Israel

ענדלעך, נאָך לאַנגע דערװאַרטונגען און באַמיאונגען, האָבן מיר דערגרייכט אונזער הײיליקן ציל. מיט שטאָלץ ברענגען מיר צו די ביאַליסטאַקער לאַנדסלײט TN‏ פריינט דעם גרויסן ספר, OND‏ פאַראייביקט די אַמאָליקע לעבעדיקע און שפּרודלדיקע אידישע ביאַלי- סטאָק, וי אויך די ליידן PX‏ חורבן, אומקום און װידערשטאַנד בעת די גרויזאַמע היטלער-אָרן. ONT‏ דערגרייכן אַרױסצוגעבן דעם איצטיקן ביאַליסטאַקער יזכור בוך, PNR‏ אַ רעזולטאַט פון גרויסע אָנשטרענגונגען PR‏ פאַרלויף TD‏ בלויז אַ קורצער צייט, צוליב פאַרשיידענע סיבות, “DIN ONT PN‏ געבן אַ ביאַליסטאַקער יזכור בוך ניט פאַרווירק- לעכט TANYA‏ פריער, ON‏ דאָס PX‏ געווען "NOB‏ נירט, נאָך ביים ערשטן וועלט-צוזאַמענפאָר TID‏ ביאַליסטאַָקער אידן, PN OND‏ פאָרגעקומען DN‏ מדינת ישראל PR‏ 1970, איז באַשלאָסן געװאָרן אַרױסצוגעבן AVDA ON‏ אַ IDO,‏ ביאַליסטאָק", PR‏ פאַרלויף פון אַן ערך זיבן יאָר TANT‏ מיר כסדר געפירט שמועסן, פאַרהאַנדלונגען TIN‏ קאָרעס.- פּאַנדענץ מיט אונזערע לאַנדסלײט PR‏ ישראל, וועגן אַרױסגעבן געמיינזאַם דעם HO‏ ליידער, האָט ONT‏ אַלץ ניט געבראַכט די נויטיקע רעזול- טאַטן, דער ביאַליסטאָקער צענטער PIN? YI PR‏ האָט אָבער OD‏ געװאָלט אויפגעבן דעם “YAIN‏ צייכנטן פּלאַן TAY‏ אַרױסגעבן אַ פּאַסיקן יזכור- בוך װאָס זאָל אַרײננעמען די אידישע “IND‏ גאַנגענהייט PR‏ אונזער אַמאָליקער היים-שטאָט, wy.‏ דעם חורבן און װוידערשטאַנד ביי די נאַציס, 7 אויך וועגן איצטיקן לעבן TD‏ לאַנדסלײט PR‏ דער וועלט. דעריבער האָבן מיר “YA PT PIN‏ נומען די שווערע אויפגאַבע צו פאַרווירקלעכן די היײיליקע שליחות. מיר האָבן ONT‏ געטאָן מיט גרויס אחריות, כאָטש מיר האָבן פון פאָראויס גוט “YX‏ וואוסט וועגן די ONT POOP AYN‏ װועלן TOT‏ דער ביאַליסטאַקער יזכור-בוך דערשיינט PR‏ אַ oy‏ פון OY]‏ או ...

... מיר ווילן דורך דעם וועג אויך אויסדריקן אַנערקענונג די פירער און טוער פון די ביאַלי- סטאָקער לאַנדסמאַנשאַפטן PR‏ אַרגענטינע, מדינת ישראל, אױיסטראַליע און אַנדערע ערטער, AND‏ זייער קאַאָפּעראַציע און מיטהילף ביים אַרױסגעבן דעם ספר. די לאַנדסלײט אין אַרגענטינע האָבן באַשלאָסן איבערצוזעצן אַ טייל פון דעם יזכור-בוך PN‏ שפּאַניש — אַזױ וי PR PN ONT‏ ענגליש -- כדי PIX‏ די קינדער פון ביאַליסטאָקער לאַנדס- לייט אין די לענדער TID‏ לאַטײן-אַמעריקע TORT‏ זיך באַקענען מיט זייער אָפּשטאַם,

