Community · Jewish community
Jews of Lodz
די יידן פון לאָרזש
The Jews of Lodz created exemplary educational, medical, eldercare, and childcare institutions.
Page 52HIGH confidence
Learn more with AI
Read more about Jews of Lodz than the memorial book alone records. The assistant works from this record's own source passages and searches trusted archives — Yad Vashem, USHMM, YIVO, Virtual Shtetl, JewishGen and Wikipedia — and shows you what it found, with its sources.
Source passages
Each passage remains attached to its exact scan and opens in the standalone evidence reader.
Primary source passage
Source OCR · scan 56 · printed page 52
... איבערנעלאָזט צו זיך אליין, א פּשיטה שוין -- די יידן פון
לאָרזש. פאַרלאָזן אויף זיך אליין, האָבן זיי באַװיזן צו שאַפן
מוסטערהאַפטע אינסטיטוציעס: שולן, שפּיטאָלן, מושב זקנים,
קינדערהיימען און פיל, פיל אַנדערע אינסטיטוציעס סיי געזעל-
שאַפטלעכע און סיי פילאַנטראָפּישע. ...Source passage 2
Source OCR · scan 63 · printed page 59
פּוױילן איזן געווען א פיל-פעלקערדיק לאַנד, אָבער די פֹּאַ-
ליאַקן האָבן מיט דעם פאַקט נישט געװאָלט שלום מאַכן. ווען
ערב די וואלן צום צווייטן פּוילישן סיים, אין יאָר 1929 האָט
מען איינגעפירט א נייע װאַל-אָרדינאַציע, און די נאַציאָנאַלע
מינדעהייטן האָבן זיך דערפילט באַדראָט, אין אֹפִילו דער-
גאַנגען צו אַן אויפשטאַנד פון בלאָק פון די נאַציאָנאַלע מינ-
דערהייטן, אוקראינער, ווייסרוסן, דייטשן, יידן און אַנדערע.
אויך אויפן שטח פון לאָדזש האָט דער בלאָק פון נאציאַנאַלע
מינדערהייטן ארויסגעשטעלט איינענע קאַנדידאַטן און אויף
דער אַלנגעמיינער צאָל פון 7 מאַנדאַטן, האָט דער בלאָק באַקו-
מען צוויי מאַנדאַטן --- איינער פון זיי פאר די יידן (צויניס-
טישער) און דער צווייטער --- פאר די דייטשן. דאָס איז געווען
דער רעזולטאָט פון יידיש-דייטשער צוזאַמענאַרבעט, וועלכע
האָט אָנגעהאַלטן א ריי יאָרן, ביז דער נאַצישער גיפט האָט
דערגרייכט לאָדזש, און האָט באַהערשט די דייטשע באַפעל-
קערונג פון לאָדזש.Source passage 3
Source OCR · scan 163 · printed page 159
... ען צדיקים, רבונודשל-עולם ! טאַטע פאָטער! נאָר צען
צדיקים װאָלטן דיר גענוג געווען ? ! נאָר צען צדיקים האָטסו
געזוכט? אַָ! זי סיר מוח? מיינע רייד, איך דער אַלטער
איטשע מאיר דארף דיר גאָרנישט דערציילן, דו וייסט דאָך
גוט, אז אָט אין די הייזער, װאָס זענען דאָ אמאָ? אין דער
אָרימער אויסגעקרומטער גאָס נעשטאַנען, האָבן געלעבט מער
װוי צען מאָל צען צדיקים, און אין אלע נאסן פון אָט דער גרוי
פארהאָרעוועטער שטאָט, מער וי הונדערט מאָל צען, און
אפשר מער וי טויזנט מאָל צען, ווער ווייסט ? ווער ווייסט? ...
דעם חשבון קענסטו דאָך טאַטע-פאָטער א סך בעסער פאר מיר,
א סך בעסער... נאָר איך, זעסטו װי א פּשוטער אומנליק-
לעכער בן-אדם פארשטיי, אז לעבן װי א צדיק, קען נאָר אזא
איינער װאָס קען װי א צדיק שטאַרבן... און דאָ אין מיין
שטאָט האָבן אמאָל געלעבט מער וי צוויי הונדערט טוױיזנט
יידן . , ,. און דער נרעסטער טייל, יאָ, כ'קען דרייסט זאָגן --
דער גרעסטער טייל איז אומגעקומען אויף קדוש-השם, טאַקעConnected nodes
Institution
Schools in Lodz
Appears in same passage
Institution
Hospitals in Lodz
Appears in same passage
Institution
Moshav Zekenim in Lodz
Appears in same passage
Institution
Children's Homes in Lodz
Appears in same passage
Person
Israel Poznanski
Appears in same passage
Person
Herman Konstadt
Appears in same passage
Person
Zigmund Yarochinski
Appears in same passage
Institution
Yarochinski Trade School
Appears in same passage
Place
Nowotargowa
Appears in same passage
Event
Jewish-German political cooperation
Affiliated With
Community
National Minorities Bloc of Lodz
Appears in same passage
Place
Łódź
Appears in same passage
Event
Jewish-German political cooperation
Appears in same passage
Institution
Polish Sejm
Appears in same passage
Person
Itche Meir
Appears in same passage
Person
Abraham
Appears in same passage
Place
Lodz
Appears in same passage
Extracted claims
Every claim remains attached to its own quoted evidence.
Affiliated With
Jewish-German political cooperation → Jews of Lodz
יידיש-דייטשער צוזאַמענאַרבעט