע פּועלי ציון געעפנט א באָראָכאָוודשול. האָט דער , בונר" פאַרליינט א גרויסע ביבליאָטעק אויפן נאָמען פוֹן בראָניסלאַװ גראָסער, איז דער צד שכנגד נישט נעבליבן הינטערשטעליק אין דעם פּרט. אויך ער האָט געעפנט א גרויסע ביבליאָטעק, און ביידע ביבליאָטעקן האָבן אגב געהאָט א גרויסע לייענער- שאַפט. פּאַראַלעל? מיט די אויטענטיש פּראַ ...