... משער זיין, NIN‏ מאַטעריאל PN‏ צייטנווייז “OVE‏ דייטיק TIN‏ טעאָרעטיש, אָבער ניט פאַקטיש. ONT‏ איז ביי מיר TWD TINA‏ מער קלאָר ווען איך בין, אויף מיין רייזע קיין מדינת ישראל אין יאָר 1967, אַרײנגעפאָרן PP PIN‏ ביאַליסטאָק, די שטאָט TID‏ מיין אָפּשטאַם, ...

די אידישע ביאַליסטאָק PN‏ געווען אַקטיו ביי דער באַנייאונג TIN‏ אויפבוי פון דעם אידישן היימ- לאַנד, IND‏ איידער IT‏ הערצל ONT‏ אָפּיציעל “YX‏ שאַפן דעם ציוניזם PR PW ,1897 AWW PR‏ אָנהױב פון די 80 יאָרן, ווען עס PN‏ געשאַפן געװאָרן PN‏ רוסלאַנד די ערשטע ערב ציניסטישע “DAN‏ שפּראָצונגען גרופּע ,בּיל"ו" ma)‏ יעקב לכו ונלכה), PN‏ זייער בּיוראָ איינגעשטעלט געװאָרן PR‏ ביאַליסטאָק. די ערשטע MT TD‏ זיינען אַװעק פון ביאַליסטאָק קיין PIN‏ ישראל אין יאָר 1882 TIN‏ זיי האָבן געגרינדעט ראשון לציון, מיט דער הילף TD‏ די ראָטשילדס. מיינע עלטערן האָבן חתונה געהאַט PR‏ 1889, זיי האָבן PT‏ געגרייט אֲנצו- שליסן אין דער צווייטער גרופּע. TINT PT‏ אָבער ניט באַקומען אַ דערלויבעניש פון דער צאַרישער מאַכט צו עמיגרירן. PR‏ די ווייטערדיקע יאָרן PN‏ געווען אַ כסדר'דיקער שטראָם FID‏ ביאַליסטאָקער אידן PAN PP‏ ישראל. TD‏ מיין קלאַס אין דער שולע PN‏ ביאַליסטאָק PN‏ יאָר 1920, האָבן 14 TID‏ 9 תלמידים אױיסגעװאַנדערט קיין ישראל ביז DWN‏ דעם יאָר 19235, ...

... יאָרן, PR‏ די TS VW)‏ 70ער, ווען איך INT‏ באַ- זוכט מדינת ישראל, האָב איך זיך דאָרט באַגעגנט מיט אַ צאָל געוועזענע תלמידים פון מיין "NAR‏ ליקער קלאַס, וועלכע האָבן עמיגרירט mo‏ ישראל, ...

... דער גרויזאַמער היטלער-צייט, TPN TINT‏ דאָרט געשפּילט אַ גרויסע VERT‏ די אידן אין ביאַליסטאָק, UN‏ וי ONT‏ איז דאָרט געווען מיט אַנדערע, TINT‏ געהאַט פאַרשייד ענע צייטן. ONT‏ מיינט גוטע צייטן, ווען אידן TINT‏ געהאַט ברייט פּרנסה TN‏ געפירט אַ גוטן לעבן, IN WAIN‏ שווערע עקאַנאַמישע קריזיסן און פּאַליטישע אויפטרייס- לונגען OND‏ האָבן PIN‏ שווער געטראָפן ONT‏ דאָרטיקע אידישע לעבן. צוליב אַזעלכע סיבות זיינען פיל אידן געווען געצוואונגען צו פאַרלאָזן ביאַליסטאַק, מען ONT‏ אויסגע- װאַנדערט PR‏ פאַרשיידענע טיילן וועלט. געווען ONT PR‏ PN‏ די אַכציקער און ניינציקער TIN?‏ פון דעם פאָריקן יאָר- הונדערט, ווען ביאַליסטאָקער אידן JANN‏ עמיגרירט אין די פאַראייניקטע שטאַטן TD‏ אַמעריקע, PP‏ אַרגענטינע, “PAN‏ ישראל און אין אַנדערע ערטער. און אומעטום, וואוהין ביאַליסטאַקער IPN‏ האָבן אײינגעװואַנדערט, YON PR‏ טיילן וועלט, האָבן MT‏ מיט PT‏ אַרײנגעבראַכט דעם גרויסן DIM?‏ פון זייער היים:שטאָט, דעם דערהויבענעם אידישן יחוס, TA ONN‏ האָט PIN‏ מיט ליבע איינגעפלאַנצט PR‏ די נייע היים:ערטער OND‏ ווערט PIN‏ מיט טריישאַפט אָפּגעהיט ביז איצט,

