Place
Warsaw
ואַרשע
Designated as the literary and educational center.
Page 15HIGH confidence
Learn more about this
A memorial book holds what one community could gather about itself. The assistant reads this record's own source passages and the people and places connected to it, then searches trusted archives — Yad Vashem, USHMM, Arolsen, JewishGen, Virtual Shtetl, YIVO — and shows what it found, with its sources.
Source passages
Each passage remains attached to its exact scan and opens in the standalone evidence reader.
Primary source passage
Source OCR · scan 31 · printed page 15
... ציון,
האָט ר' שמואל מאָהליווער כסדר געצילט IX דעם, IN עס
זאָל געשאַפן ווערן די ציוניסטישע אָרגאַניזאַציע אין
רוסלאַנד. AND דעם צוועק איז צונויפגערופן געװאָרן, PR
האַרבסט 1897, PR ניאַליסטאָק די ערשטע פאַרזאַמלונג. עס
TIF אָנװעזנד געווען MI פופציק פּערזאָן, מערסטע “NI
קאַנטע חובבי-ציון. ביי דער דאָזיקער צוזאַמענקונפט PR
געלייגט געװאָרן די באַזע פאַר דער ציוניסטישער אָרגאַנײ
זאַציע PN רוסלאַנד, ONT OND שפּעטער געשפּילט אַ זייער
PR YORI youu דער אַלגעמײנער ציוניסטישער “ND
וועגונג. די באַפולמעכטיקטע AND רוסלאַנד האָבן צווישן
זיך איינגעטיילט די אַקטיװיטעטן-אַרבעט אויף פאָלגנדן
אופן; ביאַליסטאָק -- דער WP VO צענטער; קיעוו —
דער פינאַנץ צענטער: קישינעוו --- דער , פּאָסט" צענטער:
TS ואַרשע -- דער ליטעראַרישער צענטער פּראָפּאָי
גאַנדע, אויפקלערונג). קורץ נאָכדעם, PN מאַי 1898 (י"ט
TPO תרנ"ח) איז ר' שמואל מאָהליווער נפטר געװאָרן,Source passage 2
Source OCR · scan 32 · printed page 16
... PR דעם IP OWN האַנדל TINY PR גופא, זיינען
אַמערסטנס געווען UPN די אידן TID טיקאָצין, ביאַלי
סטאָק, אַרלי TIX באָטשעק. זיי TINT געהאַנדלט מיט סוחרים
פון גראָדנע, װאַרשע, טאָרנע TIX גדאַנסק. מען “YX ONT
בראַכט TN אַוועקגעפירט פאַרשיידענע סחורה APN גרויסע
װאַגענס, OND זיינען געווען איײינגעשפּאַנט TIN MUS PNR פיר
פערד. PR אַלגעמײן TINA אידישע סוחרים WIV? PN צייט,
PR דער געגנט TH ביאַליסטאָק, “PT פאַרנומען מיט
האנדלען סחורה פון 160 פאַרשיידענע מינים,Source passage 3
Source OCR · scan 33 · printed page 17
באַרימטע בראָשורע ,אױטאָמאַנסעפּאַציע" (זעלבסט.
באַפרייאונג), פאַרשטייט PT אונטער דעם איינפלוס און צער
TD די פּאָגראָמען. דער רוף INT ONT דערגרייכט YOR PR
אידישע קיבוצים, PX הרב שמואל מאָהליווער, שוין דאַן
אַכט און פופציק יאָר אַלט, אַן עלטער, וואו אַנדערע ציען
זיך שוין צוריק פון געזעלשאַפטלעכער אַרבעט, האָט זיך
אַרײנגעװאָרפן מיטץ גאַנצן ברען PTD יונגער נשמה, ניט
קוקנדיק אויף די יאָרן פון דער אַרבעט פון MDW ציון. ער
גרינדעט INT דעם ערשטן חובבי-ציון פאַראיין אין װאַרשע.
אַ יאָר שפּעטער ווערט עֶר איינגעלאַדן פון דער קהלה PN
ביאַליסטאָק אַלס PN , מורה דרך" און גייסטיקער פירער,
ביאַליסטאַק, װאָס INT PW PX געווען אַן ON VY בישראל
מיט WR אידישן באַוואוסטזיין, בני תורה און אידישע
אינטעליגענץ געפעלט דער פרומער רב, װאָס האָט דאַן זיך
עפנטלעך דערקלערט פאַר אַ אידישן הײימלאַנד YIN PR
ישראל PNR PNR OND יענער צייט געווען דער געוואגסטער
שריט פון אַ פרומען איד און נאָך אַ רב דערצו. פרומע אידן
האָבן דאַן געהאַלטן דעם ציוניזם און דעם געדאַנק POON TD
צוריקקערן PIN PP ישראל פאַר אַ זינד, און דער קאַמף
צווישן די פאַנאַטיקער TIN די OND האָבן געװאָלט “JPN
ברענגען אַ נייע אידייע PR אידישן לעבן PN געווען זייער
שאַרף. ביאַליסטאַָקער אידן OND האָבן INT PW געפירט
גרויסע מסחרים PR מרחקים TIN געווען גוט באַקאַנט מיט
דער גרויסער וועלט, האָט NIN רב גראָד געפעלן JIN זי
האָבן DN מיט גרויס כבוד געבראַכט PP ביאַליסטאָק,Source passage 4
Source OCR · scan 37 · printed page 21
... אַ
שוועסטער האָט חתונה געהאַט מיט ר' חיים ors ע"ה אַ
שוועסטער TID ראָזשענאַי TIN אַזױ װוי ער ONT געדאַרפט
לערנען מיט אים, ONT TIN פּאַרפאָלק PN אַװעקגעפאָרן נאָך
ראָזשענאָי TOY קעסט, PNR מיט YT מיטגעפאָרן זאַמענהאָף
כדי דאָרט מיט זיי צו לערנען. גלייכצייטיק PW VW ONT
דאָרט געלערנט מיט די ראָזשענאָיער ישיבה בחורים TID
דער ראַזשענאַיער פּינס'עס ישיבה. ביי די בחורים פון דער
ישיבה PR געווען אַ גרויסע פראַגע צי זאַמענהאָף דאַוונט
אַלע טאָג. PR געבליבן ביי זיי אַז זיי ON PPV פרעגן דעם
פּסוק ND תהלים OND מען זאָגט איידער TVA גייט DAN
שמונה עשרה. צי זיי JANA געפרעגט צי OMY PD איך ניט,
שפּעטער PN זאַמענהאָף צוריקגעקומען נאָך ביאַליסטאָק TIN
דערנאַָך PR ער אַװעקגעפאָרן PR YW PP װאַרשע איז
ער געווען א לערער פון דייטש און פראַנצויזיש PNR אַ
רוסישער גימנאַזיש. ער איז PR PIN װאַרשע געווען דער
צ ענזאָר TID די העברעאישע און אידישע ביכער.Source passage 5
Source OCR · scan 43 · printed page 27
דר. זאַמענהאָף, װאָס ONT אינצווישן געאַרבעט DON
אויגז-דאָקטאָר PNR ואַרשע, האָט PT ניט צופריךן-
געשטעלט מיט זיין ערשטן דערפאָלג. ער ONT ווייטער
געאַרבעט אומדערמידלעך איבער דער פאַרפולקאָמונג פון
דער נייער אינטערנאַציאַנאַלער הילפס-שפּראַך , עספּע:
ראַנטאָי, ONT ON פון We צו יאָר אַלץ געוואונען מער
אָנהענגער, נאָך אַ הפסקה כמעט TD צען WW פאַרשווייגן
דעם גאַנצן ענין , עספּעראַנטאַ", ...Source passage 6
Source OCR · scan 44 · printed page 28
PN 1917 PR דר, זאַמענהאָף געשטאַרבן PR װאַרשע,
WWW אין דעם יאָר, ווען עס האָט PT אָנגעהױיבן א נייע עראַ
אויף דער וועלט TIN ס'האָט PT געדאַכט, אַז מיר קומען אַ
שריט נענטער צו דר. זאַמענהאַָפ'ס אידעאַל -- צו אַ
ברידערלעכן צוזאַמענלעבן פון דער גרויסער פעלקער-
משפּחה, ...Source passage 7
Source OCR · scan 55 · printed page 39
מען דאַרף ניט פאַרגעסן, אַז דער שרייבער פון די
שורות Pw PR דעמאַלט געווען , שיר ניט" אַ מחבר IN TID
ערשטן ביכעלע לידער. דער , שיר ניט" PN דערפאַר, ווייל
כאָטש ONT ביכעלע IN PNR PW PN איינציקן עקזעמפּליאַר
דערשינען, און דער מחבר UNA עס מיטגענומען לזכר קיין
ביאַליסטאָק, זיינען אָבער די איבעריקע צוויי טויזנט ביכער
געלעגן פאַר'משכנ'ט PR דער דרוקעריי PR װאַרשע ביי ר'
יחיאל מאיר האַלטער, נאַלעווקי 11... באשר דער ערשטער
פאַרלעגער זיינער, אברהם גאַסעלניק TD ווילנע, ONT האָט
זיי געזאָלט אַרױסגעבן -- און זיין פאַרלאָג, ONT האָט
געדינט און געזאָלט דינען דעם אידישן אַרבעטער קלאַס,
האָט שוין מער WI געהאַט קיין געלט-מיטלען... אין אַ יאָר
שפּעטער האָט אַן אמת'ער פאַרלעגער, יעקב לידסקי,
אויסגעלייזט די ביכער TIN עס אַרױסגעגעבן אונטערץ טיטל
,צייט-לידער", ...Source passage 8
Source OCR · scan 56 · printed page 40
... אַ צווייט ליד , שטימען" PW PN געווען אַ מאָטיוו TID
װאַרשעװער , פּאַװיאַק". ONT PN INT ליד באַאַרבעט, וי
ווייט עס DPT UNA געלאָזט. נאַטירלעך PN עס ניט געווען
אַזױ געראָטן וי ,די "WINN ,קירכן-גלאָקן! ,אָ, צי זיך, צי
זיך אַרבעטס-פאָלק" װאָס זיי ONT נח געזען פריער, איידער
ביאַליסטאָק. אָבער ער PIN ONT די ביאַליסטאָקער WP?
ניט פאַבראַקירט. אַדרבא, מיט אַ שטראַלנדיקן TIN DID מיט
שיינענדיקע TIN (נח'ס ליכטיקע אויגן בכלל) ONT ער מיר
AND זיי, לויט רעװאָלוציאָנערע-קאַנספּיראַטיוון פרומען
נוסח באַדאַנקט TN מיר באַגלײט פון PT געהיימניספולן
צימער, WN האָט עס דעמאָלט אויסגעזען. PUT ONT די
גאַס און דער צימער זיינען מיר געבליבן אין זכרון,Source passage 9
Source OCR · scan 62 · printed page 46
מיר PMN די לעקטאָרן, פלעגן שעפּן גייסטיקע יניקה
פון אונזערע ;,גדולים", OND פלעגן VON אַראָפּקומען צו
אונז: אַלעקסאַנדער כאשין (באָרוכסאַן), זרובבל TN טאַקע
ער PUN בער באַראָכאַוו, דער טעאָרעטיקער און באַגרינ-
דער TD , אונזער פּלאַטפאָרם". זיי פלעגן קומען OPN צו
אונז, ווייל ביאַליסטאַק PN געווען דער דורכפאָר-פּונקט TID
װאַרשע PP ווילנע, ON דער וועג אויף וועלכן מען האָט זיך
PR יענעם AN? געיאָגט נאָך די , סיימיסטן", װאָס TINT זיך
אַרײינגעריסן PN די פּועלי-ציוניסטישע רייען PIN פאַרראַטן
די יונגע באַוועגונג. מען ONT זיי אָנגעגריפן אין גראָדנע TIN
בריסק, PR יעקאַטערינאָסלאַוו און וויטעבסק. מען ONT
אָפּגעשלאָגן דערפאָלגרייך אַ שטאַרקע אַטאַקע THD זייער
זייט אויף ביאַליסטאָק גופא. מיר TINT דערביי JON
געלערנט, פּראָפיטירט און געהאַט שטאָף אויף צו לערנען
אַנדערע TIN אַזױ אַרום אויספילן אונזער מיסיע, ...Source passage 10
Source OCR · scan 66 · printed page 50
... האָט די ביאַליסטאַקער קולטור-ליגע Pr געווענדט צו
די מאַלער TD װאַרשע און לאָדז, אײינצואָרדנען אין ביאַלי
סטאָק אַ בילדער-אויסשטעלונג. די דאָרטיקע קינסטלער
האָבן מיט פרייד די איינלאַדונג אַנגענומען. עס “NO PN
שלאָסן TANYA אַריבערצוברענגען ONT רוב קאָלעקציעס
TID די דאַמאָלסט באַגאַבטע אידישע מאַלער, TD TN
פּאָפּולער TIN די בילדער אויסשטעלונג, ONT די קולטור-
ליגע איינגעלאַדן צו דער דערעפענונג די דאַמאָלסט פּאָפּו-
לערסטע מאַלער מינקאָווסקי DX בערלעווי פון װאַרשע, TIN
אַדלער פון לאָדז,Source passage 11
Source OCR · scan 66 · printed page 50
עס PW PR אַריבער פיל יאָרן זינט די יום:טוב'דיקע
בילדער-אויסשטעלונג PR פאָרגעקומען. אָבער פּונקט וי
היינט געדענק PN די באַגײיסטערונג פון די קולטור-טוער
אַרום OX דער אַריגינעלער אונטערנעמונג. ביי מִיר פּער-
זענלעך איז עס געווען אַ גאָר וויכטיקע פּאַסירונג. TTY?
