Organization · political movement
Nazi authorities
די נאַציס
The Nazis are described as initiating robberies in Jewish homes.
Page 112HIGH confidence
Learn more about this
A memorial book holds what one community could gather about itself. The assistant reads this record's own source passages and the people and places connected to it, then searches trusted archives — Yad Vashem, USHMM, Arolsen, JewishGen, Virtual Shtetl, YIVO — and shows what it found, with its sources.
Source passages
Each passage remains attached to its exact scan and opens in the standalone evidence reader.
Primary source passage
Source OCR · scan 128 · printed page 112
... יידיקט פון מענטשן, האָבן זיך אומעטום אױיסגעשפּרײט די
היטלעריסטישע מיליטער-לייט WA זייערע קריגס-מאַשינען.
ניט אָנטרעפנדיק אויף די גאַסן פאַרבייגײיער, TANT די
היטלעריסטן גענומען TOW פון זייערע קױלנװואַפערס PR
די פענצטער TID הייזער. PR ONT ON געווען דער בלוטי"
ap אָנהויב, אַ מין אַריינפיר צו די שפּעטערדיקע TOI
פון דער שיסעריי פון די היטלעריסטישע סאָלדאַטן דורך
פענצטער PR הייזער צו די איינוואוינער, זיינען גלייך
געווען אַ גרויסע צאָל קרבנות. די מערסטע צווישן PT זיינען
געווען TON גלייכצייטיק האָבן די נייע היטלעריסטישע
מאַכטהאַבער דערקלערט אויסנאַם-צושטאַנד PND PR
סטאָק, מענטשן TANT געמעגט אַרױס PNR די גאַסן בלויז TID
פינף פאַרטאָגס ביז VIN אָװנט. באַלד האָט “YIN PIN PT
הויבן, מצד די נאַציס אין שטאָט, רויבערייען אין אידישע
הייזער. אַ ORY אידישע פרויען זיינען דערביי אויך “WT
שאָסן געװאָרן AND ניט PD TIN? זייערע הענט אַראָפּנעמען
פינגערלעך. די היטלעריסטישע מערדער האָבן בכלל “YX
שלאָגן און PIN געשאָסן TTY? PIN איינעם, װאָס TT ONTSource passage 2
Source OCR · scan 143 · printed page 127
קומען מיט'ן טאָג. מען ONT געזוכט פאַרשיידענע מיטלען וי
אַזױ אויפצוהאַלטן ONT לעבן ביז עס OY קומען אַ בעסערע
צייט, אויף OND יעדער ONT געהאַפט. ONT PORN ONT דער-
פירט צו דעם, אַז ניט געקוקט אויף דעם, OND מען “YX ONT
וואוסט וועגן די שווערע פּייניקונגען YR צרות TPN OND
האָבן ביי דער פאַרשיידענער אַרבעט PIN וועלכער עס
שיקן אַרױס די נאַציס, זיינען העכער MY טויזנט אידישע
מענער און פרויען דאַמאָלט PYVN אַלס פרייוויליקע אויף
אַרבעט צו די נאַציס. אויף RIN אופן TINT די אומגליקלעכע
TIN פאַרצווייפלטע מענטשן געהאַט אַ מעגלעכקייט דורכצו-
לעבן דעם טאָג, כאָטש אַביסל איבערצוקומען די שווערע
צייט, באַקוימענדיק פאַר דער אַרבעט עפּעס אָפּצועסן. TID
VY צו צייט איז PIN געלונגען PT איינצושאַפן אַ ביסל
PN OND THY פאַרבליבן TID די געוועזענע סאַוועטישע
שפּייז-סקלאדעס, װאָס מען האָט גענומען מיט DOAN PT
אין שטיינ'ס סקלאדעס, למשל, וואו עס האָבן געאַרבעט
עטלעכע הונדערט OND IPN האָבן AND זייער אַרבעט "NO
קומען באַצאָלט מיט לעבנס-מיטל, איז באַשלאָסן געװאָרן אַז