... TT און שפּירט‎ PT אין די פרעמדע מרחקים זעט‎ PW ניו-יאָרק, למשל, זיינען‎ PN די ביאַליסטאָקער אַנדערשקײט.‎ פאַראַן הונדערטער אָרגאַניזירטע אידישע לאַנדסמאַן-‎ “FPO NTN נישט‎ ONT PT TID איינציקע‎ JP שאַפטן, אָבער‎ פאַרצווייגטע אָרגאַניזאַציע, וי דער ביאַליסטאָקער‎ PR שיקאַגאַ -- אָבער‎ PR אויך‎ PN זעלביקע‎ ONT צענטער.‎ “DIN קאָוונע, אורוגוויי, טשילע,‎ PR דער גאַנצער וועלט,‎ פאַרװאָרפן‎ TUN ישראל, וואו נאָר עס‎ PAN טראַליע,‎ זייער צאָל וי קליין, שאַפן‎ PT עטלעכע ביאַליסטאָקער, מעג‎ מיט דער‎ PT זיי באַלד אַ פאַריין, אַ פאַרבאַנד, פאַרבינדן‎ די‎ AND אַלטער היים דורך דער צייטונג, דורך זאָרגן‎ “IND שאַפן אַ ביאַליסטאָקער קאָלאָניע,‎ TIN אינסטיטוציעס‎ בונדן מיט צענדליקער פעדים מיט דער מעטראָפּאָליע.‎

... YORI‏ קאַזלאָווסקי PN‏ געווען אַ קונסט-לערער PR‏ די ביאַליסטאַָקער צישאָ-שולן. ער איז שפּעטער געווען איינער פון די באַדײטנדסטע אידישע מאָלער:קינסטלער PR‏ אַמעריקע. ONT 1938 PR‏ ער, NWI]‏ לענגערער רייזע קיין ישראל, אַרױסגעגעבן IN‏ אַלבום מיט אויל-בילדער פון “INT‏ טיקע לאַנדשאַפטן TIN‏ טיפּן, ...