מאָל, פריער, OND מיר איז אויסגעקומען צו באַזוכן װאַרשע,
פלעג PN אָפּשפּאָרן צייט, OTD באַזוכן דעם דאָרטיקן מוזיי
און אָנקװעלן TD פאַרשיידענע קונסט:ווערק. PR INT
פּשוט געװואַרט WM אומגעדולד PIN אונזער אייגענער,
אידישער בילדער:אויסשטעלונג PN ביאַליסטאָק, ...Source passage 12
Source OCR · scan 69 · printed page 53
איז טאַקע די ישיבה באַשטאַנען, NWA 80 פּראַצענט
(אָן גוזמא), PD אָנגעפאָרענע בחורימ'לעך פון דער “NIB
ווינץ און אפילו פון װאַרשע. און פּונקט וי די תלמידים,
זיינען PIN די מלמדים געווען פון אַנדערע שטעט. דער
מלמד TD ערשטן קלאַס ישיבה האָט מען גערופן ,דער
סעמיאַטיטשער". גערעדט ONT ער פאַרצויגן TWP VEIN
אופן,. TID 12טן קלאָס PN דער מלמד געווען אַ UNV
לישקער, ניט ווייט פון ווילנע. ער ONT גערעדט VOM , סין", ...Source passage 13
Source OCR · scan 77 · printed page 61
PX לאָקאַל TD דער , אידישער קונסט" פלעגן אין די
אָוונטן פאָרקומען דיסקוסיעס אויף פאַרשיידענע טעמעס,
אָדער רעפּעראַטן TD אַרטיקע שרייבערס, און PAN געסט
פון װאַרשע. ...Source passage 14
Source OCR · scan 77 · printed page 61
... DN אידישן טעאַטער-האָריזאַנט האָט PT דעמאָלט
באַוויזן די ,ווילנער טרופּע", PT ONT OND אַרױסגעלאָזט
אויף אַ טורנע TID איבער אַ A צוגרייטונגס-אַרבעט PR
ווילנע. זייערע ערשטע גאַסטראָלן JANA די ,ווילנער"
געגעבן DN גראָדנע PN TN ביאַליסטאָק, שפּעטער ערשט --
PX װאַרשע TN אַנדערע שטעט TD קאַנגרעס-פּױלן. ...Source passage 15
Source OCR · scan 89 · printed page 73
... אָבער געליטן האָבן סוף כל סוף זייער אַ סך אונזערע
אידן. עטלעכע מאָנאַטן נאָכאַנאַנד PR געװוען די “IND
סטאַנציע לאַפי, וועלכע ליגט Tey ואַרשע DR ביאַלי
סטאָק, אַן אמת'ער אינקװויזיציע-פּלאַץ. מען ONT אַרױס:
געשלעפּט אידן TR IND TID דאָרטן OY PUY כלומרשט,
אָבער מ'האָט זיי געשלאָגן מכות רצח, געשמיסן, געשוירן די
בערד, צעראַבירט געלט און סחורות א. ALT פיל ביאַלי"
סטאַקער TPR האָבן INT זייער געליטן. שפּעטער PT ONT
אַביסל באַרואיקט, ביאַליסטאָק ONT אָנגעהויבן צו אַרבעטן
AND דער ניי-געקליידעטער פּוילישער PAA מונדירן DR
קאָלדרעס. פּױלן PUY INT ONT יאָר נאָכאַנאַנד געפירט
מלחמות מיט רוסלאַנד, TN ביאַליסטאָק ONT געהאַט AYA
אַרבעט. ענדלעך, INI שליסן שלום PR 1920, זיינען צוריק
געקומען פון רוסלאַנד PP ביאַליסטאָק די סוחרים און
פאַבריקאַנטן, וועלכע האָבן איר פאַרלאָזן PR 1915, בעת'ן
אָפּטרעטן TD די רוסישע צאַרישע אַרמײען. ...Source passage 16
Source OCR · scan 90 · printed page 74
ביאַליסטאָק PIN ONT אייניקע OND דערוויילט DIY
פּױלישן סיים (פּאַרלאַמענט) PN ואַרשע וי אויך צום
סענאַט, אידישע דעפּוטאַטן TIN סענאַטאָרן. ביאַליסטאָק האָט
pr פיל פאַרשענערט PR אויסזען פון די PR TOMA די יאָרן
AND דער צווייטער וועלט-מלחמה. די עלעקטרישע קייבלס
האָט מען דורכגעצויגן אונטער דער ערד, די JONA זיינען
געװאָרן גראַמער, פיל אלייען זיינען געװאָרן געפלאַנצט PR
LUNDY אַ גרויסן טייל TID שטאָט קאַנאַליזירט AND די “PIN
ריינע װאַסערן. TD שטאָטישן פּאַרק ביזן װאַלד, זיינען “YA
TAR אויפגעבויט גרויסע אַפּאַרטמענט הייזער אָדער 4
פאַמיליע הייזער, אויסשליסלעך AND פּוילישע באַאַמטע TID
דער וואיעוואודסטווע, ...Source passage 17
Source OCR · scan 93 · printed page 77
מיט דער צוריק-אויפשטעלונג פון דער נייער TAD און
נאָך דעם שלום-אָפּמאַך מיט רוסלאַנד “YX PN ,1919 PR
קומען X שטילשטאַנד PN דער מעכטיקער פּוילישער אינ-
דוסטריע. לאָדזש מיט אירע באַװעל און וויגאניע “DIN
אַרבעטונגען; ביאַליסטאָק מיט אירע TX TWO דעקן: טאָמאַ-
שאָװוו, זגערזש YAY. wm גוטע טוך:אויסאַרבעטונגען,
זיינען געבליבן IW אַ מאַרק INN צו פאַרקויפן זייערע
סחורות. ONT זעלבע ואַרשע מיט אירע גאַלאַנטערײ:
סחורות. פאַר PUN TH מיט אירע 20 מיליאָן “YOR
וואוינער האָט געקלעקט AND A] 2 מאַנאַטן פאַבריצירן
סחורה PN די שטאַרקע מאָדערנע פאַבריקן FID די “IVT
מאָנטע שטעט. דערצו PR צוגעקומען IN] אַ טעקסטיל-
צענטער -- ONT איז די שטאָט ביעליץ TD נידער-שלעזיע, ...Source passage 18
Source OCR · scan 99 · printed page 83
די עספּעראַנטאַ-געזעלשאַפט PR ביאַליסטאָק “YX ONT
טראָגן דעם נאָמען פון דערפינדער VT לודוויק זאַמענהאָף,
וועלכער PR געבוירן געװאָרן PN ביאַליסטאָק PR 1859 (געץ-
שטאַרבן PR װאַרשע דעם 17טן אַפּריל, 1919). די געזעל-
שאַפט PR געגרינדעט געװאָרן TN 1920 PR האָט PT אויך
געגרייט I פייערן דעם צװאַנציקסטן VIP פון “PR עקזיס-
טענץ. ...Source passage 19
Source OCR · scan 100 · printed page 84
... די צענטראַלע PN געווען PR װאַרשע, סענאַטאָרסקא
PN 2 ביאַליסטאָק PR די ביוראָ געווען אויף מאַרשאַל
פּילסודסקיעגאָ 6,Source passage 20
Source OCR · scan 104 · printed page 88
י. ראָזאַניעצקי PIN PN אַריבערגעפאָרן PP פּאַריז מיט
אַ סטיפּענדיע פון ביאַליסטאַקער מאַגיסטראַט. נאָכדעם וי
ער האָט דאָרט פאַרבראַכט PR ANN ער געקומען צוריק
קיין ביאַליסטאָק, PN 1929, אַ חודש פאַר'ן חורבן, איז דער-
שינען NR רעפּראָדוקציע פון THD PT ,זאַמענהאָפ'ס
געבורט-הויז". י. טינאָוויצקי PR געפאָרן PP דייטשלאַנד
TIX דאָרט שטודירט PR קעניגסבערג און אָפנבאַך. ער PR
צוריקגעקומען PP ביאַליסטאַק OPN ערשט:קלאַסיקער
גראַפיקער. הענאך PT ONT OVI אָפּגעגעבן אַ לענגערע
צייט מיט פּעדאַגאַגישער טעטיקייט PR די ביאַליסטאָקער
שולעס אַלס צייכן-לערער. שפּעטער ONT ער אויסגעץ-
שטעלט זיינע בילדער PR װאַרשע מיט דערפאָלג, ...Source passage 21
Source OCR · scan 104 · printed page 88
... די אויסגעשטעלטע פּייזאַזשן פון מ. דוניעץ, PR 1930
PN װאַרשע, האָבן אים געבראַכט אַ גרויסן דערפאָלג. ער
האָט שפּעטער אַריבערגעטראָגן PT קינסטלעריש שאַפן אין
ווילנע.Source passage 22
Source OCR · scan 108 · printed page 92
PN אירע קולטור:דערציערישע אַמביציעס ONT די
שטאָט ביאַליסטאָק געװואָלט קאַנקורירן מיט װאַרשע און אָנ-
TAR? ווילנע. די ימים-טובים פון דער שול זיינען דאָ געווען אַ
קװאַל פון AND TID טויזנטער אידישע פאָלק-מענטשן. אַ
פאַרשטעלונג TD אידישע קינדער, PNR איבערגע'חזר'ט “YA
PN TINT גרעסטן טעאַטער TID שטאָט צו דריי VIN פיר מאָל,
די כאָר-:געזאַנגען, די ליטעראַרישע פאָרשטעלונגען, די
פּלאַסטישע טענץ, די דעקלאַמאַציעס TANT אַרוױסגערופן אַ
יראת-:הכבוד און ליבשאַפט פון דער מאַסע, YPN TN
אָנשטרענגונגען זיינען נאַכדעם געווען INI שטאַרקער. עס
האָט אַמאָל אַ שול-טוער, IN אַלטער אידישער וועבער, בעת
איינעם TD אונזערע ימים-טובים, מיט געוויין אַרױסגע:
שריען: PIN INT PR, דעם געװאַרט מיין גאַנץ TAY)Source passage 23
Source OCR · scan 111 · printed page 95
... ליטעראַטן-פאַראײן. אַ קורצע צייט TIN] גרינדן “Yor? TID
ראַטן-פאַראיין ONT ער גענומען PT שטאַרק פונאַנדער-
װאַקסן. DWN PR פון די דרייסיקער יאָרן, ONT ער זיך
אַזױ צעבליט (שוין באַזיצנדיק דעמאָלט אַ ריזיקן לייען-זאַל
— איינעם פון די גרעסטע (TO PR אַז ניט איינמאָל
פלעגן די ביאַליסטאַקער שרייבער Pr גרויסן דערמיט, װאָס
FW װאַרשע און ווילנע PN ביאַליסטאָק געווען די איינציקע
פון די איבעריקע שטעט TIA PR וואו די אידישע שרייבער
האָבן TPN צו שאַפן TAN IN PT ווינקל װאָס ONT עקזיס-
טירט אַ ריי מיט יאָרן אַזש ביז'ן סאַמע אויסברוך TD דער
מלחמה,Source passage 24
Source OCR · scan 114 · printed page 98
... INI ,1929 PRX דער אַקױפּאַציע פון מערב:וייס-
רוסלאַנד WT דער סאָוועטישער MAN זיינען אַלע
פּריוואַטע דרוקערייען, אידישע YW PR נאַציאָנאַ
ליזירט געװאָרן און זיינען אַריבער צו דער רעגירונג, OND
האָט צונויפגעגאָסן אַלע 18 דרוקערייען PR ביאַליסטאָק PR
איין גרויסער מלוכה-דרוקעריי. I דעם צוועק “YHOO PN
ציעל אויסגעבויט געװאָרן אַ PII אויף לעגיאָנאָװע און
דאָרט PNR איינגעאָרדנט געװאָרן די באַוואוסטע דרוקעריי
,ביעלאַסטאַק-פּיעטשאַט", IND עס זיינען געווען באַשעפ-
טיקט ביי 200 אַרבעטער. צו יענער צייט האָבן אויך געפונען
אַ פּלאַץ WY אונז די פּליטים-דרוקער:אַרבעטער TID
TP פון די פאַרנומענע געביטן פון היטלערץ, וי פון
װאַרשע DX אַנדערע SWOTSource passage 25
Source OCR · scan 115 · printed page 99
... ביאַליסטאַק OWI) דערקלערט DON הױיפּט-שטאָט,
1031 מערץ -- ON זעליג סלאָנימסקי ווערט גע-
בוירן PR ביאַליסטאָק. משכיל TN באַרימטער
מאַטעמאַטיקער, אייניקל TID יחיאל נעכע'ס, “YX
שטאָרבן 1904, PR װאַרשע. ...Source passage 26
Source OCR · scan 126 · printed page 110
... PN WAN מוז PON ONT אָפּלײגן אָן אַ זייט. PR שרייב
די ווערטער PR דער שעה, Wh עס ברענען PW די גרע-
ניצן פון פּױלן, ווען היטלער'ס באַמבעס פאַלן שוין אין
װאַרשע און ווילנע, PN קאַטאָװיץ TX קראָקע, PR טשענס-
טאָכאָוו TIN לאָדזש, ...Source passage 27
Source OCR · scan 128 · printed page 112
... דאַנערשטיק, דעם 21טן סעפּטעמבער בײטאָג, זיינען
איבער ביאַליסטאָק אַנגעפלויגן MIT סאָוועטישע עראָ-
פּלאַנען TIN אַראָפּגעװאָרפן פלוג:בלעטלעך PR דער “DN
רוסישער שפּראַך. אין דעם PNR אָנגעזאָגט געװאָרן די נייעס,
IN די סאָוועטן קומען טאַקע PR קורצן איבערנעמען די
מאַכט. צומאָרגנס, פרייטיק, OND איז דאַמאָלט געווען ערב
יום כיפּור, UNA מען געזען וי די היטלעריסטישע מילי-
טערישע אָפּטײלונגען פאַרפּאַקן זייערע PR TINT ציען PR
דער ריכטונג, OND פירט PP װאַרשע. AND די PR TPN
ביאַליסטאָק ONT PN געווען אַ גרויסע פאַרלייכטערונג. מען
ONT געפילט, TR עס קומט IX אַ נייע צייט, װאָס OT אפשר
זיין פיל בעסער PIM איצט,Source passage 28
Source OCR · scan 130 · printed page 114
PN אויפ'ן געביט פון דערציאונג DX קולטור, זיינען
פאַרגעקומען גרויסע ענדערונגען. אין די טעטיקע שולן PR
דער שטאָט האָט מען, צוליב דער גרויסער צאָל שילער,
געמוזט לערנען אין צוויי און אין געוויסע אויך אין דריי
שיכטן. עס זיינען PIN געעפנט געװאָרן אַ צאָל נייע TOW
עס האָבן PIR אָנגעהויבן דערשיינען YP אידישע
צייטונגען, OND איז מעגלעך געווען מיט דער הילף פון
געקומענע אידישע שרייבער-פּליטים TD ווארשע, לאָדזש
TID TIX אַנדערע ערטער TVA PR גלייכצייטיק DIN PN
געשאַפן געװואָרן NR אידישער מלוכה'שער דראמאטישער
טעאַטער, אונטער דער אָנפירונג FIP דעם באַרימטן קינסט-
לער אברהם מאָרעווסקי. PR דער זעלבער TAN PNR OY
אָרגאַניזירט געװואָרן NR פיינער אידישער קלינקונסט.
