Hashomer Hadati

... אן אנדער צױניסטישע ױגנט־ארגאניזאציע פלעגט זיך צונויפקומען אין ״ביתר״. דארט האט יצחק לוסט גערעדט מיט פײער: ״ארץ־ישראל דארף מען אײננעמען מיט כוח, מיט דם — מיט בלוט״ י דאס ײנגווארג הערט זיך אײן מיט א פארכאפט ן אטעם. די אויגן גלאנצן און מען קוקט אויף זשאבאטינסקיס בילד, װי מען װאלט געזוכט בײ אים הילף. אויף א צװײטן ארט איז פארזאמלט דער ״השומר הדתי״. דארט זיצן די מײדלעך א ביסל אפגערוקט פון די ײנגלעך. דארט רעדט מען א ביסל רויקער — װעגן אײננעמען ארץ־ישראל מיט תורה און עבודה. דער רעדנער איז מעגדל לוסט.

... תנועה ציונית אחרת היתה מתאספת ב״ביתר׳ / שם דבר יצחק לוסט באש ׳ /׳את ארץ ישראל צריך לקחת בכוח ובדם ו״ הנוער היה מאזין בנשימה עצורה . העינים היו נבטות בתמונת ז׳בוטינסקי כמי שהיו מחפשים אצלו עזרה . במקום אחר התאסף ״השומר הדתי״ , שם יושבות הנערות קצת מרוחקות מהנערים . שם מדברים ױתר בשקט — על קבלת ארץ ישראל בתורה ועבודה הדובר מנדל לוסט . ...

צוליב גרויסע שװעריקייטן, בעיקר צוליב קראנקײטן פון די קינדער, פארט מײן פאטער מיט דער פאמיליע צוריק׳ מיט א שװער צעבראכן הארץ׳ נאך לוקאװ, אבער די ליבע צו אר״י װערט בײ אים גארנישט קלענער. דאס װוינען אין לוקאװ באטראכט ער פאר צײטװײליק און דאס ברענגט ער אויך אריװ אין די הערצער פון זײנע קינדער. דאס דרשנט ער יעדן שבת און יום־טוב פאר די צעירי מזרחי און השומר הדתי, וואס צעװאקסט זיך שטארק אין לוקאװ אין די לעצטע יארן פאר דער מלחמה. דאנערשטיק׳ דעם 7־טן סעפטעמבער 1939׳ א װאך אין דער מלחמה׳ װערט לוקאװ שרעקלעך באמבארדירט. מײן פאטערס א קוזין פארט דורך לוקאװ און קומט צו אונדז אין שטוב, פרעגט אים באלד מײן פאטער ע״ה: צי האסטו פלאץ אין דײן אויטא פאר מײנע קינדער? איך װיל, זײ זאלן זיך דורכשלאגן קײן ארץ־ישראל. בדוח גדול באקומען ...