Maliszew

א גאר באזונדערם אינטערעסאנטע אריגינעלע משפחה האט געװוינט אין דארף מאלישעװ׳ א קנאפ תחום־שבת פון פיערש־ ניצע. דאם איז געװען ר׳ איטשע בער ליס, װאם איז שוין נישט געװען קײן דארפם־ײד אין דעם אײגנטלעבן זין פון װארט, נאר טאקע אלײן א ״דזשעדזשיץ״, װאס האט פארמאגט אםך ערד, מיט גרויסע ״םטאװעם״ פיש, װאם זענען געגאנגען אין במיעלניק׳ קיעלץ׳ און ביז װארשע אנגעקומען. ער האט פארמאגט פיל פערד, בהמות אאז״װ. מיט איין װארט, א גוט־ באזיצער מיט אלע קלימפערלעך׳ און דערצו א הדרת־פנימ־ דיקער שײנער ײד׳ א למדן׳ װאס האט געלערנט יעדן טאג. נאכן דערלעדיקן די ״פאלװארק־ענינים״. ער איז געװען א נײ־שטאטער ״טיש־זיצער״. דער שענסטער ״הדר״ אויף םוכות פון דער גאנצער גובערניע׳ איז געװען בײ ר׳ איטשע בערן. יעדן שבת איז ער געקומען צו גײן אין פיערשניצע׳ — װאם איז געװען װײניקער װי א תחום־שבת פון מאלישעװ — צוזאמען מיטן זון׳ ר׳ אליעזר לײב און אײדעם ר׳ שמואל צבי ...

כמיעלניק האט פארמאגט אן אײגן ״הינטערלאנד׳■/ שטעטלעך און דערפער אין װעלכע ס׳האבן געוװינט אין א קלײנער צאל, צו 3—4 ביז 6 ײדן אין א דארף׳ און שטעטלעד װי פיערש־ ניצע׳ פיעטקעװיץ א.אנד. מיט 100 אין מער משפחות װאס זענען געװען צוגעבונדן צו דער שטאט כמיעלניק, צום עולם־ הבא פון כמיעלניק, װי אויך צום עולם־הזה. דען פון כמיעל־ ניק האבן זײ באצויגן אי זײער גײםטיקן באוארף, װי אתרוגים כל מיני תשמישי־קדושה אאז״װ׳ ארן אייך אלע אנדערע גשמױתדיקע געברויכן: שפײזן, לעדער, שניט־סחורה אאז״װ. דאס זענען אויך געװען די שטעטלעך פיערשניצע, פיעטקעװיץ, מאלישעװ, שלאדקעװ, גנוינע, םענדזשעװיץ מיט אלע זײערע ארומ׳קע דערפער, װאם יעדעס פון זײ האט געהאט א פאר ײדן, אזוי װי אויף א רפואה — צװישן די גרויםע עדות (כראמאדע) פויערים. פיערשניצע װאם האט שוין פארמאגט ביז א 100 אײנװוינער, האט אויך קײן אײגן בית־עולם נישט געהאט — כאטש תשעה־באב, פלעגט ם׳שטעטל גײן נאך די קינות א װיארסט בערך הינטערן שטעטל. לויט א מםורה איז מיט 100 אדער מער יאר צוריק דא געװען א ײדישער בית־ עולפ, װען דאם שטעטל איז געװען גרעסער. זינט יארן אבער שוין ברענגט פיערשניצע אירע מתים קײן כמיעלניק. דאס שטעטל איז אין מיניאטור געװען אן אפשפיגלונג פון אלע ײדישע שטעט און שטעטלעך אין פוילן ; האט געהאט א בית־ מדרש׳ מיט א װײבער־שול, מיט אן אײגענעם שמשר׳ איטשעלע גאזדרע, װאם איז געװען אי דער שמש אי דער אײנציקער װאסער־טרעגער אין שטעטל, און — דער אפיציעלער ״פירער״ פון די מתים אין שטעטל קײן כמיעלניק. אחוץ דעם איז ער אויך געװען משמש בײם רב װאס דאס שטעטל האט פארמאגט און דװקא תמיד זײער װאזשנע רבנים. אײנער פון די ...