טעאַטער, VOM אָנטײל פון דעם באַוואוסטן אַרטיסטן MAND
דזשיגאַן:שומאַכער, PR OND געווען אונטער דער קינסט-
לערישער לייטונג WH דעם באַוואוסטן דיכטער DX
טעאַטראל, משה בראַדערזאָן. OT PR צוויי טעאַטערס זיינען
אַרױסגעטראַטן אַ ONY פון די בעסטע אידישע אַרטיסטן TID
פּױלן, וועלכע זיינען דאַמאָלט אַלס פּליטים געוועו PR
ביאַליסטאָק. אַחוץ דעם, פלעגן PR VY WIV PN ביאַלי-
סטאָק אויך גאַסטראָלירן געקומענע אידישע, וי TIN
אַנדערע, טעאַטער-אַנסאַמבלען TN קאָנצערט:גרופּן TID
סאָוועט-רוסלאַנד. PR ביאַליסטאָק PR דאַמאָלט DIN
געשאַפן געװואָרן אַ פיינער AND מיט וועלכן עס ONT אָנגע-
פירט דער באַוואוסטער כאָר:דיריגענט TD ואַרשע, מ.
...Source passage 29
Source OCR · scan 151 · printed page 135
... ער מרדכי טענענבוים-טאמאראָף, PR TWIT דער
אָנפירערשאַפט ND דעם קיבוץ ,תל-חי", PR OND שפּעטער
געווען אַ וויכטיקער צענטער פאַר'ן ביאַליסטאָקער “DIN
שטאַנד, אויך געווען פאָלגענדע יוגנטלעכע: צבי-הערש
מערסיק, וועלכער האָט געשטאַמט פון מעלניצע, בי
קאָװעל; הערשל-צבי ראָזענטאַל, וועלכער ONT געשטאַמט
פון יאַשינאָווקע, לעבן ביאַליסטאָק;: ראובן ראָזענבערג,
וועלכער האָט געשטאַמט TD סוכאָװואָליע, ביאַליסטאָקער
קרייז: Tun זשעלאַזנאַגוראַ, וועלכער האָט געשטאַמט TID
שעדלעץ:; יוכבד ויינשטיין, וועלכע האָט געשטאַמט TID
קנישין; גדליה פּעטליוק, אויך פון קנישין; צפּורה בירמאַן,
וועלכע האָט געשטאַמט TID ראַזשישטשע, װאָלין; ישראל
מאַרגוליס, וועלכער האָט געשטאַמט פון דעם שטעטל
װישאַגרודעק; טעמא שנײדערמאַן, פון װאַרשע און
אַנדערע. דער קיבוץ האָט דאַמאָלט געהאָט עטלעכע
צענדליק מיטגלידער, טרייע יונגע אידעאַליסטן “PIN AND ...Source passage 30
Source OCR · scan 152 · printed page 136
אַ קולטורעלע אַרבעט PR אַ גרעסערן פאַרנעם -- האָט
שפּעטער געשריבן ד. קלעמענטינאָווסקי -- האָט מען DPN
NOVI ניט געקענט דורכפירן. די פאַרזאַמלונגען פון דער
חלוצישער, סאַציאַליסטישער און קאָמוניסטישער יוגנט
זיינען געווען אונטערערדיש PR האָבן געטראָגן דעם כאַ-
ראַקטער PD װידערשטאַנד דעם שונא. PNR VINT צוגע-
גרייט TINA דער אויפשטאַנד, דאָרט זיינען אָרגאַניזירט
געװאָרן די פאַרבינדונגען WWE די ווידערשטאַנדס:גרופּן
PR די געטאָס פון ווילנע, ביאַליסטאָק, װאַרשע TIN דאָרט
DX דערצויגן TIN אויסגעבילדעט געװאָרן דער אידישער
פּאַרטיזאַן. קולטור-אַרבעט WAIN PN געמאַכט געװאָרן דורך
יחידים, איינצעלנע פּערזאַנען האָבן PN דער שטיל, יעדער
PT AND אונטערערדיש, AY PT PR שטיבל, יעדער PN
זיין אופן ONT געוועבט און געשפּינען אידישע געשיכטע,
געשריבן בלעטלעך צו דער טרויעריקער געשיכטע פון דער
קעגנװאַרט, פאַרצייכנט די טאָגיטעגלעכע בלוטיקע געשעץ-
נישן. דער אַלטער רעדאַקטאָר NOD קאַפּלאַן, דער אַלטער
היסטאָריקער הערשבערג, דער אַלטער געזעלשאַפטלעכער
טוער, דער גרינדער פון לינת הצדק DN װעטעראַן פון דער
ציוניסטישער באַוועגונג PNR ביאַליסטאָק, יהושע העשל
קלעמענטינאָווסקי -- JANN פאַרצייכנט “WDNR YU.
לעבענישן, זעענדיק DN איבערלעבנדיק OND עס WAV) מיט
דער קהילה און מיט דער סביבה, וואו זיי TINT אָפּגעלעבט
זייער TAN פּראָדוקטיוו-געזעלשאַפטלעכן לעבן. ,די
אַלטע משכילים NOVA PN TWIT געשטאַרבן. מיט PT זיינען
פאַרשוואונדן אויך זייערע כתב-ידן. דער אינגערער דור אי ...Source passage 31
Source OCR · scan 164 · printed page 148
דונגען אין אידיש. אַרום וועלכע סאַרבעט אַ גרופּע TID דריי
אידיש-קענער. געשריבן TWIN רעדאַגירט ווערן די “Oy
דונגען דורך MOP קאַפּלאַן, אונטערגעשריבן אין אַ פּראַכט
ans דורך דעם באַקאַנטן װאַרשעװער גראַפיקער TIN
דיכטער ח. גאָלדבערג. IN אַנטײל DN אָט דער אַרבעט נעמט
אויך דער באַקאַנטער ואַרשעװער שול-טוער, פּעדאַגאָג,
מחבר פון ספרים, רפאל גוטמאַן. PR רעזולטאָט PR די ריין-
קייט פון אידיש PR די מעלדונגען געהיט געװאָרן. ...Source passage 32
Source OCR · scan 172 · printed page 156
... ועגן דעם אידישן חורבן ביי היטלערץ, איז אויך אַלע יאָרן נאָך
דער מלחמה דער כראָניקער פון די ליידן און אומקום TID די TDR
אין ביאַליסטאָק. דר, דאַטנער, וועלכער איז געווען דער ערשטער
ביאַליסטאָקער PT DX אומצוקערן אין דער חרוב'ער היים שטאָט
באַלד נאָך דער מלחמה, וי אויך דער פאָרזיצער פון דעם ערשטן
אידישן װאָיעװאָדישן קאָמיטעט PN ביאַליסטאָק, האָט גרויסע פאַר-
דינסטן ביים פאָרשן, שרייבן און פאַראײיביקן די ליידן און חורבן TID
דעם ביאַליסטאַקער אידנטום,. דר. שמעון דאַטנער ONT אָנגע-
שריבן און געדרוקט אַ גרעסערע ONE אַרטיקלען, אין דער ניו יאָר-
קער , ביאַליסטאָקער שטימע", וועגן יענער טרויעריקער צייט. אין
סוף 1979 האָט דער ביאַליסטאָקער צענטער PIN PI YI PR
אַראָפּגעבראַכט ספּעציעל דר. דאַטנער פון װאַרשע, וואו עס PR
זיין היים, כדי דאָ צו דערגענצן און באַאַרבעטן זיינע שילדערונגען
וועגן דעם אידישן חורבן אין ביאַליסטאָק. ...Source passage 33
Source OCR · scan 189 · printed page 173
... ן די צערודערונג איז געווען א
גרויסע. כדי צו פאַרשטיין די אומרואיקייט, דאַרף מען TON
די אומשטענדן פון דער צייט. דאָס איז געווען אין דער
צייט, TWIT מען PT ONT דערוואוסט, אַז אין VWI וועלכע
מען האָט געהאַלטן פאַר'ן זיכערסטן מקום מקלט IND אידן,
האָבן זיך אָנגעהױבן עװואַקואַציעס פון דער געטאָ-באַפעל-
קערונג PNR אַ מאַסן-מאַסשטאַב. אַ לאַנגע צייט האָט TV
נישט געוואוסט וואו זיי קומען אַװעק, די עװואַקואירטע. TIS
ON וי אַ PN WIT געפאַלן דער TON] טרעבלינקע,
אויפגעדעקט AND דער ביאַליסטאָקער TUT NOVA אַ פלוג-
בלעטל פון אַ געהיימער Ww Pw אָרגאַניזאַציע. אויך PN
דער גאַנצער חודש אָקטאָבער געווען IND דער “OND
סטאָקער IN NOVA אומרואיקער. ערגעץ TID װאַנען האָט זיך
פאַרשפּרײט די ידיעה, IN די שװאַרצע כמאַרעס TD איבער
װאַרשע, רוקן זיך אויך IN אויף ביאַליסטאָק. ליידער, וי
באַרעכטיקט האָט ONT PT אַרױסגעויזן PN ערשטן טאָג TID
נאָוועמבער, 1942, TI די גאַנצע ביאַליסטאַקער פּראַװוינץ
PRK געפאַלן אַ קרבן פון היטלעריסטישן מולך. און נאָך
עפּעס. עס PR געווען חשוד"ק: מען האָט PT צו שטאַרק
לעצטנס גענומען צו די פרויען. מיר TOM שוין, אַז עס PN
איינגעפירט IN אַלגעמײינע אַרבעטס-פליכט, וועלכע ONT
אַרומגענומען PIN פרויען. מיט דריי AND TON דער “ANP
טאָפל-גזירה, TANT ביאַליסטאָקער אידן געלייענט פאָלגנדע
מעלדונג:Source passage 34
Source OCR · scan 195 · printed page 179
... בכן קאָנען מיר WM אַ גרויסער מאָס “ANY TID
שיינלעכקייטן פעסטשטעלן, אַז דער מערסיק-טאַמאַראָף-
אַרכיוו PR געגרינדעט געװאָרן PR חודש נאָוועמבער:
דעצעמבער, 1942, נאָכ'ן צוריקקער פון טאַמאַראָף TID
װאַרשע. חורבן-װואַרשע, דער חורבן פון ביאַליסטאַקער
פּראָװוינץ, די דראָענדיקע קאַטאַסטראָפע IND דער “OND
סטאָקער געטאָ, פּערזענלעכע שווערע איבערלעבונגען TID
טאַמאַראָף, דער געפיל פון אומזיכערקייט, צי עס וועט
עמיצער אַרױס בשלום TID דער קאַטאַסטראָפע “IVT TIN ...Source passage 35
Source OCR · scan 198 · printed page 182
רישן אינסטיטוט PR װאַרשע. PR אונטערשטרייך: אַ טיל,
ווייל אויפ'ץ גרונד פון די דערקלערונגען פון דר. בלומענ-
PN ORD נישט PON געווען אינ'ם אַרכיוו TD אידישן היסטאָ-
רישן אינסטיטוט פון דעם, OND עס PT ONT געפונען אינ'ם.
