Lublin

... ר ײדישע קינדער איז געװען בלויז אײנע פון די פיר אלגע־ מײנע שולן. אין שטאט זענען געװען2 גימנאזיעס׳ פאר ײנגלעך און פאר מײדלעך׳ אבער ײדישע גימנאזיסטן האט מען געקענט צײלן אויף די פינגער— ערשטגס צוליב דעם הויכן אפצאל׳ און צװײטנס׳ צוליב דער אנטיסעמיטישער דיסקרימינאציע. אט׳ למשל׳ געדענק איך אײן גימנאזיע־שילער ראובן פלאמאן. זײן פאטער האט געהאטא געװעלבל פון שוסטער־צודאטן און ער האט אלץ געטאן׳ אז זײן זון׳א בחור מיטא ״פײערדיקן קאפ״ זאל װערןא ״מענטש״. אבער אין גימנאזיע האט מען אים אזוי שיקאנירט׳ אז ער האט געמוזט זיצן2 יאר אין אײן קלאס. לסוף האט מען אים געגעבן אזעלכע באלן׳ אז ער האט װײטער נישט געקענט לערנען. פלאמאן איז אבער נישט געווען געפאלן ביי זיך— ער האט באלײגט דעם עקזאמען אין דער װאיעוואדשאםט־ שטאט׳ אין לובלין׳ און דארט האט ער באקומען די מאטורע מיטא הױכער אויסצײ־

... הרבה אנרגיה, מאין הם שאבו כוח כזה לעבודה חברתית ותרבותית. בםך הכל לא היה לנוער שום םיכוײ קיום• בענין למודיפ— לא היה טעם לדבר. האנטישמיות היתה בדרך. האוכלוםיה בעיר היתה מורכבת מ־סי^סצ יהודים, אך מיםים שלמו היהודים 0%נ) מהםכום הגלובלי. ליהודים היה רק בית םפר אחד מתוך 4 הקײמים. בעיר הױ2 גמנםױת, לנערים ולנערות, אך גימנזיםטים יהודײם אפשר היה לםםור על האצבעות,— ראשית, בגלל התשלום הגבוד״ ושנית בגלל ההפליד. האנטישמית. למשל, נזכר אני בתלמיד גמנםיה ראובן פלומן. לאבױ היתה חנות לעםקי נעלײם וד,וא עשה הכל כדי שבנו, בחור עם ״ראש בוער״, יהפך ל״אדם״. אך בגמנםיה כל כך התעללו בו שהוא צריך היה לשבת שנתײם בכתד, אחת. לבםוף נתנו לו מכות כאלו׳ שד,וא לא יכול היה לד,משיך ללמוד. אך פלומן לא התײאש,— הוא הגיש את הבחינה בעיר הגליל לובלין ושם קבל את הבגרות עם ציון גבוה (הױם הוא רופא ידוע).