... ראַזנטאַל, אַ טאַטע מיט צוויי PT‏ TN‏ צוויי איידימס (פון סטאָליאַרסקע (ONT‏ די WD‏ ברידער קאַשיצער; אברהם, בערל, YON?‏ און אַרטשיק פון ביאַלא גאַס: פאַרבער משה אַ TH AAV‏ קאַלושינסקע SONA‏ מאַקאַווסקי מאָטל, געהאַט סמיכות אויף רבנות: קראמער משה, אַ קופּערשמידט TO‏ קאַלושינסקע 1; קאַפּוסטין, אַ לערער פון זאַבלודאַװע; ווילענסקי נחום, PH‏ סוראזסקע ON‏ נומער 8; INP‏ איטשע, געאַרבעט אין WPT‏ פאַבריק פון מאַליניאַק, געוואוינט קאַלושינסקא 1; גרישאַ האַלפּערן, אַ 16 יאָריקער זון פון אַ פעלדשער: גוטמאַן מיט צוויי זין, ביידע שילער פון דער העברעאישער גימנאַזיע, געוואוינט ביאַלא גאַס 16; YPN‏ דעמאַראַצקי, בוכבינדער, פון קראַ- קאָווסקע גאַס; יעקב גאלאמבאַוויטש, סטאָליאַר, געקומען PR‏ 1928 צוריק PAN TD‏ ישראל; חיים באַביטש, אַ גאַרבער, ניכטפינסטער, x‏ בערשטנבינדער; קאַגאַן, NX‏ ראש-ישיבה, מיטץ TT‏ און אייניקל; מרדכי סאצילער, אַ מנהל TD‏ , שלמי אמוני" שוהל און זיין זון; יענקעל פאַסטאַט, סטאָליאַר TID‏ לעגיאַנאָווע גאָס 9; שלמה אַקראַנאָװויטש, שניידער, און זיין קוזין אברעמל אַקראַנאַװויש, סוביעקט; יודל טאַנקוס; אייזנ- בערג פון לוניניעץ (יודל נאַכימאָווסקיס IN‏ איידים); לייב יאַבקא, אַ בלעכער TD‏ קאַלושינסקע 9; שלמה מאָטילסקי, אַ

דער NOY‏ פון קאַמף PN‏ ביאַליסטאַקער NOVA‏ האָט TT‏ צו די בערג פון ישראל דערטראָגן TN‏ איבער דער וועלט זיך צעשטורעמט: ...

,זאָל PR‏ איצט שילדערן די מוח-שפּאַלטענדע פאַקטן, וועלכע כ'האָב געהערט YN‏ דער ליקװידאַציע פון דער ביאַליסטאָקער AT NOVA‏ לעצטער WAND‏ צו פאַרטיליקונג אין טאָטאַלער ליקווידירונג אונטער די אויסגעשרייען פון yaw,‏ ישראל" און ,למען oY‏ ישראל וארץ ישראל"?, ווער האָט די קראַפט נאָכאַמאָל אינערלעך:דורכלעבן ON‏ די שוידער-געשיכטע? זאָל איך שילדערן די גבורה פון די פּאַר הונדערט יוגנטלעכע, וועלכע TANT‏ אויפג עהויבן די TID IND‏ קאַמף קעגן דער נאַצישער בעסטיע אין דער לעצטער שעה TIP‏ דער שקלאַפן-עקזיסטענץ PNR PR‏ מאָמענט TID‏ באַשטמימונג? צי זאָל ONT‏ צום טױט פאַראורטײילטע אידנטום שטאַרבן וי שטומע שאָף וועלכע ווערן געפירט צו ...

... איך וויל אונטערשטרייכן די הילף װאָס דער ישוב PR‏ ביאַליסטאָק באַלד נאָך דער מלחמה, האָט באַקומען פון אונזערע לאַנדסמאַנשאַפטן װאָס PN‏ אויך געווען באַגלײט מיט גרויס װאַרעמקײט. TWN‏ די ערשטע איז געווען דער ביאַליסטאַקער צענטער PR‏ ניו יאָרק, אונטער דער פירעשאַפט פון דוד סאָהן ע"ה. ענלעך איז PIN‏ געווען מיט אונזערע לאַנדסלײט PR‏ אױסטראַליע, אונטער דער אָנפירונג פון אברהם זבאַר. די לאַנדסלײט ND‏ אױסטראַליע האָבן געשיקט יעדן איינעם פון דער שארית הפּליטה וויזעס וי אויך אָפּגעצאָלט די שיפס-קאַרטן, כדי I‏ קענען קומען pp‏ אױסטראַליע. די דאָזיקע מתנה PR‏ טײלווייז אויסג ענוצט געװאָרן,. די ביאַליסטאָקער לאַנדסלײט PR‏ ישראל ווידער, האָבן TAN‏ געגעבן אַ גרויסע מאָראַלישע שטיצע מיט כסדר'דיקע דערמוטיקונג דורך די “AND‏ בינדונגען מיט מרדכי קרוגליאַק ע"ה.