אויסג עגראַבענעם אוצר: עס TINT געפעלט פאָטאָגראַפיעס
פון דער אַקופּאַציע:צײיט מיט אידישער טעמאַטיק, “DIN
שניטן פון דייטשע צייטונגען פון דער מלחמה-צייט, “YO
ראַרישע שאַפונגען (פּאַעזיע PNR אידיש), אַ היסטאָרישע
אַרבעט פון יאָר 1905, TN עס קען זיין, TIN דאָזיקע ליסטע
INI PRN נישט קיין פולע. עס PR געווען נאָר אַ בלויז: אינ'ם
אַרכיוו פונ'ם אידישן אינסטיטוט ONT געפעלט OX באַ-
דייטנדיקער טייל פון די אָריגינאַלן TD די דאַקומענטן,
געווען FI קאָפּיעס, װאָס זיינען YONI קריג געמאַכט “YX
װאָרן דורך דער היסטאָרישער קאָמיסיע PR ביאַליסטאָק,
אַזױ וי די קאָפּיעס זיינען VPN פול מיט גרייזן (טיײילמאָל
פעלן אויס ווערטער, טיילמאָל זיינען די ווערטער “DN
געדרייט), PR עס געווען WW VON פעסטצושטעלן, װאָ ...Source passage 36
Source OCR · scan 200 · printed page 184
... כע NW
האָט PT געלייגט אויף די הערצער און געמיטער די “IND
סטריעזע וויזיע פון טויט-לאַגערן AND אידן, ANP אַלע TPN
אָן אונטערשייד פון עלטער און געשלעכט. דער נאָמען
טרעמבלינקע, -- אַזױ ONT מען, אַנשטאָט טרעבלינקע, PN
ביאַליסטאַקער NOVA אַרױסגערעדט TD TYAN] DVT דער
טויט-פאַבריק — PR געווען אויף אַלעמענס ליפּן, די “PIN
זיכערע קלאַנגען, OND האָבן TORN ODT קורסירט וועגן
;טרעמבלינקע" זיינען געװאָרן אַ יש און אַ ממש. אידישע
אַרבעטער TINT אויפ'ן װאָקזאַל אויסגעלאָדן גאַנצע "NY
OINA מיט גענוצטע מלבושים, PN TN די קעשענעס געפונען
דאַקומענטן אויפ'ץ נאָמען פון באַקאַנטע TDR פון דער "NAD
ווינץ, OND מען MT ONT אַקאָרשט אַרוסגעפירט צו זייערע
היימען. אַ פּויליש פלוג-בלעטל דורכגעשמוגלט פון װאַרשע
ONT NOVA PR דערציילט דעם אמת וועגן טרעבלינקע,Source passage 37
Source OCR · scan 201 · printed page 185
עס INT PT ONT גע'סמ'ט דער באַקאַנטער “AND TIN
דינסטפולער פּעדאַגאָג און מחבר פון לערנביכער, רפאל
גוטמאַן פון װאַרשע. PR ביאַליסטאַקער PR NOVA ער געווען
באַראַש'ס סעקרעטאַר. ער איז געשטאָרבן אויף די הענט TID
זיין פרוי. PR כירורגישן אָפּטײל פונ'ם אידישן שפּיטאָל,
Pw פאַבריטשנע גאַס. TW PN דער ואַקכאַנאַליע TID
אַרוספירן די חולאים AN צו דערשאָסן TUN נעמט TT
ONT לעבן די גוטהאַרציקע קראַנקן-שוועסטער, POND
דלוגאַטש (אָפּשטאַמיק TD לאָדזש), PN יענער הרת-עולם
צייט, אין די טעג WWE דעם 16טן TX 1024 אויגוסט 1943,
זיינען ONT געווען באַשטימט ניט די איינציקע זעלבסט.
מאָרד-פאַלן PR ביאַליסטאָק, ...Source passage 38
Source OCR · scan 208 · printed page 192
... די פּראָטאָקאָלן זיינען געשריבן PR אַ ריינעם אידיש און
ס'איז מער ווי זיכער, אַז MT זיינען רעדאַקטירט געװאָרן TID
פּסח קאַפּלאַן און געשריבן מיט אַ שיינער האַנטשריפט פון
איינעם אַ ואַרשעװוער גראַפיקער, אַ געוויסער גאָלדבערג, ...Source passage 39
Source OCR · scan 214 · printed page 198
... שיינען אַלס פאַבריק-אַרבעטער האָבן PIN באַקומען
פון באַראַש'ן איינצלנע אידך-ראַט באַאמטע -- MWA
װויסאַצקי, אשר טרזשאַנאָװויטש, דער לייטער TD דער
מעטריקאַציע-אָפּטײלונג, ש. ראַװעט, און ח. גאָלדבערג
(ג עוו. אייגנטימער TW צינקאָגראַפישן אַנשטאַלט ,גראַ-
פיקאָן" PR װואַרשע), ONT OND פאַרנומען PNR אידן-ראַט אַ
וויכטיקן פּאָסטן TIN גליײיכצייטיק פאַרשריבן די טאָגיטעג-
לעכע געטאָ-געשעענישןן,Source passage 40
Source OCR · scan 246 · printed page 230
... PX 5 pir די צווייטע שטאָט נאָך ואַרשע,
3 אֵל סטאָק וועלכע האָט זיך פאַרשריבן מיט אַ ...Source passage 41
Source OCR · scan 270 · printed page 254
NT רוקט IN PT דער פּסח. די האַרבע פראַגע TID מצה
עגבערט דעם מוח. קיין פאַרבינדונג מיט דער וועלט האָבן
מיר נישט, PN װאַרשע ONT דער אידישער צענטראַל-קאָ-
מיטעט פאַרזיכערט, אַז ער PT OV באַמיען וועגן מצה,
אָבער גיי פאַרלאָז PT אויף OT ביי PN TIN קאָמיטעט PR
דער שלום-בית איבער דער דאָזיקער פראַגע PIN קיין “INA
צער. TR מערקווירדיק, אין דער צייט ווען “YON YON
ריעלע PR TOA ביי די דאָזיקע שבלים בודדות “AND
ביליקט געװאָרן, PN דער דראַנג INI אַביסל עכט אידיש-
WP געווען גאָר גרויס. נאָך אַזױ פיל יאָרן פון פּיין ONT די
אידישע נשמה זיך משתוקק געווען ANI אַביסל רוחניות,
ONT זאָל MT אַרױסנעמען פון דער גרויער אַלטעגלעכקײט
און זיי אַװעקטראָגן PN ווייטע עולמות פון עבר. מיר TANT
דאַמאָלס באַשלאָסן PVN באַקן מצות. באַלד האָבן מיר PR)
און מיין פאַרטרעטער הרב יעקב פאַבריצקי), אָפּגעדרוקט אַ
גרויסן האַרציקן קול-קורא I אונזערע ברידער אין די
קליינע שטעטלעך אַרום, וועלכע TINA פאַר אַ קורצע ווייל ...Source passage 42
Source OCR · scan 285 · printed page 269
... דעם 5טן יולי 1971, האָב PNR אַרױסגעשיקט N
רעקאָמענדירטן בריוו פון ואַרשע, פּערזענלעך אויפץ
נאָמען פונ'ם פאַרזיצער פונ'ם שטאָטישן נאַציאָנאַלן TOR ONT
ביאַליסטאָק, זיגמונט בעזשובעק. PR האָב אָנגעוויזן, אַז איך
INN ניט קיין גרונט ניט צו גלויבן אין POT גוטן ווילן, אָבער
די פאַקטן, װאָס זיינען דערמאַנט געװאָרן אינ'ם בריוו, TANT
עדות וװועגן דעם אַז די פאַראייביקונג PN ניט געגאַנגען PR
ריכטיקן AVNSource passage 43
Source OCR · scan 303 · printed page 287
... איז געווען אַמאָל אַ אידישע שטאָט WY װאַרשע
TR מינסק. אַ שטאָט, אַן VY ואם בישראל. “PR WAN מיין
קינדהייט פאַרבראַכט IN PN אַנדער אָרט, װאָלט מיין TAY? ...Source passage 44
Source OCR · scan 309 · printed page 293
צוריק, PR אונזער דעלעגאַציע זיינען געווען: ראַבאַי דר,
אַלעקסאַנדער שינדלער, AVR MIND שלמה בן:ישראל און
אלי זבאָראָווסקי, וויצע-פאָרזיצערס; בען גרעי, ON?
אַנדזשעלעס; יחיאל דאָבעקירער, סעקרעטאר; קלמן
סולטאַניק, TIN מיין ווייניקייט, קאָסירער. צוליבץ אָנקום TID
פּרעמיער IW Paya אין דער צייט PR אַמעריקע, האָט
ראַבאַי שינדלער נישט געקענט מיטפאָרן PM פּױלן, ווייל
זיין אָנוועזנקייט PR געווען נויטיק PNR װאַשינגטאָן,
זייענדיק PR װאַרשע, ONT אונזער דעלעגאַציץ געהאט
עטלעכע באַגעגענישן TN שמועסן מיט פאַרטרעטער TID
פאַרשיידענע פּוילישע מיניסטעריומס. אין די פאָדערונגען,
װאָס אונזער דעלעגאַציע ONT צוגעשטעלט צו דער
פּױלישער רעגירונג, זיינען געווען: AND TR די “AND
בליבענע אידישע פאַרמעגנס TPAD PR זאָל די רעגירונג TID
װאַרשע אויסצאָלן אַ געהעריקע סומע ONT TID עס זאָל
געשאַפן X TPN פּאַסיקער TD ,TIND וייטער “PAN
צוהאַלטן די גייסטיקע ירושה פון OMT פּוילישן אידנטום; די
פּוױלישע רעגירונג זאָל געבן אַ מעגלעכקייט צו זען TN
באַנוצן DPT מיט די דאָקומענטן פון אַמאָליקן פּױלישן.