YOR אַרבעטער דאָרט זאָלן אַראָפּגעבן TD יעדער װאָך
אַרבעט TN טאָג שפּײז AND די הונדערטער הונגעריקע
אידישע יתומים. אויף NIX אופן זיינען די אינזאַמע
אומגליקלעכע קינדער אױיסגעהאַלטן געװאָרן אַ לענגערע
צייט. TA דאַרף געדענקען, אַז אין יענער MOY ביי די
שרעקלעכע באַדינגונגען, ...Source passage 3
Source OCR · scan 167 · printed page 151
... ר אידנטום" TD קום
פון דעם אידן-ראַט, די AIT גערופן געװאָרן אַ ספּעציעלע
ONT געווען אַ לאַנגע און פּיינלעכע, ווייל מען PNR זיצונג
עס זאָל אַריינגענומען ווערן אין די TWD געדאַרפט באַשליסן
מוזן פאַרלאָזן די געטאָ. דער OND צוועלף טויזנט אידן,
דערביי אָנגעויזן גע- PR זיינע באַאַמטע, TIN אידן-:ראַט
װאָרן, זיינען ניט אַרונטערגעפאַלן אונטער דער פאָדערונג,
האָבן געאַרבעט אויסער דער OND TPN די יעניקע PIX
געדאַרפט TINT געטאָ, זיינען ניט געווען צווישן די, וועלכע
דאַמאָלט פאַרלאָזן ביאַליסטאָק. עס זיינען געקומען אין באַ-
OND) געטאָ, PR טראַכט ביי דעם פּלאַן בלויז די אידן
די פירער פון דעם אידן-ראַט AND PNR אַרבעטן ניט. עס
אויס- TID דאָזיקע פּראָבלעם ONT געווען ניט לייכט צו לייזן
די נאַציס VAN קלויבן די ערשטע צוועלף טויזנט אידן,
“IPN די TINA געגרייט אַרוסצופירן פון ביאַליסטאַק. JANN
די TW IN סוף געפונען אַ לייזונג, DY פירער UNI
צווישן די צוועלף TY דאַרפן אַרױסגעשיקט OND ערשטע,
אָרעמע מענטשן. נאָכדעם ווידער, OT PT טויזנט אידן, זאָלן
“PION OT PR װאָס וואוינען NOVA PN זאָלן קומען די יעניקע
איז באַקאַנט געווען אַלס OND מיינע וואוינונגען צוזאַמען,
נאָך פעלן צו OT OND די איבעריקע, IND TIN ,קאָלכאָזן".
טוױיזנט, װועט מען צונויפשטעלן yyy דער צאָל פון
ליסטעס לויט'ן אלף-בית,Source passage 4
Source OCR · scan 168 · printed page 152
וועגן דער פאַרברענטער גרויסער שוהל, דעם 27טן
יוני 1941, װאָס די נאַציס האָבן דורכגעפירט גלייך ביי זייער
אַרײנקומען PN ביאַליסטאָק IND TIN עס זיינען אומגץ-
קומען אַרום צוויי טויזנט אידן, ONT די געקומענע פרוי קיין
ארץ:ישראל דערציילט, אַז ווען די הייזער TINT געברענט
האָבן אידן DVN דעם , שוהל-הויף" אָנגעהויבן לויפן פון די
הייזער, כדי זיך צו ראַטעוװען. IVAN זיי האָבן PT אָנגץ-
טראָפן אויף היטלעריסטישע סאָלדאַטן, וועלכע TINT די
TPN אָפּגעשלאָסן PN די אַרומיקע קליינע געסלעך. TVD
האָט VINA מיט טויט-שרעק OND WIS עס OT OMT
INT האָבן די היטלעריסטן אַרײינגעטריבן די אידן PR שוהל
PAN די מערדערס האָבן דערביי געזאָגט צו די אידן: ONT,
האָבן די באָלשעװיקעס אונטערגעצונדן אייערע הייזער,
אָבער מיר װעלן JON ראַטעװען. גייט PUN אין דער גרוי-
WoO שוהל, דאָרט דאַנקט גאָט IND דעם TON נס" ...Source passage 5
Source OCR · scan 235 · printed page 219
PR זיינע וייטערדיקע ויכטיקע עדות-פאַרצייכץ-
נונגען ברענגט רייזנער DMN וועגן די “AND PMY
בליבענע אידן DX PN אַרום דער NOVA וועמען עס איז “YA
לונגען Pw אַ געוויסער צייט PT נאָך אױיסצובאַהאַלטן;
וועגן אַרעסטירטע OND TPR זיינען פאַרשפּאַרט און “YA
