Bendin Jewish community

... ןדיק ספרל׳ געבונדן אין לעדער, נומערירט פון 1—178, אויף אלטע, מאטע בלעטער׳ וואס זענען טיילווייז פאר־ געלט און טיילווייז גרין־גרוי פץ אלטקייט. די ווייטערדיקע בלעטער זענען שוין סאטיגירטן, שווער ן און גלאט־ווייסן פאפיר. די ערשטע בלעטער, וואס האבן די נומעראציע, שטעלן מיט זיך פאר א קנקן ישן מלאישן נושן׳ דאקעגן די ווייטערדיקע נייע בלעטער זענען זייער ווייניק באשריבן און בילדן א חד ש שאפילו חד ש אין בו. דער פארמאט פץ פנק ס איז 14x18 צענטימעטער, די דיק — צוזאמען מיט די איולעדער און ברוינע לייוונט איינגעבונדענע טאוולען — האלט 11 צ״מ, קי ץשער־בלאט איז נישט פאראן. אויפן בלאט׳ וואס געפינט זיר פארן נומער 1 איז פארצייכנט, מיט א שפעטערדיקע האנטשריפט, פאלגנדיקע ס: "פנק ס דח״ק מ״ק בענדי ן מימים קדמונים", ד״ה "דער פנק ס פון דער חברה קדישא פון דער קהילה בענדין זייט אלטע צייטן". אחוץ דעם׳ איז פאראן אויפן דאזיקן בלאט פאלגנדיקע נאטיץ: "בזה הפנק ס נמצא כמה אנשים שנכתבו בפנקס הח״ק בשנת תמ״ז לפ״ק כמו שנמצא בדף 16 וגם 17 וגם

וואם האט גלייכצייטיק געדינט ווי א מחיצה צווישן די ביידע "גור־ קעס״, האט זיך געפונען — שטענדיק באלויכטן מיט א נר תמיד — א האלבע אין דער ערד איינגעזונקענער אוהל, וואס איז געווען, לויט ווי מען האט דערציילט, דער קבר פון א געוועזענעם בענדינער רב, רבי יצחק׳ל. ...

... זכורני, שבא פעם לבנדין המטיף הציוני הנודע הרב יצחק ניסנבוים ז״ל (ניספה בוארשה בשנת 1943). התכוננו החרדים "לקבל פניו" בהשמצות ובגידופים, כרגיל. בהיוודע הדבר לציונים "המתנגדים" עשו גם הם הכנות משלהם — וידם היתד. על העליונה. הרב האורח נאם בבית הכנסת ללא הפרעות (פרטים על־כך במדור "בקורי אישים בבנדין״ — המערכת). ...

... גולת הכותרת בפעלו של המנהל רם פורט היתה הקמת תזמורת התלמידים הראשונה בעיר, המורכבת אך ורק תלמידים יהודיים, בהדרכתו של המנצח והמנגן הנודע בעירנו שמחה לומטיג המנוח (ניספה עם משפחתו. שני בניו ובת אחת ניצלו בדרך נס, ומתגוררים בישראל ובאוסטרליה). תודות להשפעתו של המורה רפפורט, סיפקה עירית בנדין לתזמורת זו כלי־נשיפה בשביל ארבעים תלמיד, ואני בתוכם, שאומנו ע״י המנצח לומטיג ולאחר כך גם ע״י ברנבלט המנוח. במרוצת הזמן נתפרסמה התזמורת, ולא היתה חגיגה בעיר בלי השתתפותה. היא נתנה דחיפה לחינוך מוסיקאלי של הנוער ופיתוח החוש האסטתי והאמנותי שלו. לשם השתלמות, נוסעים היינו לעתים קרובות לקטוביץ הסמוכה כדי לשמוע נגינה טובה בביצוע התזמורת המשוכללת ב״פילהרמוניה" וללמוד ממנה.

כגדול בתורה ובמעשים טובים היה מקובל מאד על בני־עדתו בבנדין, שהעריצוהו והוקירוהו, ואף התושבים החפשים בדעותיהם כיבדוהו — ולא רק בהוד קדושתו בלבד; אלא גם משום שהתייחס בסבלנות להשקפות זולתו ונמנע לכפות דעתו עליהם, ונהג בדרך הבנה, בדברי־כבושים, בהטפת לקח ובפנייה למצפון. ועם זאת הסביר פנים לכל, כגדול כקטן, היה מושיט עצה, תושיה וסעד מוסרי־נפשי לפונים אליו, בצר להם, מעודד ומנחם. חן ונועם נסוכים היו על פניו והליכותיו, וגם בזה סוד קסמו לאנשי קהילתו ולכל הבא עמו במגע. באישיותו הנעלה, במידותיו התרומיות ובסגולותיו האציליות — היה שבה לב. ...

... הכיר את כל המשפחות היהודיות בבנדין בדורות האחרונים. ...

... שטענדיק דער מרא דאתרא׳ וועלכער ווערט אפט נישט אנגערופן ביים נאמען , נאר בלויז "הרב הגדול דקהלתנו " און דעריבער איז נישט שטענדיק מעגלעך פעסטצושטעלן וועד ס׳איז דעמאלט געווען דער רב .

... נעלה זכר ם ברט ט ע ם כ ל ארבעי ם אל ף קדוש י בנדין. ...