אידנטום; פּוילן זאָל אַרױסגעבן YOR הײליקע אידישע זאַכן,
װאָס WIT דאָרט אױסגעשפּרײט איבער'ץ לאַנד; עס זאָלן
אויפגעשטעלט PN פּאַסיקע מצבות PIN די מאָסן קברים
IND TPH PX עס זיינען NT רעשטלעך אומגעבראַכטע TDN
ביי די נאַציס; פּוילן זאָל באַנײען ONT צאָלן פון , רענטץ"
(סאַשעל סעקיוריטי) צו די יעניקע TON װאָס זיינען אַוועק-Source passage 45
Source OCR · scan 309 · printed page 293
... יער,
OPN אָבער, PR סוף יאָר 1977, PI PN TWN ווידער געווען
אויף מיין באַזוך PR ביאַליסטאָק, PR INT כמעט PW
גאָרניט געזען TID דעם, OND עס ONT מיט PT אַמאָל “AND
געשטעלט די אַמאָליקע אומפאַרגעסלעכע אידישע ביאַלי-
סטאָק. אַלץ פון דעם PN דאָרט אָפּגעװישט, עס PN גאָרניט
צו דערקענען, עס PN גאָרניט פאַרבליבן.. ,
PR בין געווען POND PN אַלס איינער TD אַ “YOYT
גאַציע פון דער פעדעראַציע PN OND TPN YW TD
געפאָרן אויף דער אינלאַדונג פון דער פּוילישער רעגירונג,
דער ציל פון אונזער דעלעגאַציע PN געווען IS PT באַגע-
גענען OM אַ צאָל פאַרטרעטער פון דער פּױלישער
רעגירונג און מיט זיי פאַרהאַנדלען PR פאַרבינדונג מיט אַ
מעמאָראַנדום, װאָס די פעדעראַציע TD פּוילישע ONT TPN
צוגעשטעלט צו דער רעגירונג PR װאַרשע מיט צוויי יאָר ...Source passage 46
Source OCR · scan 310 · printed page 294
WOW אין װאַרשע, IND אונזער דעלעגאַציע האָט
געהאַט ויכטיקע באַגעגענישן מיט רעגירונגס-פאַר-
טרעטער, זיינען מיר PR TVA PI לובלין TN קראָקע. אַ
גאָר פּיינלעכע איבערלעבעניש AND PR אונז געווען דער
באַזוך PN די געוועזענע נאַצישע טויט-לאַגערן PNR אוישוויץ,
מאַידאַנעק TN טרעבלינקע, IND עס זיינען אומגעבראַכט
PANDA מיליאָנען TPN און אַנדערע. אַ באַזונדערע “WIN
לעבעניש PN ART געהאַט PN טרעבלינקע. אויף אַ גרויסן
פּלאַץ דאָרט, INT עס זיינען געווען די קרעמאַטאָריעס TIN
גאַזיקאַמערן, זיינען איצט אויפגעשטעלט געװאָרן 800
גרויסע WN קלענערע מצבות-שטיינער, מיט נעמען פון די
אומגעבראַכטע אידישע קהילות PR פּױלן. PR INT דאָרט,
TWN די אומצאָליקע שטיינער, PIN אַנגעטראָפן אויף TOR
גרויסן שטיין אויף וועלכן עס PN אויסגעקריצט דער TYAN]
ביאַליסטאַק. PA PN ביי דעם געשטאַנען מיט אַ פאַרקלעמט
האַרץ, ANT PN געזאָגט אַ שטילן קדיש... ...Source passage 47
Source OCR · scan 310 · printed page 294
TP אָנגעקומען מיט דער דעלעגאַציע PI איך AIM
גלייך גענומען מאַכן געהעריקע צוגריי- PN INT װאַרשע,
ביאַליסטאָק. מיר זיינען PP טונגען, כדי צו פאָרן
מיר TANT מיטװאָך TN מאָנטיק, YWAN PP אָנגעקומען
צו באַגעגענען מיט די פאָרשטייער PT געהאַט באַשטימט
“PON באַשלאָסן PR ANT פון דער פּוילישער רעגירונג.
אָנקומען קיין VON] צופאָרן קיין ביאַליסטאָק צומאָרגנס
ONT װאַרשע, ד. ה. דינסטיק. דר. שמעון דאַטנער, וועלכער
מיך באַגלײט קיין ביאַליסטאָק, האָט שוין פון פריער
האָב געדונגען אַ PN געוואוסט וועגן מיין קומען קיין פּױלן.
אויטאָ און מיר זיינען אַרױסגעפאָרן דינסטיק פרי, TORII
עס דערװאַרט IX נישט פאָרגעשטעלט, PT האָב אָבער PR
מיך אַזא ביטערע איבערלעבעניש, ...Source passage 48
Source OCR · scan 311 · printed page 295
... ווען מען קומט IN פון װאַרשע PP ביאַליסטאָק מיטץ
שאַָסײ, זעט מען DON PIN די אַמאַליקע DIA באַקאַנטע
אויפשריפטן כאַראַשטש און נאַװאַשאַלקי דאַטשעס. וו
באַקאַנט, איז ONT אַמאָל געווען אויסער דער שטאָט. איצט
אָבער, אַזױ וי ביאַליסטאָק איז געװאָרן אויסגעברייטערט
TIN פאַרגרעסערט, הויבט PT די שטאָט שוין אָן ביי כאַ-
ראַשטש TIX נאָװואַשאָלקי. פון דאָרט זיינען מיר מיט דער
טאַקסואווקע צוגעפאָרן DY װואָקזאַל וואו עס קומען TIN IN
פאָרן אַװעק די באַנען. און TID װאָקזאַל TIT מיר PW
אַרײנגעפאָרן אין שטאָט אַרײן. TW מיר זיינען צוגעקומען
צו דער ליפּאָװע, INN עס הויבט זיך אָן דער קאָשטשיאָל,
האָב PR דאָרט גאָרניט דערקענט. O°] ONT ANT PR
געגלויבט מיינע אויגן OT אַזױ אַזעלכעס קען זיין! YOR
דאָרט PR פאַרבויט TIN געענדערט, PN PON אַנדערש YN
איבערגעשטעלטע דעקאָראַציעס X PIN טעאַטער-בינע. עס
PR גאָרניט פאַרבליבן פון דעם אַמאָליקן אידישן לעבן.Source passage 49
Source OCR · scan 313 · printed page 297
... ווען אונזער דעלעגאַציע פון די YW אידן PR
געווען PR מיניסטעריום ARH רעליגיע, PR װאַרשע, TANT
מיר דאָרט מיט די רעגירונגס-פאַרטרעטער אויך גערעדט
ווען די אָפּגעלאָזטע און צעשטערטע אידישע בית-עלמינ'ס
איבערן לאַנד. ONT מען TIN צוגעזאָגט, NIN געוויסע צאָל
פון די פאַרלאָזענע אידישע בית-עלמינ'ס װעלן “DAN
געהאַלטן TAY אַלס אײיגנאַרטיקע פּלעצער (לענדמאַרקס),
דערביי האָט מען אין מיניסטעריום, אויף מיין פאַרלאַנג, מיר
צוגעזאָגט, IN דער אידישער בית-עולם PNR באגניאָווקע
oy זיין WME דעם, ...Source passage 50
Source OCR · scan 314 · printed page 298
ריסטישסטע, דערהויבנסטע PR שענסטע מעלה פון
אונזערע אידישע טעכטער, WIT OND געפאַלן PNR
געראַנגל און שלאַכט. די אידישע מיידלעך זיינען געווען די
;נערוון" פון דער באַוועגונג, די פאַרבינדלערינס TINT OND
פון פּלאַץ צו פּלאַץ געבראכט מיט ONT PT װאָרט TID דער
באַוועגונג. טאַשע TX לאָנקע האָבן צום ערשטן מאָל
געבראַכט פון װאַרשע PP ווילנע ONT װאָרט פון דער
באַוועגונג און OVI PN ניט פאַרשטיין ONT OND האָט
VY TN פאַר אונז. מיר װעלן MT קיין מאָל ניט פאַרגעסן, און
VID" געשטאַלטן װעלן זייןאַדערציערישער סימבאַל פאַר
דורות און דורות. ...Source passage 51
Source OCR · scan 314 · printed page 298
אַנטקעגן UN די מאַשין-געווער טורעמס, PR זייער
פאַסקעװאַטע בלויע YOON TIN שמאַטעס, PR יעדן טאָג
געזעסן דער אײגנאַרטיקסטער סימפאַנישער אַרקעסטער,
װאָס TIT PX עס איז נאָר אַמאָל געווען צוזאַמענגעשטעלט,
באַשטאַנען PN דער דאָזיקער אויסטערלישער אַרקעסטער
פון װירטואָזו PIP װאַרשע און TD פּאַריז, TD קיעוו און TID ...Source passage 52
Source OCR · scan 317 · printed page 301
... PR װאַרשע ...Source passage 53
Source OCR · scan 336 · printed page 320
... דער מחבר פון דעם אַרטיקל, וועלכער ואוינט איצט PR
מדינת ישראל, האָט צוזאַמען מיט זיין פרוי איבערגעלעבט די
מלחמה אין װאַרשע אויף YUN, פּאָפּירן", זיין נאָמען PR געווען
קאַזשימיעזש ראַטשקאָווסקי ...Source passage 54
Source OCR · scan 367 · printed page 351
אויף זיין באַזוך PR פּױלן, PR מאַקס ראַטנער PIN
געווען PN װאַרשע. PIN דאָרט ONT PR זעלבע, מיט דעם
אַמאָליקן אידישן לעבן. אַלץ PN אָפּגעװישט, פאַרשוואונדן,
ער PR געווען אין PR YWIRD דער דאָרטיקער נאָזשיק-
שוהל, אויף טװאַרדע גאַס. האָט ער דאָרט געטראָפן
עטלעכע עלטערע אידן. די טישן אין דער שוהל, די בענק,
סידורים TX ספרים, זיינען פול מיט שטויב. פון דעם איז צו
זען, PY VAY ONT IN באַנוצט, ...Source passage 55
Source OCR · scan 408 · printed page 392
JEWISH RESISTANCE סאזאט! THE ,51ט1101004 Yad Vashem,
Jerusalem, 1971.
Ryszard Krasko, BiALystoK, A Tourist GuipE, Krakow,
1972.
Potacy 1 Zypzi, 1939-1945, Ksiazka 1 wiedza, Warszawa,
1971.
בּיאַליסטאָקער שטימע, ניו יאָרק:
,1949 יאַנ. 1928, סעפּט. 1963, סעפּט. אָקט. 1941, סעפּט. אָקט.
דעצ. 1945, מאַי-יוני 1946, סעפּט. NI] ,1945 פעבּר. מערץ
,1946 מאַי 1941, נאָוו. דעצ. ,1946 VPN אָקט. 1945, סעפּט.
סעפּט. 1956, סעפּט. 1965, סעפּט. 1953, סעפּט. 1959, אַפּריל
UPN מערץ-אַפּריל 1948, סעפּט. אָקט. 1944, סעפּט. ,3
,1949 פעבּר. 1943, סעפּט. אָקט. 1948, יאַנ. פעבּר. ,8
,1957 ,1952 ,1948 ,1947 ,1946 סעפּט. אָקט. 1946, בּ. ש.:
,1946 אַפּריל 1963, מערץ-אַפּריל .1960 ,1959 ,1949 ,8
,1974 יאַנ. דעצ. 1945, סעפּט. אָקט. 1949, אַפּריל 1973, אַפּריל
סעפּט. 1971, אַפּריל 1972, סעפּט. 1972, סעפּט. 1974, מערץ-
,1952 אַפּריל 1948, סעפּט. 1946, יאַנ. פעבֹּר. 1948, סעפּט.
אַפּריל 1978, יאַנ. פעבּר. 1945, סעפּט. אָקט. 1945, אַפּריל
,1947 נאָוו. דעצ. 1946, סעפּט. אָקְט. 1946, מערץ אַפּריל ,6
,1961 אַפּריל 1948, יאַנ. פעבּר. 1948, אַפּריל 1976, אַפּריל
סעפּט. 1961, אַפּריל 195 ...Source passage 56
Source OCR · scan 445
... While in Poland, Mr. Ratner also visited Warsaw.
There it 1s the same as regards Jewish life. Everything
vanished. Mr. Ratner went to the Nozyk Shul on
Twarda Street, where he found a few elderly Jews. The
tables in the synagogue, the chairs, prayer books and
religious tomes were covered with dust from disuse. ...Source passage 57
Source OCR · scan 463
... (Editor’s note: The author and his wife, who now live in
Israel, spent the war years in Warsaw escaping death
with false Polish identity papers. Szereniec, born in Bia-
lystok, used the name Kazimierz Raczkowski. This arti-
cle illustrates how some Jews who passed as gentiles
were discovered and suffered Nazi abuse.) ...Source passage 58
Source OCR · scan 476
... In Warsaw we met with officials of Polish Govern-
ment ministries. We insisted on free access to Jewish
archives and documents in Poland; the release to Jewish
communities all over the world of religious articles used
in worship that remain in Poland; the erection of monu-
ments at the mass graves of Jewish victims of the Nazis
scattered in the Polish earth without appropriate
markers; a Jewish museum depicting the horrors and
Jewish heroism at the Auschwitz-Birkenau concentra-
tion camp, to be founded with the guidance of Jewish
experts in the field; and the payment of disability bene-
fits and pensions to Polish Jews who were required to
renounce their citizenship before being allowed to leave
Poland after the war. ...Source passage 59
Source OCR · scan 492
‘A terrible thing has happened. The ashes of our
heroes and resistance fighters, murdered after the Nazis
brutally suppressed the Bialystok ghetto uprising, were
placed in a mass grave. This military grave was dese-
crated, violating Polish tradition of paying special
honor to fallen soldiers. In no other ghetto or concen-
tration camp — Warsaw, Treblinka, Sobibor, Ausch-
witz — were there remains of fallen heroes. Only
Bialystok preserved a mass grave of its dead until 1971.
