Krakow

איך PWN PD‏ אין אַ WIV TOWN]‏ וואוינונג אויף איינעם פון די שטילע ביאַליסטאַָקער גאַסן, PR ONT‏ געווען די גומעיענער גאַס. אַ זקן מיט PT‏ הדרת פּנים ONT‏ מיך באַגעגנט מיט אַ שלום-עליכם TN‏ מיך דערמאַנט PR‏ מיין זיידן, דער קראַקעווער רב הרב ר' רפאל שאול לאַנדוי, ז"ל, מיט PT‏ ווייס-זילבערנע באָרד. קענטיג IX‏ ער איז געווען קראַנק אויף זיינע פיס. ער ONT‏ מיך געבעטן זעצן און מיר צוגערוקט אַ שטול, DN‏ אויך ער, דער אַלטער זקן אָנגעטאָן PR‏ שװואַרץ-זיידענעם כאַלאַט PT ONT‏ אַװעקגעזעצט, אונזער שמועס האָט PT‏ אָנגעהויבן וועגן אידישער קאָלאָני זאַציע, ציוניזם און AVI‏ דער אידישער קאָלאַניאַל באַנק, װאָס INT PR‏ אַזױ אַקטועל געווען. ANT PN‏ ניט אַראָפּ- גענומען מיינע בליקן פון דער הערלעכער געשטאַלט פון הרב שמואל מאָהליווער. ANA PR‏ פּלוצים צו מין דערשטוינען דערזען, אַז דאָס מידע פּנים פון אַלטן רב איז ON‏ אויפגעלויכטן TWH‏ ער ONT‏ גערעדט וועגן אידישער קאַלאַניזאַציע. די קלוגע ON TAIN‏ זיינען געװוען פריער מיד, האָבן איצט געלויכטן מיט אַ יונגן פייער. אַ שמייכל האָט געשוועבט PN‏ זיינע ליפּן, TN‏ ער האָט כסדר גערעדט וועגן די האָפנונגען TN‏ חלומות פון OND PT‏ וװעלן איצט פאַרזעצן די אַרבעט OND‏ ער ONT‏ אָנגעהויבן. ער האָט Wr PRK‏ פון א ...

... PN WAN‏ מוז PON ONT‏ אָפּלײגן אָן אַ זייט. PR‏ שרייב די ווערטער PR‏ דער שעה, Wh‏ עס ברענען PW‏ די גרע- ניצן פון פּױלן, ווען היטלער'ס באַמבעס פאַלן שוין אין װאַרשע און ווילנע, PN‏ קאַטאָװיץ TX‏ קראָקע, PR‏ טשענס- טאָכאָוו TIN‏ לאָדזש, ...

TR ביאַליסטאָק‎ PN TIN צוריקגעצויגן‎ INT PT TANT OT NN דאַמאָלט געווען דער‎ PN עס‎ ONT די רויטע אַרמײ.‎ PON זיך‎ INT PN מיר ניט באַקאַנט.‎ PN גורל פון דער גימנאַזיע,‎ דעמאָלט, )1 שטענדיק אין דער צייט, געפונען צוזאַמען מיט‎ בין‎ PR זאַקאָפּאַנע און קראַקע. ווען‎ PR משפּחה‎ pr אַנגעקומען, נאָך מאַטערנישן און דראַמאַטישע פּאַסירונגען‎ PW קיין ביאַליסטאָק אינמיטן חודש נאַוועמבער, 1929, איז‎ אָבער געביטן איר‎ ONT די גימנאַזיע געווען טעטיק. זי‎ צען-קלאַסיקע מיטלשול", מיט אידיש‎ yo-9, די‎ PIN נאָמען‎ אָט דער‎ TD אַלס אונטעריכטס-שפּראַך. דער לײטער‎ “OND NR געוען‎ PR סאַוועטישער מלוכה'שער שולע‎ פאַמיליע-נאַמען מאַנטאַזש,‎ VOOM מינסק,‎ TD האָריקער איד,‎ JIN PID געווען אַ אידישע‎ PR זיין פאַרטרעטערין‎ געקומען פון סאַװועטן-פאַרבאַנד, מיט'ן פאַמיליע:נאָמען‎ געבליבן דער‎ PR ראָזינאַ. דער לערערפּערסאַנאַל‎ ...

