Lender

בעת דער ערשטער אויםזידאנג האט מען לכתחילה די מיטגלידער פון ױדענראט נישט געטשעפעט. די פארהאלטענע ײדן האט מען קאנצענטרירט אויפן חזיר־מארק. פאר טאג האבן לענדער און ליבערמאן אנגעד׳ויבן צוגויפנעמען גאלד־חפצים און אװעק דערמיט צום געשטאפא־קאמענדאנט. װען זיי האבן אים נישט געטראפן אין דער הײם, זענען זײ אװעק אויפן חזיר־מארק, וװ עם זענען געװען פארזאמלט טויזנטער ײח. װען די ױדענראט־פירער זענען אנגעקומען אויפן פלאץ, איז אויסגעבראכןא יאמערלעך געװײן פון די פארזאמלטע ײדן. װען זײ זענען צוגעקומען צום קאמענדאנט האבן זײ דערזען דאס שרעקלעכע בילד, װי ער שפילט זיך מיט די לעבנם פון קינדער, װאם רײםן זיך צו זײערע מוטערם. דוד ליבערמאן איז דאן צו צום קאמענדאנט, אגגעכאפט אים פאר האלדז און אנגעהויבן אים װערגן. פארשטײט זיך, אז ליבערמאנען האט מען דערשאסן אויפן ארט. ...

שפעטער איז געקומען די ״גאלד־אקציע״. די דײטשן זענען אװעק צום פאחיצער פון ױדענראט, לענדער, און באפוילן אים צו שאפןא םכום גאלד. װען די דײטשן האבן נישט באקומען צום טערמין דעם באשטימטן םכום גאלד, האבן זײ געכאפט ײדישע סרויען אויפן זשעלעכאװער װעג און געהײםן זײ אויםטאן זיך נאקעט. דאם איז געװען אום װינטער און געשען איז עם אויך איןא מארק־טאג, װען אין דרויםן איז געװען פול מיט פױערים. דאן האט מען געבראכט פריזיעדם און מען האט די פרויען אויםגעגאלט די האר. ...

... בײ מיר אין זכרון איז נאך אײנגעקריצט דאם בילד װי דער פרעזעס פון ױדענראט, לענדער, גײט ארום צונויפנעמען אויםקויף־געלט פאר די דײטשן. איך האב געזען, װי מען פירט אים אװעק איןא זײט און מען דערשיםט אים, און װי זײן שװאגער האט זיד געװארפן אויפן דײטש און אים אנגעהויבן װערגן. אויך אים האט מען דערשאםן אויפן ארט׳ און דערנאך האבן די דײטשן אים געטראטן מיט די פים.