The Germans had, after all, not burned the bodies of
our victims. Rather, they threw them into a pit, a gar-
bage dump as it were, and on top of their corpses shot
another fifty-five, captured after the ghetto was liqui-
dated in 1943. With the greatest respect, the Polish and
Jewish communities of Bialystok honored their memo-
ries on April 11, 1946, exhuming their remains and re-
burying them in a mass grave. ...Source passage 60
Source OCR · scan 492
... On July 5, 1971, 1 sent a registered letter from
Warsaw to the Chairman of the Municipal National
Board in Bialystok, indicating that I had no reason for
not trusting his good will. But I mentioned facts in my
letter demonstrating that the cemetery had not been
preserved.Source passage 61
Source OCR · scan 500
... A group of partisans, Jewish survivors from Bia-
lystok, traveled from Warsaw to Bialystok with me in a
train. Earlier they had fled to many cities in Poland
after those tragic days in August 1943, barely escaping
liquidation. They reminisced about their gruesome
experiences as the Bialystok ghetto was destroyed —
stories that could make one’s hair stand on end. One
man was accompanied by his brother-in-law, on the
way to Bialystok to visit their friends’ graves. ...Source passage 62
Source OCR · scan 525
... At 12 noon a large group of Jews was divided into
“suitable for work’’ and “unsuitable for work.’’ Those
in the first category were forced with cattle prods into
the forward twenty cars of a train. The unsuitables were
jammed into the rear twenty railroad cars, and locked
in. On the roof of each car, a Nazi with a machine gun
stood guard, making sure no one jumped from the
train. A number of Jews, as they were being forced into
the train, managed to grab weapons from the soldiers
but were immediately shot. The train then left Bialystok
in the direction of Warsaw. ...Source passage 63
Source OCR · scan 553
... The driving force behind the Tel Chai kibbutz, who
later would be one of the heroes in the Bialystoker re-
sistance against the Nazis, was Mordechaj Tenenbaum-
Tamarof. He came to Bialystok during the war from
Wilno, Warsaw and other places where he had been
active in organizing and leading resistance campaigns
against the Nazis. The kibbutz boasted of other young
leaders and several scores of members committed to
make Aliyah who later demonstrated tremendous hero-
ism against the Nazi oppressors. They included: Cwi
Hersz Mersik of Melnice, near Kowel; Herszl Cwi
Rozental of Jaszynowka; Ruwen Rozenberg of Sucho-
wolja; Chanoch Zelaznagora of Szedliec; Jochewed
Wajnsztein of Knyszin; Gedalja Petljuk of Knyszin;
Cypora Birman of Rozyszcze; Tema Sznajderman of
Warsaw, and others. ...Source passage 64
Source OCR · scan 566
influx of refugee Jewish writers from Warsaw, Lodz
and other places in Poland applied their journalistic
skills in the service of the new publications. A Jewish
theater sponsored by the government was formed, as
well as a Jewish vaudeville company. Some of the best
Jewish actors in Poland, who were in Bialystok as refu-
gees from the Nazis, performed in these two newly
established theaters. In addition, guest stars from the
Soviet Union entertained. A fine choir was formed
under the direction of the famous choirmaster from
Warsaw, M. Sznejur. A jazz orchestra, art exhibits and
concerts surfaced in the city. Also, gambling casinos
went into operation. They attracted quite a few patrons. ...Source passage 65
Source OCR · scan 568
... Thursday, September 21, during the day, three
Soviet airplanes flew over Bialystok, dropping leaflets
over the city. The people were informed that the Soviet
Army would shortly take over. The next day, the eve of
Yom Kippur, the Germans were seen packing their
bags, heading for Warsaw. The Jews were greatly
relieved, hoping that a new and better period was
approaching. ...Source passage 66
Source OCR · scan 569
... Warsaw was not the only city in Poland that rose
up against its invaders. Its brothers and sisters in Bia-
lystok, with full blown Jewish pride, had mercilessly ...Source passage 67
Source OCR · scan 582
... Ultimately, however, many Jews suffered from this
resurgent Polish nationalism. For several months, at a
railroad station between Warsaw and Bialystok, Jews
were pulled off the trains ostensibly to be searched. In
fact they were brutally beaten and robbed and had their
beards sheared off against their will. ...Source passage 68
Source OCR · scan 592
... The Bialystok Culture League turned to the artists
in Warsaw and Lodz to assist them in setting up an art
exhibition. Responding to this request enthusiastically,
the outside artists decided to lend to the Bialystok exhi-
bition many of their works. ...Source passage 69
Source OCR · scan 596
... This veritable treasury was collected over a period
of years. The founder of the library, who gave it all his
free time and full commitment, was the Bundist Izchok
Rywkin. All of Bialystok knew that he was not just the
library’s administrator but its heart and soul as well.
His life was devoted to Yiddish books and rare manu-
scripts. Always striving to enlarge the collection of the
Sholem Aleichem Library, he often traveled to Warsaw
to buy new books for his beloved child, the library. He
frequently confronted people with his inability to
understand how they could occupy themselves with
other matters besides the library. Later he was extermi-
nated by the Nazis. ...Source passage 70
Source OCR · scan 604
DR. LUDWIG ZAMENHOF
Well-known eye specialist and founder of the international
language Esperanto; died in Warsaw in 1917. ...Source passage 71
Source OCR · scan 55 · printed page 39
אברהם קאָטיק, ONT איז אַ דיפּלאַמאַטירטער פּראָװיזאָר
-- אַ געוועזענער אַפּטײיקער-פאַרמאַצעפט PX װאַרשע, מיט
העכערער בילדונג, האָט אין ביאַליסטאָק געגעבן לעקציעס
PR די מער רייכערע הייזער אַלס רעפּעטיטאָר AND יענע
פון דער אידישער יוגנט, PT TANT OND געגרייט צו די
העכערע קלאַסן פון ,, רעאַלנע" גימנאַזיע YOON TIN צום
אוניווערסיטעט. די באַשעפטיקונג זיינע XO לערער, כאָטש
אויך אידעאַליסטיש, PNR געווען צוליב TOT דעמאָלט TN]
קליינער פאַמיליע, צוליב זיין הויך:געבילדעטער און
באַגאַבטער פרוי פון דער געהיבענער ביאַליסטאָקער
לאַפּידוס פאַמיליע, ...Source passage 72
Source OCR · scan 85 · printed page 69
... אידישע דערציאונגס-אינסטיטוציעס, מיט די ביבליאָטעקן,
מיט'ן אידישן שפּיטאָל, מיט די פילאַנטראָפּישע אינסטי"
טוציעס TIN מיט אַנדערע ענלעכע זאַכן. און TI עס PR
אויפגעקומען אַ פראַגע וועגן די רעכט TID די ONT) -- JPN
PR יענער צייט האָט ONT ניט געפעלט -- WIN פון דער
זיכערקייט פון די אידן, ONT די קהילה-פאַרװאַלטונג זיך
אויך מיט דעם אַלעם באַשעפטיקט. ווען עס איז געווען
נויטיק, האָט די קהילה געשיקט אַ דעלעגאַציע “WR DIY
װאָדע און אפילו אויך צו די מאַכט-אָרגאַנען PR װאַרשע. די
קהילה PIN ONT געזאָרגט AND די אינטערעסן TD דעם
אידישן סוחר, קליינהענדלער און בעל מלאכה אין שטאָט, ...Source passage 73
Source OCR · scan 116 · printed page 100
... דר, לודוויג (לייזער) זאַמענהאָה געבוירן אין
ביאַליסטאָק. דער דערפינדער PO עספּעראַנטאָ,
געשטאָרבן PR װאַרשע, 1917, ...Source passage 74
Source OCR · scan 131 · printed page 115
... דער באַקאַנטער פאַרלעגער, שרייבער “DPR PR
זעצער TIP װאַרשע, מאַרק ראַקאָווסקי, OPT PN אָנהױיב פון
דער מלחמה PIN געווען אַ PR OVD ביאַליסטאָק. VY ONT
PR זיינס אַ IID צו דער , ביאַליסטאַקער שטימע" PR ניו
PAN? (אַפּריל 1941) אַזױ געשריבן וועגן רעליגיעזע אידן אין
ביאַליסטאָק, אונטער דער סאָוועטישער הערשאַפט:Source passage 75
Source OCR · scan 133 · printed page 117
מיט דעם גרויסן שטראָם אידישע פּליטים פון THD
זיינען קיין ביאַליסטאָק PI אָנגעקומען -- VOR] PVP
אויסברוך פון דער מלחמה -- אַ גרויסע צאָל אידישע
שרייבער, אַקטיאָרן, מוזיקער, קינסטלער און אנדערע. די
שרייבער-פּליטים PT JANN אויפגעהאַלטן PR דעם ספּע-
ציעלן שרייבער-הויז, אויף שיענקעוויטשא גאַס. אַ צאָל TID
זיי זיינען TD אָנהױב געווען באַשעפטיקט PR דער YP]
צייטונג , ביאַליסטאַקער שטערן", PR OND אַָנגעפירט “YX
TD TIN ספּעציעלע אַרײנגעשיקטע אידיש-סאָוועטישע
שרייבער, פון סאָוועט-רוסלאַנד אָדער אָרטיקע קאָמו
ניסטיש-אָריענטירטע שרייבער. שפּעטער אָבער זיינען די
יעניקע שרייבער-פּליטים פון פּױלן, וועלכע זיינען פריער
PN װאַרשע VN לאָדזש געווען פאַרבונדן מיט ציוניסטישע,
בונדישע און ענלעכע קרייזן, באַזײטיקט געװאָרן פון זייערע
שטעלעס. די אַרטיסטן-פּליטים האָבן אָפּגעשניטן אַביסל
בעסער. אַ צאָל TD זיי, דער דזשיגאַן-שומאַכער טעאַטער
און YAU TIN -- זיינען מערסטנס אַרומגעפאָרן אויף “YONA
ראָלן אין רוסלאַנד גופא. פיל אידישע אַקטיאָרן זיינען אויך
גלייך WH אָנהויב אַװעק PP רוסלאַנד. די געקומענע
אידישע שרייבער TN פּאַרטײ:טוער TD סאָוועט-רוסלאַנד
PP ביאַליסטאָק, האָבן כסדר גע'טענה'ט צו די געקומענע
שרייבער פון פּױלן, OT TR דאַרפן JORDI PT צו דער
סאָוועטישער ,ווירקלעכקייט". ערשט ONT INT מען מיט זי
געלערנט, yn זיי קענען זיין פולבאַרעכטיקטע שעפער
פאַר'ן לעבן PR סאָוועט-רוסלאַנד. WORD די מערסטע “ION
וואוינער PNR ביאַליסטאָק זיינען געווען TWIT TPN דאָרט
War דערשינען טעגלעכע צײטונגען PNR וייסרוסיש,
TK won שפּעטער WV PR TAN דער אידישער
,ביאַליסטאַקער שטערן" PR דערשינען בלויז דריי מאָל PR
ANNSource passage 76
Source OCR · scan 196 · printed page 180
בירמאַן, נאָך דעם 103 פעברואַר, כמעט ערב דער “VIA
זאַמער שחיטה, וידמעט טאַמאַראָף, OND געפינט TT
דעמאַלט אינ'ם שפּיץ פון פאַרצווייפלונג און אויפ'ץן TID TINT
פּסיכישן צוזאַמענברוך, זיינע געדאַנקען דעם פאַרשטאָר-
בענעם. חבר טאַמאַראָף, OND באַויינט זיינע װאַרשעוװוער
חברים, PX ONT דערשיטערט TID מערסיק'ס טויט TIN מיט
די אַלע שוידערלעכע איבערלעבונגען, װאָס ער האָט
הינטער זיך און AND זיך, פאַרלירט אָבער נישט דעם
באַוואוסטזײין TV דער גרויסער אחריות, ONT לאַסטעט
אויף זיינע פּלײצעס. ער באַשליסט צו פאַרענדיקן YON
צוגרייטונגען צום װידערשטאַנד. WIN INT האַלט ער זיך
IND באַרעכטיקט אַװעקצוגיין (פון לעבן). טראַגיש קלינגען
זיינע װערטער:; ,.. ואני אלך, לא רוצה לחכות. לא יכול,
ציאנקאלי, מהר ופשוט. מחר בבוקר אתיעץ על כך עם
מרסיק. AX מרסיק החי לא שתפתי, לא יכולתי לשתף
במכאובי אלה. מרסיק NAA אתי הוא. DA לחיים. כן. --
השאלה הנצחית, המות הנצחי", To be or not to beSource passage 77
Source OCR · scan 410 · printed page 394
... אויפין שוועל NO דעס יאָר 1942 וט אטא אשי אט
N טראַגישע פייערונג PN געטאָ עי
nya דעס חורבּן YO דער פּראָװוינצ אטא יי
די פרויען-יאַקציעי PIP װאָלקאָויסק עי
אָפּקלאַנגען פון װואַרשעװוער ane re we NOY שעע;
געטאָ IWIN פון טענענבּויס-טאַמאַראָף יי עי
טראַגישע צוואה PIO די לעצטע אידן יי ...Connected nodes
Person
Shmuel Mohilever
Appears in same passage
Community
Bialystok
Appears in same passage
Place
Russia
Appears in same passage
Place
Kiev
Appears in same passage
Place
Kishinev
Appears in same passage
Place
Bialystok
Appears in same passage
Place
Konin
Appears in same passage
Place
Orla
Appears in same passage
Place
Königsberg
Appears in same passage
Place
Frankfurt
Appears in same passage
Place
Leipzig
Appears in same passage
Place
Wroclaw
Appears in same passage
Place
Tsarist Russia
Appears in same passage
Place
Grodno
Appears in same passage
Place
Toruń
Appears in same passage
Place
Gdansk
Appears in same passage
Place
Tykocin
Appears in same passage
Event
Founding of the first Hibbat Zion association in Warsaw
Occurred At
Community
Bialystok Jewish community
Appears in same passage
Organization
First Hibbat Zion Association in Warsaw
Appears in same passage
Business
Levin-Epstein bookshop