WOW‏ אין װאַרשע, IND‏ אונזער דעלעגאַציע האָט געהאַט ויכטיקע באַגעגענישן מיט רעגירונגס-פאַר- טרעטער, זיינען מיר PR TVA PI‏ לובלין TN‏ קראָקע. אַ גאָר פּיינלעכע איבערלעבעניש AND PR‏ אונז געווען דער באַזוך PN‏ די געוועזענע נאַצישע טויט-לאַגערן PNR‏ אוישוויץ, מאַידאַנעק TN‏ טרעבלינקע, IND‏ עס זיינען אומגעבראַכט PANDA‏ מיליאָנען TPN‏ און אַנדערע. אַ באַזונדערע “WIN‏ לעבעניש PN ART‏ געהאַט PN‏ טרעבלינקע. אויף אַ גרויסן פּלאַץ דאָרט, INT‏ עס זיינען געווען די קרעמאַטאָריעס TIN‏ גאַזיקאַמערן, זיינען איצט אויפגעשטעלט געװאָרן 800 גרויסע WN‏ קלענערע מצבות-שטיינער, מיט נעמען פון די אומגעבראַכטע אידישע קהילות PR‏ פּױלן. PR INT‏ דאָרט, TWN‏ די אומצאָליקע שטיינער, PIN‏ אַנגעטראָפן אויף TOR‏ גרויסן שטיין אויף וועלכן עס PN‏ אויסגעקריצט דער TYAN]‏ ביאַליסטאַק. PA PN‏ ביי דעם געשטאַנען מיט אַ פאַרקלעמט האַרץ, ANT PN‏ געזאָגט אַ שטילן קדיש... ...

... YOR‏ מיט PR PROWI TING‏ האַנט, פאַרלאָזן ONT‏ בלוטיק פּױלן-לאַנד, קראַקע, קאַטאַװיץ, זאַלצבורג, PP?‏ דורך די שטעט און דער פּראָווינץ, טשעכיע, דיײיטשלאַנד, איבעראַל, געשװואַרצט גרעניצן אומלעגאַל;

JEWISH RESISTANCE סאזאט!‎ THE ,51ט1101004‎ Yad Vashem, Jerusalem, 1971. Ryszard Krasko, BiALystoK, A Tourist GuipE, Krakow, 1972. Potacy 1 Zypzi, 1939-1945, Ksiazka 1 wiedza, Warszawa, 1971. בּיאַליסטאָקער שטימע, ניו יאָרק:‎ ,1949 יאַנ. 1928, סעפּט. 1963, סעפּט. אָקט. 1941, סעפּט. אָקט.‎ דעצ. 1945, מאַי-יוני 1946, סעפּט.‎ NI] ,1945 פעבּר. מערץ‎ ,1946 מאַי 1941, נאָוו. דעצ.‎ ,1946 VPN אָקט. 1945, סעפּט.‎ סעפּט. 1956, סעפּט. 1965, סעפּט. 1953, סעפּט. 1959, אַפּריל‎ UPN מערץ-אַפּריל 1948, סעפּט. אָקט. 1944, סעפּט.‎ ,3 ,1949 פעבּר. 1943, סעפּט. אָקט. 1948, יאַנ. פעבּר.‎ ,8 ,1957 ,1952 ,1948 ,1947 ,1946 סעפּט. אָקט. 1946, בּ. ש.:‎ ,1946 אַפּריל 1963, מערץ-אַפּריל‎ .1960 ,1959 ,1949 ,8 ,1974 יאַנ. דעצ. 1945, סעפּט. אָקט. 1949, אַפּריל 1973, אַפּריל‎ סעפּט. 1971, אַפּריל 1972, סעפּט. 1972, סעפּט. 1974, מערץ-‎ ,1952 אַפּריל 1948, סעפּט. 1946, יאַנ. פעבֹּר. 1948, סעפּט.‎ אַפּריל 1978, יאַנ. פעבּר. 1945, סעפּט. אָקט. 1945, אַפּריל‎ ,1947 נאָוו. דעצ. 1946, סעפּט. אָקְט. 1946, מערץ אַפּריל‎ ,6 ,1961 אַפּריל 1948, יאַנ. ...

... In addition to Warsaw, our delegation went to Lublin and Krakow. Visiting the concentration camps at Auschwitz, Majdanek and Treblinka, where millions of our Jewish brethren were liquidated, was painful. Particularly heartrending were some 800 large and small stones, at the site of the gas chambers in Treb- linka, inscribed with the names of destroyed Jewish communities in Poland. The 800 stones signify, as indi- cated on a sign when one enters the camp, 800,000 Jews killed there. I found a big rock upon which the name Bialystok was etched. My eyes brimmed with tears, and I uttered a silent prayer. ...

... Unfortunately, I must cancel these plans. For as I write, the borders of Polandeare in flames; Hitler’s bombs fall upon Warsaw and Wilno, Katowice and Krakow, Czestochowa and Lodz. ...

... I entered a dignified residence in one of Bialystok’s quiet streets. An elderly man with a long beard greeted me warmly, reminding me of my own grandfather, the Rabbi of Krakow, Rabbi Szoul Refoel Landau of blessed memory. It was evident that Rabbi Mohilewer, this angelic figure, suffered circulatory problems, find- ing it difficult to stand or walk. ...