עס PN‏ אָרגאַניזירט געװאָרן אַ פאָלקס מיטינג PR‏ שייכות מיט פּראָקלאַמירן די אידישע מלוכה. עס PN‏ אָרגאַ- ניזירט געװאָרן אַ זאַמל אַקציע פאַר'ן קעמפענדן PR DW?‏ PIN‏ ישראל, IX‏ אָװנט געװוידמעט דעם יובל פון דער סאָוועטישער PAN‏ אַן אַקאַדעמיע DY‏ 21טן יובל פון דער אָקטאָבער רעװאָלוציע. NR‏ פייערלעכע אַקאַדעמיע “YA‏ ווידמעט דעם פאַראייניקונגס קאָנגרעס TID‏ די אַרבעטער פּאַרטײיען PR‏ פּוילן", ...

... יעקב טאָביאַש האָט שטענדיק אָנגעוויזן, אַז ער איז גליקלעך TIN‏ שטאָלץ ND‏ דורכפירן די דאָזיקע וויכטיקע רעטונגס-אַקציע TD‏ די ביאַליסטאַקער קינדער. די דאָזיקע קינדער -- פלעגט IY‏ דערמאַנען -- זיינען דער איינציקער אָפּגעראַטעװעטער אידישער קינדער קאָלעקטיוו פון דעם גרויסן פּױלישן אידנטום. דער ביאַליסטאָקער צענטער DN‏ ניו יאָרק, ON PT ONT‏ געהעריק באַטײליקט מיט נויטיקער הילף IND‏ די געראַטעװעטע קינדער, TIN‏ יעקב טאָביאַש PR‏ מיט MT‏ צוריקגעקומען TD‏ סאָוועט-רוסלאַנד PP‏ פּױלן, וי PIN‏ שפּעטער WWI‏ די קינדער זיינען געווען אין פראַנקרייך און OW‏ סוף, PT TI‏ זיינען געבראַכט געװאָרן קיין “PAN‏ ישראל,

דער באַוואוסטער ביאַליסטאַקער בינע-קינטלער, וועלכער וואוינט אין מדינת ישראל, איז גוט באַקאַנט אַלס אַקטיאָר און TD IND WY‏ דער PR "Awan,‏ תל:אביב. ער איז DIA PIN‏ באַקאַנט פון זיינע קינסטלערישע איפירונגען PR‏ אַמעריקע, אײיראָפּע, DN‏ די לענדער YP YAN PUN TID‏ און אַנדערע טיילן וועלט, פון זיינע הויך-קינסטלערישע בינע אַרױסטרעטן PR‏ אידישע טעאַטער-אויפירונגען. ישראל בעקער, וועלכער TID OY PR PR‏ דער צווייטער וועלט-מלחמה געווען פאַרװאָגלט PR‏ סאָוועט- רוסלאַנד, האָט שטודירט און געלערנט קונסט אין דעם דראַמאַטישן אידישן מלוכה-טעאַטער PNR‏ מאַסקװע, PR OND‏ געווען אונטער דער אָנפירונג פון דעם באַרימטן קינסטלער שלמה מיכאָעלס. בעקער DIN PN‏ גוט באַקאַנט פון אַ ONY‏ פילמען װאָס ער ONT‏ פּראָדוצירט און PR‏ וועלכע ער האָט געשפּילט. ישראל בעקער PR‏ PIN‏ גוט באַקאַנט אַלס קונסט-מאָלער, סיי אין מדינת ישראל סיי PR‏ ביי PR TPN‏ אַנדערע לענדער. זיינע בילדער און צייכענונגען ווערן זייער געלויבט TD‏ דער קריטיק PR‏ דער אידישער מדינה, ONT 1979 IN? PR‏ ישראל בעקער אַרױסגעגעבן אין NPT‏ י ...

