Jews

האוכלוסיה של סוקולקה והמחוז היתה מורכבת מגזעים ואמונות שונים: ליטאים ופולנים, פראבוסלבים, קדרים ־ טטרים ויהודים. הקדרים הגיעו עם גייסות המונגולים שכבשו את כל השטחים השייכים בזמננו לרוסיה וסין, ואף במערב אירופה כבשו את פולין והגיעו עד קרוב לברלין בירת פרוסיה. המונגולים, שנסוגו לארצם אחרי כל פריצה לרשות זרים, נשארו רבים מהם במדינות שנכבשו בידי רוסיה, וגם בתחומי ליטא, שתושביה קרובים למונגולים, קרבת גזע ושפה, הם נקראו בשם "קדרים" (טטרים), נשארו נאמנים לדתם היו מאמינים במוחמד ומבקרים במסגדים מיוחדים למושלמים.

ד י אביעקטיוו ע מעגליכקייט ן פו ן ד י ייד ן קיינמא ל ניש ט געווע ן אזו י גינסטי ג פא ר אגראריש ע באשעפ - טיגונ ג וו י אי ן דע ר דאזיקע ר עפאכע . דאמאל ס אי ז א דריט ל פו ן דע ר יידישע ר באפעלקערונ ג אי ן פויל ן באשטאנע ן פו ן דארפיש ע איינוו 1 ינער , ווא ס זענע ן געווע ן מע ר אדע ר ווייניגע ר געבונד ן צ ו לאנדווירט - שאפטלעכע ר ארבעט . אבע ר ד י פאליטיש ע באדינ - גונגע ן האב ן באל ד פו ן אנהוי ב צ ו ניש ט געמאכ ט יעד ן ערנסט ן פארזו ך צ ו קאלאניזאציע . אי ן זעלב ן סיי ם פו ן 1775 ווא ם הא ט באשלאס ן צ ו העכער ן דע ם יידיש ן קאפ-שטייע ר צ ו 3 גולדן , הא ט זי ך געצויג ן א לאנג ע דיסקוסי ע איבע ר דע ר יידיש ע פראגע . איי - ניק ע דעלעגאט ן האב ן אנגעוויז ן אוי ף ד י שרעקלעכ ע ארימקיי ט פו ן ד י יידן , או ן צולי ב דע ם הא ט מען , וו י ס׳ווייז ט אויס , באשלאס ן צ ו באפרייע ן ד י יידן , ווא ס וועל ן זי ד באזעצ ן אויפ ן באד ן או ן אליי ן ז י בא - ארבעטן , פו ן קאפ-שטייע ר או ן פו ן אנדער ע רעגיחנגס - שטייער ן אי ן ד י ערשט ע יארן . דע ר סיים-באשלו ס וועג ן פארלייכטערונגע ן פא ר יידיש ע ערדארבעטע ר אי ז אבע ר געווע ן נא ר א טעארעטישער , וויי ל ייד ן האב ן ניש ט געטאר ט זי ך באזעצ ן נא ר או ...

... אין דער מאנוסקריפטן־אפטיילונג פון דער ווילנער אוניווערסיטעט־ביבליאטעק געפינט זיך צווישן אנדערע אן אינטערעסאנטער דאקומענט, וואס איז נוגע יידן**.

אנהויבנדי ק פו ן דע ם טאג, הא ט מע ן יעד ן פרימארג ן (ביז ן איינשליס ן אי ן געטא) זי ך פארזאמעל ט אויפ ן מארק־פלא ץ או ן געוואר ט בי ז ע ם וועל ן קומע ן ד י "ארבעטס־געבער" או ן אויסזוכ ן ד י שטארקער ע או ן ד י געזונטער ע פו ן אונ ז צ ו ארבע ט או ן ד י איבעריק ע פלעג ן זי ד צוגיי ן פו ן פלאץ. ווע ן ע ם פלעג ט זי ך מאכ ן אי ן צווישגציי ט א דרינגענד ע "שטיק ל ארבעט" פלעג ט ד י פויליש ע פאליצי י דורכפיר ן אז א גערופענ ע "לאפאג ־ קע" (לויט ן אנגענומענע ם אויסדרו ק פו ן יענע ר צייט) ד. ה. כאפ ן ייד ן צ ו ארבע ט פו ן אל ע מעגליכ ע פלעצע ר: פו ן זיי ן היים, פו ן באהעלטעניש, פו ן גאס. ...

... או ן אזו י הא ט זי ך אנגעהויב ן דע ר אזו י גערופענע ר אונלעגאלע ר "טויש־האנדל" צוויש ן ייד ן או ן קריסטן. ...