פּייניקט וי אויך אויסגע'הרג'עט געװאָרן PR די טורמעס;
און וװועגן די רעשטלעך אידן וועמען די נאַציס האָבן אַרױס-
געפירט אין פאַרשיידענע פאַרניכטונגס-לאַגערן, וואו די
דאָזיקע אידן זיינען אומגעבראַכט געװאָרן אויף אַ שרעק-
לעכן אופן. בלויז אַ קליין הייפל ביאַליסטאָקער אידן, װאָס
האָבן דורכגעמאַכט די שרעקלעכע איבערלעבענישן בעת
דער TD PRN PUPPY געטאָ, אָנהױבנדיק TD אויגוסט 1943,
איז געלונגען אויסצומיידן דעם אומקום ביים נאַצישן מלאך
המוות. אַזעלכע PIN ניצול-געװאַָרענע אידן TD ביאַלי-
סטאָק TN פון דער אַרומיקער געגנט, זיינען איצט צוויש
PN TN פאַרשיידענע לענדער. OT דערציילן כסדר וועגן
יענער טרויעריקער צייט. OT דערמאַנען DR מאָנען ניט צו
פאַרגעסן וועגן דעם TDN אומקום “WP TAN DR
שטאַנד, ND דעם אַמאַליקן וואונדערלעכן אידנטום PR
ביאַליסטאָק, וועמענס גרויסן דערהויבענעם יחוס מיר, די
װײיניק פאַרבליבענע TD אונזער היים:שטאָט, דאַרפן שטענ-
דיק אָפּהיטן מיט שטאָלץ און כבוד.Source passage 6
Source OCR · scan 317 · printed page 301
... פון לופט די עלאַיס באָמבאַרדירן,
TIN די נאַציס אונז נאָך פירן, ...Source passage 7
Source OCR · scan 323 · printed page 307
... דער נאַצי דער מערדער מיין חלום פאַרלענדט,
ברידער PR שוועסטער אויף שייטערס פאַרברענט. ...Source passage 8
Source OCR · scan 323 · printed page 307
PN סאַלאַזש אַוועק פון דעם YD ער PR אַנטלאָפן
PR PN TN די וועלדער. PN די אומענדלעכע YOOID
וועלדער האָט ער געלעבט איינזאַם און אויף הפקר, ער האָט
דאָרט געלעבט וי אַ חיה נאָך וועמען עס PT TAN? כסדר די
יעגערס. זייענדיק PN די וועלדער איז סאָלאַזש דאָרט דער-
גאַנגען צו די פּאַרטיזאַנער, מיט וועמען ער “AND PT ONT
בונדן. ער האָט ביי די פּאַרטיזאַנער זיך אויך באַטײליקט אין
דורכפירן געפערלעכע אַקציעס קעגן די נאַציס. קורץ
נאַכדעם, DON AND PN ,1944 WAT PX געקומען די “ODN
אונג פון דעם היטלעריסטישן קאַשמאַר, ...Source passage 9
Source OCR · scan 332 · printed page 316
מיטאַמאָל PN געװאָרן אַ גרויסער YAW אַ בהלה TIN
פּאַניק. מען האָט PIX אָנגעהיבן שרייען און וויינען, ווייל
מען האָט פאָראויס געפילט TN עס קומט IN עפּעס שלעכטס,
דערביי האָבן די היטלעריסטן און די אוקראינער אָנגעהויבן
לויפן מיט זייערע אויסגעשטרעקטע ביקסן, זיי TINT אויף
דער PA גענומען TAN? די פאַרזאַמעלטע אױסגעפּײניקטע
אידן. די נאַציס האָבן דערביי אויף דער שנעל אָפּגעטײלט
פרויען מיט קינדער באַזונדער, עלטערע און קראַנקע
מענטשן באַזונדער, PIN PR אויסגעטיילט אַ באַזונדערע
גרופּע פון יונגע געזונטע מענער. שלום גאַרפינקל איז
דאַמאָלס געווען יונג, געזונט און שיין, איז ער פון די
היטלעריסטן צוגעטיילט געװאָרן צו דער באַזונדערער
גרופּע פון די יונגע און געזונטע מענער. איך האָב דערפילט,
IX עס קומט AND מיר אָן דער סוף, PR על באַלד
צוגעטיילט TIN צו דער גרופּע פרויען מיט קינדער. WAIN
פּלוצלינג INT איך PT PN דערפילט עפּעס אַ אומבאַגרייפ-
