אסתר יענגענדארף־הערצאג ווי מיר האבן אפגעראטעוועט די ספרי תורה פון סקאלע ווען די דייטשע סאלדאטן זענען אריין אין אונזער שטעטל סקאלע, איז שוין באלד זייער ערשטער אקט געווען א שענדלעכער: זיי האבן גענומען פערד־און־וואגן, געפאדן פון שול צו שול און צונויפגענומען אלע ספרי תורה. זיי האבן די ספרי תורה אריינגעלייגט אין א קאמער, אויפן הויף, וואו מיר האבן פאר זיי געטאן צוואנגס־ארבעט, צווישן אנדערס אויך געשניטן סיעטשקע פאר די בהמות. דארטן האבן די ספרי תורה זיך געוואלגערט. איין מאל קומט אריין דער נאצי קאמענדאנט און זאגט צו מיין מאן:

נעמט צוזאמען דעם גאנצן שמוץ פון דאנען און פאדגדאבטע סאי ן דינגעד (גנאי). ביי וועלוועל וואסעדמאן אויפן הויף איז געווען א גדויסער פלאץ אדומגענומען מיט שטיינער און דארט האט מען געשאט דאס מיסט פון די בהמות. זאל מען דארט פאדגדאב ן די ספדים. ענטפערט מיד: "גוט, העד קאמענדאנט", אץ ווען ער איז אוועקגעגאנגען, האט מיין מאן געזאגט צו העדש ברעטשניידעד, אויך א צוואנגס אדבעטעד: "ווי קען מען אזוינס טאן? מיין האדץ דעדלאזט דאס נישט, מיד וועלן נאך זען". אויפן צווייטן טאג קומט דער נאצי ווידער אדיין און שרייט שוין פאדוואס מען האט נישט אויסגעפילט זיין באפעל. ענטפערט מיין מאן אז אז רו ד אץ דדדסן איז אלץ פאדפדדק, מח מען נאך צואוואדטן. ״אלזא — זאגט ער — ביז מארגן פרי זאל דער שמוץ מער דארט נישט זיין". לויפן מיד ארום און מען זוכט אן ארט, געפינט מען א קליין בוידעמל, פון וועלכן די טרעפ זענען שוץ נישטא. דייסן מיד זיך אפ דאס געזונט און מען שטופט ארויף די ספדי תוד ה אהץ.

ווען די סאוויעטן זענען צו אונדז געקומען און אונדז באדייט, און יעדעד איז געווען מיד און צובראכן, האבן מיד אינגאנצן פארגעסן צו גיין זען צי די ספרים זענען נאך דא. אין א צייט אדום, ווען מיר האבן זיך אביסל בארואיקט איז מיין מאן, מיט נאך עטליכע יידן, צוגעגאנגען דארט צום פלאץ און פון דעם בוידעמל אראפגענומען 39 ספרי־תודה. אלע זענען זיי אין גוטן צושטאנד געווען אפילו מיט די "מענטעלעך". מען האט זיי אריינגעשטעלט אין דער סטדיסעוועד