Yerakhmiel Landsberg

... שרײבנדיק װעגן בונדישער טעטיקײט אין לוקאװ דערמאנ ט מען זיך אין דעם געזעל־ שאפטלעכן אויפשטײג, װאם איז געװען א רעזולטאט פון דער דערװאכונג פון די ײדישע פאלקסמאסן. נאד אין די יארן 6—1905 האט אין לוקאװ עקזיסטירט א בונדישע געהײמע ארגאניזאציע, װאס האט בעיקר זיך פארנומען מיטן קאמף קעגן צארישן רעזשים, מיטן ארגאניזירן די ײדישע ארבעטער צו פארטײדיקן זײערע אינטערעסן, די טוערס פון יענער צײט האבן כמעט אלע פארלאזט דאס שטעטל און עמיגרירט, בעיקר, אין די פאראײניקטע שטאטן. פון יענער צײט, דער אנהײב פון בונדישער טעטיקײט אין לוקאװ, דערמאנען זיך מיר די נעמען פון די בונדיסטן שמילקע גאלדנבערג, ירחמיאל לאנדםבערג, די ברידער און שװעסטער לאטערמאן, יעקב גאלדגעװיכט. אנדערע נעמען האבן איך פאר־ געסן• איך בין נאך דאן געװען א קינד •

... יעקב ליכטענשטי ץ (ראטמאן), שמעו ן שײנבערג, אברה ם חײ ם נײמאן, בן־ציו ן םקורקע, ירחמיאל לאנדםבערג, שי ע פריזער, מש ה אל י געװערצמאן, אברה ם םעגא ל או ן איד• אין פארלוי ף פו ן 2 טע ג אי ז אונד ז געלונגע ן צ ו שאפ ן סס5 זלאטע ם ב ײ דע ד יידישע ר באפעלקערונג. ד י אקאװע ר ײד ן האב ן ארויםגעװיז ן א פארשטענדעני ש פא ר אז א קאםע .

... צױן״ און אויך א בונדישע באװעגונג, װעלכע ארגאניזירט די ערשטע שטרייקן. אין ערשטן בונדישן קאמיטעט זענען ארײן • . ױםף ניםנבוים, שמואלקע גאלדבערג, ירחמיאל לאנדסבערג׳ משה הובערמאן, רײזל און גיטל לאטערמאן, אברהמטשע סקורקע, ישראל גאלדגעװיכט, הערשל טאקאר און די ברידער אביגדור און מגחם אלבאםטער. די גע־ זעלשאפטלעכע ארבעט אין לוקאװ צעװאקסט זיך, די ארבעטער געװינען א 10־שעהדיקן ארבעטם־טאג און א העכעם לױן. אין דער װינונגע פון ירחמיאל לאנדסכערסג איז גע־ שאפן געװאח די ערשטע ארבעטער־ביבליאטעק. ...

... דאם ערשטע װארט באקומט דער עלטםטער חבר אונדזערער און געזעלשאפטלעכער טוער פון לוקאװ, ירחמיאל לאנדםבערג, װעלכער איז מםפיד די געפאלענע לוקאװער ײדן, די קדושים וטהורים, װאם זענען געגאנגן אויף קידוש־השם. ...