לעכן כוח, אין מיין מוח איז ND בליץ אַדורך אַ געדאַנק,
שטייענדיק נאָענט פון שלום גאַרפינקל, האָב PR ON I PN
דער שנעל געזאָגט: , שלום, PIP אומגליקלעך! די YIP
מענער נעמט מען צו דער אַרבעט, אָבער די פרויען מיט די
קינדער, וואו מען גייט PR אויך אַריבערשיקן, פירט TVD
צום טויט. עס דערנענטערט זיך אויך דער סוף פאַר מיר,
ראַטעװע מיך, טו מיך אויף דער גיך איבער אַלס אַ מאַן TIN
אויך YR PV מיט דיר" ...Source passage 10
Source OCR · scan 338 · printed page 322
PIN’ PIN פאַרבלייבן איינגעקריצט PNR מיין זכרון די
שווערע איבערלעבונגען WH יענער טראַגישער צייט, ווען
יעדן טאָג בין איך און פיל אַנדערע געווען אויסגעשטעלט
אויף אַרעסט, פּייניקונג, דערשיסונג, דעפּאַרטאַציע אָדער
צום אומקום. די דאָזיקע שווערע דערינערונגען זיינען WIN
באַגלײט מיט אַ געפיל פון צופרידנקייט, TIN PN ONT) פיל
אַנדערע האָבן PN יענע טראַגישע יאָרן געטאָן ONT) PON עס
PX אונז געווען WAY צו שטערן די נאַציס PR זייערע
טייװולאָנישע פּלענער פון אוױיסראָטן אונז TPR ...Source passage 11
Source OCR · scan 198 · printed page 182
... אַ געוויסן טאָג, PNR ONT געווען װאַרשײנלעך סעפּ-
טעמבער אָדער אָקטאָבער 1944, WT JINN פאַרשפּרײט PR
שטאָט קלאַנגען, PN IX דער גרויסער ביאַליסטאָקער
תפיסה, FI ONT OND דעמאַלט געפּוסטעװועט, ONT מען
אַנטדעקט PN עטלעכע קאַמערן אויפשריפטן אויף די ווענט,
סיי PR פּױליש, PR YO אידיש, איבערגעלאָזן דורך די
לעצטע אסירים, װאָס זענען דאַרט געזעסן PN דער נאַצי
צייט. אַזױ ON די דאָזיקע אויפשריפטן TINT געקענט מיט זיך
פאָרשטעלן אַ געוויסע היסטאַרישע וויכטיקייט, ONT דער
נאַציאַנאַל-ראַט דעלעגירט אַ גרופע זיינע מיטגלידער,
ובתוכם גם מיך, אויסצופאַרשן דעם DIYConnected nodes
Place
Bialystok
Appears in same passage
Place
Mazowiecka Street
Appears in same passage
Place
Dąbrowskiego Street
Appears in same passage
Organization
Hitlerist Army
Appears in same passage
Event
Jewish men and women volunteered for Nazi labor
Participated In · Employer
Place
Stein’s warehouses
Appears in same passage
Community
Hungry Jewish orphans
Appears in same passage
Event
Planning the removal of Jews from the Bialystok ghetto
Participated In · Perpetrator
Person
Rafael Reizner
Appears in same passage
Community
Bialystok Jewish community
Appears in same passage
Institution
Jewish Council
Appears in same passage
Place
Białystok Ghetto
Appears in same passage
Event
Burning of the Great Synagogue
Participated In · Perpetrator
Community
Jewish Bialystok
Appears in same passage
Place
Great Synagogue
Appears in same passage
Organization
Hitlerist soldiers
Appears in same passage
Work
Bialystok Yizkor Book
Appears in same passage
Place
Extermination camps
Murdered At
Event
Deportation of Jews to extermination camps
Participated In · Perpetrator