Located In
Event
Zamenhof taught in Warsaw
Occurred At
Person
L. Zamenhof
Appears in same passage
Person
Chaim
Appears in same passage
Institution
Russian Gymnasium
Appears in same passage
Institution
Rozhenoy Yeshiva
Appears in same passage
Person
Ludwik Zamenhof
Worked At
Place
Belgium
Appears in same passage
Event
First Esperanto Congress
Appears in same passage
Person
Ludwik Zamenhof
Died In
Event
Ludwik Zamenhof's death
Occurred At
Organization
Esperantists
Appears in same passage
Person
David Sohn
Appears in same passage
Person
Yekhil Meir Halter
Appears in same passage
Place
Nalewki 11, Warsaw
Appears in same passage
Person
Abraham Gaselnik
Appears in same passage
Place
Vilna
Appears in same passage
Person
Jacob Lidsky
Appears in same passage
Work
Time Songs
Appears in same passage
Person
Nach
Appears in same passage
Place
Pawiak
Appears in same passage
Person
Alexander Khashin
Appears in same passage
Person
Zrubavel
Appears in same passage
Person
Ber Borokhov
Appears in same passage
Person
Mosheke the printer
Appears in same passage
Place
Brisk
Appears in same passage
Place
Yekaterinoslav
Appears in same passage
Place
Vitebsk
Appears in same passage
Organization
Bialystok Cultural League
Appears in same passage
Person
Razanetsky
Appears in same passage
Person
Ben
Appears in same passage
Place
Paris
Appears in same passage
Place
Lodz
Appears in same passage
Person
Minkowski
Appears in same passage
Person
Berlevi
Appears in same passage
Person
Adler
Appears in same passage
Place
Passage Warengoltz
Appears in same passage
Institution
Museum in Warsaw
Appears in same passage
Event
Jewish Art Exhibition
Appears in same passage
Institution
The yeshiva
Appears in same passage
Community
Religious Bialystok Jews
Appears in same passage
Institution
Talmud Torah
Appears in same passage
Institution
Large houses of study
Appears in same passage
Institution
Yeshiva
Appears in same passage
Person
Rabbi Nachumke
Appears in same passage
Person
Rabbi Meirl Shchedrovitzky
Appears in same passage
Place
Semiatitch
Appears in same passage
Place
Lisk
Appears in same passage
Institution
Rabbinical council
Appears in same passage
Organization
Hazamir
Appears in same passage
Person
L. Triivish
Appears in same passage
Person
A. Albek
Appears in same passage
Work
The Bialystok Yizkor Book
Appears in same passage
Place
Congress Poland
Appears in same passage
Institution
Yiddish theater
Appears in same passage
Organization
Vilna troupe
Appears in same passage
Organization
Kaminska troupe
Appears in same passage
Place
Station Łapy
Appears in same passage
Community
Jews
Appears in same passage
Community
Bialystok Jews
Appears in same passage
Community
Poles
Appears in same passage
Community
Bialystok merchants and manufacturers
Appears in same passage
Institution
Branicki Palace
Appears in same passage
Organization
Polish Sejm
Appears in same passage
Organization
Polish Senate
Appears in same passage
Place
Branicki Palace
Appears in same passage
Place
Bielitz
Appears in same passage
Place
Lower Silesia
Appears in same passage
Person
Ludwik Zamenhof
Died In
Event
Ludwik Zamenhof died
Occurred At
Organization
Bialystok Esperanto Society
Appears in same passage
Person
Ludwik Zamenhof
Appears in same passage
Person
Jacob Waks
Appears in same passage
Person
Yosef Fin
Appears in same passage
Person
Benjamin Fluimenbaum
Appears in same passage
Person
Shmuel Feigin
Appears in same passage
Person
Moshe Melamedovich
Appears in same passage
Person
Rivka Kustin
Appears in same passage
Person
Eliyahu Domeratsky
Appears in same passage
Person
Y. Krein
Appears in same passage
Person
Hirsch (Zvi) Klementinovsky
Appears in same passage
Publication
Textile Masters Journal
Appears in same passage
Organization
Merchants Association
Appears in same passage
Place
2 Senatorska Street, Warsaw
Appears in same passage
Place
Bialystok office
Appears in same passage
Place
6 Marszal Pilsudskiego Street
Appears in same passage
Person
Y. Rozanietsky
Appears in same passage
Institution
Bialystok Magistrate
Appears in same passage
Person
L. Zamenhof
Appears in same passage
Work
Reproduction of Zamenhof’s Birthplace
Appears in same passage
Person
Y. Tinovitsky
Appears in same passage
Place
Germany
Appears in same passage
Place
Offenbach
Appears in same passage
Institution
Bialystok Schools
Appears in same passage
Person
Kazlovsky
Appears in same passage
Person
S. Kozak
Appears in same passage
Organization
Amal Kibbutz
Appears in same passage
Institution
Amekh Jewish Theater
Appears in same passage
Person
Ben-Zion Rabinovich
Appears in same passage
Person
Shlomo Rabinovich
Appears in same passage
Person
M. Duniets
Appears in same passage
Person
Yakov Waks
Appears in same passage
Community
Bialystok workers’ movement
Appears in same passage
Organization
Bialystok Jewish Journalists and Writers Association
Appears in same passage
Publication
Bialystok Yizkor Book
Appears in same passage
Place
Legionowa
Appears in same passage
Institution
Bielastak-Piechat
Appears in same passage
Person
Zelig Slonimski
Died In
Community
Bialystok Jewish community
Appears in same passage
Person
Shlomo Zalman
Appears in same passage
Person
Aaron Halevi Horowitz
Appears in same passage
Person
Yehiel Neche
Appears in same passage
Person
Zelig Slonimski
Appears in same passage
Person
Abraham Zvi Eisenstadt
Appears in same passage
Person
Adolf Hitler
Appears in same passage
Place
Katowice
Appears in same passage
Place
Krakow
Appears in same passage
Place
Czestochowa
Appears in same passage
Place
Reichstag
Appears in same passage
Work
Bialystok Yizkor Book
Appears in same passage
Organization
Soviet Army
Appears in same passage
Organization
Hitlerist military units
Appears in same passage
Place
Soviet Russia
Appears in same passage
Person
Jigan-Shumacher
Appears in same passage
Person
Moyshe Broderzon
Appears in same passage
Person
Edi Rozner
Appears in same passage
Institution
Schools of Bialystok
Appears in same passage
Institution
Jewish State Dramatic Theater
Appears in same passage
Institution
Jewish Variety Theater
Appears in same passage
Work
Edi Rozner's Warsaw Orchestra
Appears in same passage
Person
Tema Schneiderman
Originated In
Person
Mordecai Tenenboim-Tamaroff
Appears in same passage
Community
Tel Hai Kibbutz
Appears in same passage
Person
Tzvi-Hersh Mersik
Appears in same passage
Person
Hershl-Tzvi Rozenthal
Appears in same passage
Person
Reuven Rozenberg
Appears in same passage
Person
Yokhved Weinstein
Appears in same passage
Person
Gedalia Petliuk
Appears in same passage
Person
Tziporah Birman
Appears in same passage
Person
Yisrael Margulis
Appears in same passage
Person
Tema Schneiderman
Appears in same passage
Person
D. Klementinovski
Appears in same passage
Person
Kaplan
Appears in same passage
Person
Hershberg
Appears in same passage
Person
Joshua Heshel Klementinovski
Appears in same passage
Organization
Linat Tzedek
Appears in same passage
Person
H. Goldberg
Appears in same passage
Person
Rafael Gutman
Appears in same passage
Person
Freilin Sprung
Appears in same passage
Person
Obman
Appears in same passage
Person
Bishke
Appears in same passage
Family
Bishke's wife
Appears in same passage
Place
The cemetery
Appears in same passage
Institution
The secretariat
Appears in same passage
Event
The February 1943 upheaval
Appears in same passage
Person
Shimon Datner
Brought From
Person
Shimon Datner
Appears in same passage
Organization
Bialystok Center
Appears in same passage
Publication
Bialystoker Stimme
Appears in same passage
Place
Pruzhene
Appears in same passage
Place
Treblinka
Appears in same passage
Organization
Secret organization
Appears in same passage
Organization
Mersik-Tamarof Archive
Appears in same passage
Place
Bialystok Ghetto
Appears in same passage
Person
Tenenboim-Tamarof
Appears in same passage
Person
Dr. Blumental
Appears in same passage
Institution
Jewish Historical Institute
Appears in same passage
Organization
Historical Commission of Bialystok
Appears in same passage
Place
Sakalkė
Appears in same passage
Place
Yashinovke
Appears in same passage
Place
Grodne
Appears in same passage
Person
Dlugach
Appears in same passage
Place
Łódź
Appears in same passage
Institution
Jewish Hospital
Appears in same passage
Place
Fabrichne Street
Appears in same passage
Person
Rafael Gutman's wife
Appears in same passage
Place
Malkin
Appears in same passage
Community
Jewish women of Bialystok
Appears in same passage
Event
Collective mass suicide of Jewish women from Bialystok
Appears in same passage
Event
Transport from Bialystok toward Treblinka
Appears in same passage
Person
Y. Rabiner
Appears in same passage
Person
B. Barash
Appears in same passage
Person
Y. Lifshits
Appears in same passage
Person
G. Goldfarb
Appears in same passage
Person
Sh. Lifshits
Appears in same passage
Person
Sh. Funianski
Appears in same passage
Person
F. Melnitski
Appears in same passage
Person
Y. Markus
Appears in same passage
Person
Sh. Fetsiner
Appears in same passage
Person
Dr. Kaplan
Appears in same passage
Person
Dr. Kershman
Appears in same passage
Person
Dr. Segal
Appears in same passage
Business
Cinkograph printing establishment
Located In
Community
Jewish community
Appears in same passage
Organization
Jewish Council
Appears in same passage
Place
Jewish Council building
Appears in same passage
Person
Vysotsky
Appears in same passage
Person
Asher Trzhanovich
Appears in same passage
Person
Sh. Rawet
Appears in same passage
Business
Cinkograph printing establishment
Appears in same passage
Place
Fabrikne Street
Appears in same passage
Place
Chepla Street
Appears in same passage
Community
Bialystok Jewish youth
Appears in same passage
Organization
Jewish Central Committee
Appears in same passage
Person
Rabbi Jacob Fabritsky
Appears in same passage
Person
Zigmund Bezhubek
Appears in same passage
Place
Bialystok cemetery
Appears in same passage
Place
Minsk
Appears in same passage
Person
Rabbi Dr. Aleksander Shindler
Appears in same passage
Person
Shlomo Ben-Yisrael
Appears in same passage
Person
Eli Zborowski
Appears in same passage
Person
Ben Grey
Appears in same passage
Person
Yekhiel Dobekirer
Appears in same passage
Person
Kalman Sultanik
Appears in same passage
Place
Washington
Appears in same passage
Community
Polish Jewry
Appears in same passage
Organization
Federation
Appears in same passage
Organization
Polish government
Appears in same passage
Place
Lublin
Appears in same passage
Place
Auschwitz
Appears in same passage
Place
Majdanek
Appears in same passage
Person
Dr. Shimon Datner
Appears in same passage
Person
Shie Bartnovski
Appears in same passage
Place
Kharashch
Appears in same passage
Place
Novashalki
Appears in same passage
Place
Lipove
Appears in same passage
Institution
Hebrew Gymnasium
Appears in same passage
Place
Sienkiewicz Street
Appears in same passage
Institution
Hospital in the former Hebrew Gymnasium building
Appears in same passage
Institution
Former Great Jewish Hospital
Appears in same passage
Place
Warsaw Street
Appears in same passage
Institution
General Hospital
Appears in same passage
Organization
Ministry of Religion in Warsaw
