Isaac Grinbaum

מענטאַרע רעכט פאר די יידן געמוזט אָנערקענען אויך אין פּוױלישן פּאַרלאַמענט. כדי דאָס צו דערגרייכן האָט די יידישע פירערשאַפט געמוזט קומען פאר די ווארשעווער מאַכטהאָבערס וי א פאראייניקטער כוח, הגם אינעוייינק האָבן געהערשט היפּשע חילוקי דעות. טאַקע דעמאָלט האָבן פון דעם פּויליש- יידישן קיבוץ רעכטצייטיק אויפנעשיינט די מנהינישע פּער- זענלעכקייטן פון לאַנדדמאַסשטאב וי עס זענען געווען א יצחק גרינבוים, א הרב פּערלמוטער, ד"ר לעאָן רייך, ד"ר יהושע טהאָן, אַדו. אַפּאַלינאַרי האַרטגלאַס, וועלכע זענען זיך געווען באַװוּסט בנוגע דער געשיכטלעכער ראָל פון פּוילישן יידנטום אַטקעגן די הערשערס פונעם נייעם פּױלן, וועלכע האָט זיך בעתן מלחמה-נעוויטער ארוױיסגעבראָכן פון דעם פאַנגאָניקן פרעמדן יאָך. אין די סיים-ארויסטרעטונגען פון א יצחק גרינ- בוים, פון א האַרטגלאַס האָט נעקלונגען דער שטאָלץ פונעם ייד אוֹן זיינע שעפערישע פּאָטענצן, װאָס נייטיקן זיך אין אַבסאָלוטער פרייהייט פאר אַנטויקלונג און נישט קיין שריט פון שתדלנים. אויך דאָס יידישע לְאֲדוש אין נישט געבליבן הינטערשטעליק אין לענאַלער פארטרעטערשאַפט כלפּי די מאַכטהאָבערס אין בעלוועדער. ד"ר אורי ראָזענבלאַט, אַדואַ- קאַט אברהם לעװינסאָן, זענען מצד די לאָדזשער יידן געווען די עומדים פאַר דעם פּוילישן אָפי- ציאַליזם. זיי זענען גע- ווען די ערשטע לאָדזשער יידישע דעפּוטאַטן אין סיים (שפּעטער האָט מצר לאָדזשער יירן געקינינט אין פּוילישן פּאַרלאמענט דער גערע ...

... יט, נאָך דער ערשטער פאַזע פון גרויסע האָפענונגען אויף דער צוקונפט און פֿאַרהעלטנישמעסיקער גלייכהייט, אין דער נאַציאָנאַלער און עקאָנאָמישער דרוק אין באַצוג צו יידן געװאָרן װאָס אַמאָל שווערער. מען האָט זיך באַמיט צו פאַרװאַנדלען יידן אין בירגער פון דער צווייטער מדרגה. די דאָזיקע באַמיאונגען האָבן זיך אָנגעטראָפן אויף אַ ידערשטאַנד מצד דער יידישער באַ- פעלקערונג. דער ווידערשטאנד איזן געקומען צום אויסדרוק אין פּאָליטישן קאַמף אין סיים און אין די שטאַטראַטן. דער אַרבעטער-קלאָס האָט רעאַגירט מיט זיין סאָלידאַריטעט און מיט שטרייקן. אין דעם דאָזיקן קאַמף האָט געשפּילט א גרויסע ראָל דער פירער פון פּוילישן יידנטום, לאַנגיאָריקער סיים- דעפּוטאַט, וועלכער איז געווען זייער פּאָפּולער אין לאָדזשׁ ‏ --- יצחק גרינבוים. זיין קומען קיין לאָדזש און זיינע ארויסטריטן אויף מיטינגען -- האָבן עלעקטריזירט דער יידישער באַפעל- קערונג און האָבן נגעװועקט צום קאַמף פאר רעכט.

... אין משך פון די ערשטע נאָך-מלחמה יאָרן האָבן לאָדזש באַזוכט א ריי אָנגעזעענע פּאָליטישע פּערזענלעכקייטן װי יצחק גרינבוים, ד"ר מאַרנאַשעס, יעקב פּאַט, יעקב זרובבל און חיים וואסער, ...