Person
Reizner
Appears in same passage
Community
Bialystok Jewish community
Appears in same passage
Place
Extermination camps
Appears in same passage
Event
Liberation
Participated In · Perpetrator
Organization
Joint
Appears in same passage
Organization
UNRRA
Appears in same passage
Place
Warsaw
Appears in same passage
Place
Poland
Appears in same passage
Place
Krakow
Appears in same passage
Place
Katowice
Appears in same passage
Place
Salzburg
Appears in same passage
Place
Czechia
Appears in same passage
Place
Germany
Appears in same passage
Place
America
Appears in same passage
Community
Bialystok
Appears in same passage
Event
Salazh's partisan activity
Participated In · Perpetrator
Person
Sam Salazh
Appears in same passage
Person
Rose Salazh
Appears in same passage
Place
Forests
Appears in same passage
Organization
Partisans
Appears in same passage
Place
Jewish state
Appears in same passage
Business
Meat business
Appears in same passage
Person
Shalom Garfinkel
Appears in same passage
Organization
Hitlerists
Appears in same passage
Community
Ukrainians
Appears in same passage
Community
Young healthy men
Appears in same passage
Community
Women with children
Appears in same passage
Event
The tragic period
Appears in same passage
Event
The Nazis’ defeat
Appears in same passage
Institution
Soviet military hospital
Appears in same passage
Organization
Voivodeship National Council
Appears in same passage
Place
Bialystok prison
Appears in same passage
Extracted claims
Every claim remains attached to its own quoted evidence.
Murdered At
Nazis → Extermination camps
די נאַציס האָבן אַרױס- געפירט אין פאַרשיידענע פאַרניכטונגס-לאַגערן, וואו די
Associated events
Employment
Jewish men and women volunteered for Nazi labor
More than a thousand Jewish men and women worked voluntarily for the Nazis to survive hunger and hardship.
Deportation
Planning the removal of Jews from the Bialystok ghetto
The Jewish Council held a difficult meeting about removing twelve thousand Jews from the ghetto.
Fire · 1941-06-27
Burning of the Great Synagogue
Nazis burned the Great Synagogue on 27 June 1941; about 2,000 Jews were present or affected in the surrounding account, but the passage does not state that they died.
Deportation
Deportation of Jews to extermination camps
The Nazis took Jews to various extermination camps, where they were murdered.
Liberation
Liberation
American soldiers arrive, prisoners rejoice, and aid organizations provide relief.
Military Service
Salazh's partisan activity
Salazh joined partisans and participated in dangerous actions against the Nazis.