Appears in same passage
Place
Jewish Cemetery in Bagnowka
Appears in same passage
Person
Chaike Grosman
Appears in same passage
Person
Yitzhak
Appears in same passage
Place
Kyiv
Appears in same passage
Place
Land of Israel
Appears in same passage
Place
Poland
Appears in same passage
Place
Bialystok
Appears in same passage
Person
Lanke
Appears in same passage
Person
Tashe
Appears in same passage
Person
Frumke
Appears in same passage
Event
Journey through Europe
Participated In · Participant
Organization
Nazi authorities
Appears in same passage
Organization
Joint
Appears in same passage
Organization
UNRRA
Appears in same passage
Place
Salzburg
Appears in same passage
Place
Czechia
Appears in same passage
Place
America
Appears in same passage
Person
Kazimierz Rachkowski
Lived At
Person
Kazimierz Rachkowski
Appears in same passage
Place
27 Jelna Street
Appears in same passage
Event
April 1943 heroic uprising
Appears in same passage
Place
Twarda Street
Located In
Person
Max Ratner
Appears in same passage
Place
Poland
Appears in same passage
Institution
Nozhik Synagogue
Appears in same passage
Place
Twarda Street
Appears in same passage
Community
Bialystokers
Appears in same passage
Person
Ryszard Krasko
Appears in same passage
Institution
Yad Vashem
Appears in same passage
Work
The Jewish Resistance
Appears in same passage
Work
Bialystok, A Tourist Guide
Appears in same passage
Work
Bialystok Picture Album
Appears in same passage
Work
Bialystok Jubilee Collection
Appears in same passage
Event
Max Ratner's Visit to Warsaw
Occurred At
Person
Leonard Ratner
Appears in same passage
Person
Harry Ratner
Appears in same passage
Person
Bruce Ratner
Appears in same passage
Person
Charles Ratner
Appears in same passage
Institution
Park Synagogue
Appears in same passage
Organization
American-Israel Chamber of Commerce
Appears in same passage
Place
Haifa
Appears in same passage
Place
Acco
Appears in same passage
Institution
Hebrew Gymnasium in Bialystok
Appears in same passage
Place
4 Czysta, corner Polna Street
Appears in same passage
Institution
Nozyk Shul
Appears in same passage
Place
Pawjak Prison
Located In
Person
Leon Szereniec
Appears in same passage
Person
Kazimierz Raczkowski
Appears in same passage
Person
Altmann
Appears in same passage
Person
Zubenko
Appears in same passage
Person
Harder
Appears in same passage
Place
Pawjak Prison
Appears in same passage
Place
27 Dzielna Street
Appears in same passage
Place
Sucha Avenue
Appears in same passage
Document
The Bialystoker Memorial Book
Appears in same passage
Organization
Gestapo
Appears in same passage
Person
Szymon Datner
Lived At
Person
Izaak Rybal-Rybalowski
Appears in same passage
Person
Alexander Schindler
Appears in same passage
Person
Shlomo Ben-Israel
Appears in same passage
Person
Eli Zborowski
Appears in same passage
Person
Ben Gray
Appears in same passage
Person
Jechiel M. Dobekirer
Appears in same passage
Person
Kalman Sultanik
Appears in same passage
Person
Szymon Datner
Appears in same passage
Event
Exhumation and reburial of Bialystok ghetto victims
Appears in same passage
Place
Bialystok ghetto mass grave
Appears in same passage
Place
Sobibor
Appears in same passage
Person
Dr. Szymon Datner
Appears in same passage
Place
Zabia Cemetery
Appears in same passage
Place
Bagnowka Cemetery
Appears in same passage
Person
Dr. Franka Horowicz
Appears in same passage
Person
Basja Bergman
Appears in same passage
Person
Dr. Michel Bergman
Appears in same passage
Person
Nusja Bergman
Appears in same passage
Place
11 Fabryczna Street
Appears in same passage
Organization
Jewish Cultural-Social Organization in Poland
Appears in same passage
Person
Izchok Bornsztejn
Appears in same passage
Event
Memorial in Tribute to the Victims
Appears in same passage
Place
Lapy station
Appears in same passage
Person
Izchok Malmed
Appears in same passage
Place
Kupiecka Street
Appears in same passage
Place
Izchok Malmed Street
Appears in same passage
Organization
Jewish Reconstruction Committee
Appears in same passage
Institution
Great Synagogue
Appears in same passage
Publication
The Bialystoker Memorial Book
Appears in same passage
Community
Bialystok Jewish community
Appears in same passage
Place
Białystok Ghetto Cemetery
Appears in same passage
Place
Pietrasze Field
Appears in same passage
Place
Lublin-Poniatow
Appears in same passage
Place
Mayjdanek
Appears in same passage
Place
Lublin-Poniatow concentration camp
Appears in same passage
Place
Bialystok-Treblinka route
Appears in same passage
Organization
Tel Chai kibbutz
Appears in same passage
Organization
Labor Zionist Party
Appears in same passage
Person
Mordechaj Tenenbaum-Tamarof
Appears in same passage
Place
Wilno
Appears in same passage
Person
Cwi Hersz Mersik
Appears in same passage
Place
Melnice
Appears in same passage
Place
Kowel
Appears in same passage
Person
Herszl Cwi Rozental
Appears in same passage
Place
Jaszynowka
Appears in same passage
Person
Ruwen Rozenberg
Appears in same passage
Place
Suchowolja
Appears in same passage
Person
Chanoch Zelaznagora
Appears in same passage
Place
Soviet Union
Appears in same passage
Place
Nazi-occupied Poland
Appears in same passage
Organization
Jewish theater
Appears in same passage
Organization
Jewish vaudeville company
Appears in same passage
Person
M. Sznejur
Appears in same passage
Place
Great Synagogue in Bialystok
Appears in same passage
Organization
Religious Jewish carpentry cooperative
Appears in same passage
Person
Adolf Hitler
Appears in same passage
Organization
Wehrmacht
Appears in same passage
Event
Rosh Hashanah
Appears in same passage
Event
Yom Kippur
Appears in same passage
Organization
Nazi authorities
Appears in same passage
Place
Western Ukraine
Appears in same passage
Place
Western Byelorussia
Appears in same passage
Person
Awrom Zbar
Appears in same passage
Person
Chazanowicz
Appears in same passage
Person
Zamenhof
Appears in same passage
Person
Mohilewer
Appears in same passage
Person
M.M. Dolicki
Appears in same passage
Person
Nochum Cemach
Appears in same passage
Person
Dr. Lipa Sukenik
Appears in same passage
Institution
Hebrew University
Appears in same passage
Person
Ossip Dymow
Appears in same passage
Person
Pejsach Kaplan
Appears in same passage
Person
Dr. Szymon Dawidowicz
Appears in same passage
Person
Y. H. Kancypolski
Appears in same passage
Place
Rumania
Appears in same passage
Place
Yugoslavia
Appears in same passage
Place
Australia
Appears in same passage
Place
Israel
Appears in same passage
Place
the Americas
Appears in same passage
Place
India
Appears in same passage
Place
China
Appears in same passage
Place
Spain
Appears in same passage
Person
Maks Babicz
Appears in same passage
Person
Rozenecki
Appears in same passage
Person
Benn (Ben-Zion Rabinowicz)
Appears in same passage
Person
Isaac Goldberg
Appears in same passage
Person
Deborah-Gitel
Appears in same passage
Organization
Bialystok Culture League
Appears in same passage
Place
St. Petersburg
Appears in same passage
Person
Izchok Rywkin
Traveled To
Organization
Bund
Appears in same passage
Organization
Polish Bund
Appears in same passage
Organization
Communists
Appears in same passage
Person
Albert Lurie
Appears in same passage
Person
Ana Rozental
Appears in same passage
Person
Pawel Rozental
Appears in same passage
Person
Taras
Appears in same passage
Institution
Bundist schools
Appears in same passage
Institution
Sholem Aleichem Library
Appears in same passage
Person
Izchok Rywkin
Appears in same passage
Organization
Jewish trade unions
Appears in same passage
Person
Ludwig Zamenhof
Died In
Person
Ludwig Zamenhof
Appears in same passage
Work
Esperanto
Appears in same passage
Event
1914 Esperanto convention in Paris
Appears in same passage
Person
Mordechaj Pogorelski
Appears in same passage
Event
Attempted pogrom in Bialystok in 1882
Appears in same passage
Person
Abraham Kotik
Worked At
Person
Abraham Kotik
Appears in same passage
Person
Abraham Kotik's wife
Appears in same passage
Family
Lapidus family
Appears in same passage
Institution
Jewish Reading Library
Appears in same passage
Person
Zvi Klementinowski
Appears in same passage
Institution
Study library of the Bialystok community
Appears in same passage
Organization
Bialystok community administration
Appears in same passage
Person
Dr. Ludwig Zamenhof
Died In
Event
Death of Dr. Ludwig Zamenhof
Occurred At
Person
Eliezer Halberstam
Appears in same passage
Person
Itche Zabludovsky
Appears in same passage
Person
Rabbi Elikum Getzel Meir Podrabinek
Appears in same passage
Person
Sender Bloch
Appears in same passage
Institution
Jewish Hospital in Bialystok
Appears in same passage
Person
Yehoshua Heshl Halpern
Appears in same passage
Person
Yehoshua Steinberg
Appears in same passage
Person
Dr. Ludwig Zamenhof
Appears in same passage
Person
Alexander II
Appears in same passage
Person
Mordechai Zabludovsky
Appears in same passage
Person
Mark Rakowski
Appears in same passage
Place
Białystok
Appears in same passage
Place
Sienkiewicza Street
Appears in same passage
Institution
Special Writers’ House
Appears in same passage
Publication
Białystoker Shtern
Appears in same passage
Organization
Dzhigan-Shumacher Theater
Appears in same passage
Person
Tamaroff
Appears in same passage
Person
Mersik
Appears in same passage
Place
Wolkowysk
Appears in same passage
Place
Białystok Ghetto
Appears in same passage
Extracted claims
Every claim remains attached to its own quoted evidence.
Brought From
Shimon Datner → Warsaw
אַראָפּגעבראַכט ספּעציעל דר. דאַטנער פון װאַרשע
The text says he was brought from Warsaw, not necessarily that he migrated there.
- time:
- late 1979
Located In
Cinkograph printing establishment → Warsaw
גראַ- פיקאָן" PR װואַרשע
The establishment name is partially unclear in OCR.
Lived At
Kazimierz Rachkowski → Warsaw
זיין פרוי איבערגעלעבט די מלחמה אין װאַרשע
- with:
- his wife
- during:
- the war
Located In
Twarda Street → Warsaw
אויף טװאַרדע גאַס
Warsaw is established by the surrounding passage, not the same sentence.
Traveled To
Izchok Rywkin → Warsaw
he often traveled to Warsaw
- purpose:
- book purchases
- frequency:
- often
Worked At
Abraham Kotik → Warsaw
אַ געוועזענער אַפּטײיקער-פאַרמאַצעפט PX װאַרשע
OCR includes stray characters.
- former:
- true
- occupation:
- pharmacist
Died In
Dr. Ludwig Zamenhof → Warsaw
געשטאָרבן PR װאַרשע, 1917
OCR contains unreadable material before the place name.
- year:
- 1917
Associated events
Organization Founding
Founding of the first Hibbat Zion association in Warsaw
Samuel Mohilever founded the first Hibbat Zion association in Warsaw.
Employment
Zamenhof taught in Warsaw
Zamenhof taught German and French at a Russian gymnasium in Warsaw.
Death · 1917
Ludwik Zamenhof's death
Zamenhof died in Warsaw in 1917.
Death · 1919-04-17
Ludwik Zamenhof died
Ludwik Zamenhof died in Warsaw on April 17, 1919.
Migration
Journey through Europe
The narrator travels through Warsaw, Krakow, Katowice, Salzburg, Czechia, and Germany.
Migration
Max Ratner's Visit to Warsaw
Max Ratner visited Warsaw during his trip through Poland.
Death · 1917
Death of Dr. Ludwig Zamenhof
Dr. Ludwig Zamenhof died in Warsaw in 1917.