Bialystok prison

... באַפעלקערונג. די אָרגאַניזאַציע “AND ONT‏ מאָגט TIX JOON IN‏ גרויסן יחוס-בריוו, אַמאָל, גאָר אַמאָל, ווען ONT THD‏ נאָך געהערט צו דער רוסישער אימפּעריע פון צאַר ניקאָלאַי דעם צווייטן, PN‏ ביאַליסטאָק YOON‏ אַ געוויסע צייט געווען דער זיץ-אָרט TD‏ צענטראַל-קאָמיטעט TD‏ אומלעגאַלן , בונד", PN‏ יענע לעגענדאַרע יאָרן PN PN‏ ביאַליסטאַק אָפּגעהאַלטן געװאָרן אַ צוזאַמענפאָר TID‏ , בונד" מיט דעלעגאַטן TD‏ גאַנץ רוסלאַנד, PNR‏ ביאַליסטאָק PN‏ פאָרגעקומען דער ערשטער גרויסער אַרעסט TD‏ בונדיסטן, דורכגעפירט דורך דער צאַרישער אַכראַנע TX‏ זשאַנדאַר- מעריע, און PR‏ ביאַליסטאַק זענען אויסגעבראַכן די ערשטע גרויסע מאַסן-שטרייקן פון די אידישע וועבער-אַרבעטער, אָנגעפירט ND‏ דעם , בונד". אויף די ווענט פון דער ביאַלי סטאָקער טורמע זענען געווען אויפשריפטן TD‏ אַ AND‏ דורות בונדיסטן און אויף די מויערן TN‏ בתי-מדרשים ND‏ ביאַליסטאָק זענען IND‏ געווען סימנים TID‏ די ערשטע בונדישע פּראַקלאַמאַציעס, OND‏ זענען PN‏ די קאַלטע באַגינענס געקלעפּט NYA‏ דורך מאָזאָליסטע הענט N TID‏ אידישן אַרבעטער אין וועמענס ברוסט ס'האָט געקלאַפּט אַ הייס PINT‏ פון אַ בונדיסט, פון אַ רעװואָלוציאָנער,

... אַ געוויסן טאָג, PNR ONT‏ געווען װאַרשײנלעך סעפּ- טעמבער אָדער אָקטאָבער 1944, WT JINN‏ פאַרשפּרײט PR‏ שטאָט קלאַנגען, PN IX‏ דער גרויסער ביאַליסטאָקער תפיסה, FI ONT OND‏ דעמאַלט געפּוסטעװועט, ONT‏ מען אַנטדעקט PN‏ עטלעכע קאַמערן אויפשריפטן אויף די ווענט, סיי PR‏ פּױליש, PR YO‏ אידיש, איבערגעלאָזן דורך די לעצטע אסירים, װאָס זענען דאַרט געזעסן PN‏ דער נאַצי צייט. אַזױ ON‏ די דאָזיקע אויפשריפטן TINT‏ געקענט מיט זיך פאָרשטעלן אַ געוויסע היסטאַרישע וויכטיקייט, ONT‏ דער נאַציאַנאַל-ראַט דעלעגירט אַ גרופע זיינע מיטגלידער, ובתוכם גם מיך, אויסצופאַרשן דעם DIY‏

IND‏ אַרויספירן די אומגליקלעכע איז, אין דער באַ- גלייטונג פון עטלעכע געשטאַפּאָ-אָפיצירן, באַלד פון פרי- מאָרגן, געקומען אויפ'ן פּעטראַשער פעלד דער ס. ס.-גענע- ראַל TD‏ מאַרקאָווטשיזנע און אויסגעקליבן TID‏ די דריי טויזנט אַרבעטס-פעאיקע העכער הונדערט פאַכלייט, ONT)‏ זיינען אָפּגעפירט געװאָרן PR‏ דער ביאַליסטאַקער תפיסה, TD‏ װאַנען MT‏ פלעגן יעדן טאָג אַרױסגענומען TUN‏ צו דער אַרבעט PR‏ מאַרקאַָווטשיזנע. ...

ביי די װאַגאַנען TWIT‏ געשטאַנען אוקראַינער, וועלכע האָבן מיט TYR‏ צעשיידט די מענער פון זייערע פרויען TN‏ קינדער און ONT INT‏ מען PIN‏ מיך אַװועקגעריסן TID‏ מיינע ליבסטע און בעסטע. INT PR‏ איבערגענעכטיקט PN‏ פעלד צוזאַמען מיט נאָך 800 אידן. צומאָרגנס האָט די ס. ס, זוכנדיק אַרבעטער, אָפּגעקליבן 80 מענטשן, 70 מענער און 0 פרויען, wey‏ וועלכע PIN PT INA PR‏ געפונען. מען האָט TIN‏ אַװועקגענומען פון דעם פּלאַץ DX‏ איינגעזעצט PR‏ ביאַליסטאָקער תפיסה, ...

עס האָט לאַנג נישט גענומען, ביז די זשאַנדאַרמען האָבן מיר געכאַפּט PR TN‏ אַ קורצער וויילע PN INT‏ זיך Pw‏ געפונען PR PUY‏ ביאַליסטאַקער תפיסה, TID‏ װאַנען PR‏ בין פריער אַנטלאָפן, די רוצחים האָבן מיר מערדער- לעך צעשלאָגן TN‏ אָנגעזאָגט, TO IN‏ װעט מיך TAIND‏ הענגען. מען האָט ביי מיר צוגענומען דעם פּאַסעק פון די הויזז, די שטריקלעך פון די שיך DR‏ אַלעס, מיט ONT‏ איך PVN VPN‏ געקענט באַגײן זעלבסטמאָרד, כדי זיי PONT‏ ניט האָבן דעם פאַרגעניגן אויסצופירן אויף WO‏ דעם “OID‏ אורטייל. איך ANT‏ אפילו געהאַט PR‏ קעשענע אַ TINT‏ מעסערל, TIN‏ עס האָט PNR‏ מיר IND‏ אַ וויילע דורכגעבליצט אַ געדאַנק: פילייכט PT‏ איבערשניידן די אָדערן POON PIN‏ JINN‏ אַ סוף צו מיין הפקר'דיק לעבן. WAN‏ גראָד אין דער מינוט האָט אַ פינקל געטאָן אַ האָפנונג: אפשר, אפשר PR‏ WN‏ דאָ אַ געלעגנהייט, מען TYP‏ קיינמאָל נישט וויסן, ONT‏ די לעצטע מינוט קען ברענגען. אַ מינוט אין מענטשנ'ס לעבן מיינט אַמאָל ONT‏ גאַנצע לעבן. אגב, PR INT‏ געטראַכט, TN‏ עס װעט מעגלעך INI‏ עמיצער בלייבן פון Pm‏ משפּחה TN‏ Oy‏ פאַראורטיילן אַלס PRIN‏ שאַנדפלעק מיין PIVOTING‏ די TD UNO‏ שװאַכלינ ...

... In September or October 1944, it was learned that many messages were carved in the walls of the prison in Bialystok in Polish and Yiddish, apparently by the last remaining Jews in the ghetto. Since these inscriptions might possess historical significance, the reconstruction committee sent a delegation, including me, to inspect these areas. ...