... אונזער חשוב'ער לאַנדסמאַן MOD‏ בורשטיין ע"ה UNA‏ דעם TP NT‏ אַרטיקל אָנגעשריבן PR‏ יאָר 1961, ווען PR‏ ירושלים PR‏ פאָרגעקומען דער היסטאָרישער אײיכמאַן-פּראָצעס. בורשטיין, אַ באַקאַנטער געזעלשאַפטלעכער טוער TIN‏ איינער TID‏ די על-פּיינס געראַטעװעטע וועלכער האָט דורכגעמאַכט ליידן TH TN‏ ביי די נאַציס, איז געווען איינער פון די עדות, צוזאַמען מיט אַנדערע געראַטעװעטע אידן פון ביאַליסטאָק, ביים פּראָצעס קעגן דעם נאַצי פאַרברעכער ארטור גאָסבערג. דער פּראָצעס “AND PR‏ געקומען אין מערב-דייטשלאַנד. פּסח בורשטיין ע"ה, האָט אין נאָך די מלחמה-יאָרן געלעבט PR‏ מדינת ישראל, IND‏ ער איז אויך געווען אַקטיוו PN‏ דער דאָרטיקער ביאַליסטאָקער לאַנדסמאַנ- שאַפט, |

... בעת דעם וועלט-צוזאַמענפאָר האָבן די קינדער פון די שארית הפּליטה DPT TDN‏ פאַרזאַמלט, OTD‏ צו שאַפן IX‏ אינטערנאַציאָנאַלן צענטער מיט גרופּן פון דעם צווייטן דור, די אויפגאַבע וועט TR‏ אָפּצוהיטן TIN‏ אויפצוהאַלטן די אידישע קולטור, און צו פאַראײיביקן די דערפאַרונג און TON‏ wy)‏ דעם אידישן חורבן PX‏ װידערשטאַנד. INT PN ID‏ זיך צוגעהערט צו די דעבאַטעס פון די יוגנטלעכע TD‏ מדינת ישראל, אַמעריקע און YON‏ -- קינדער פון שארית הפּליטה אידן -- האָב איך זיך איבערצייגט, אַז מיר האָבן פאַר זיך פיל ענלעכע פּראַבלעמען וי אונזערע עלטערן האָבן געהאַט אַלס מאָדערנע יונגע אידן אין פּױלן אין די דרייסיקער יאָרן, אפילו אויב מיר לעבן איצט ניט אין לענדער TX‏ אונטער רעזשימען פון אונטערדריקונג TON TIN‏ אַנטיסעמיטישע װווי PN ONT‏ געווען דאַרט. PIN‏ מיר מוזן באַגעגענען די פּראָבלעמען פון זעלבסטווירדע TN‏ מיט אידישער אידענטיטעט, און די באַדײטונג פון לעבן PR‏ גלות PR TN‏ ישראל. אונזער טראַכטן וועגן “JON PIN TWD PT‏ שליסן די ווירקלעכקייט וועגן דעם חורבן, ניט װוי YU TI‏ דוכט זיך, Yo‏ מיר ווייסן גוט די פּאָטענציעלע צילן YOON‏ פון די ציוויליזירטע פעלקער IX‏ שלעכטס,

זאָל דערמאָנט PIN IN TIN‏ אַ גרויסע ONY‏ אידישע שריפטשטעלער, דיכטער און אַנדערע, האָבן אין אַלע צייטן געדרוקט זיערע שאַפונגען PR‏ דער ,ביאַליסטאָקער שטימע". צווישן די דאָזיקע פּראָמינענטע אידישע שריפט.- שטעלער און דיכטער זיינען געװען: הירש אַבראַמאָװיטש, LN‏ אלמי, ס. באָרנשטיין, ב. באַטװיניק, מ. באסין, ב. ‏ ביאַלאָסטאָצקי, א. בייזער, פ. בימקאָ, נפתלי גראָס, לעאָן גרושקאָ, VT‏ ב. דובאָווסקי, מ. דלוזשנאָווסקי, ח. איאַלטי, משה ווייסמאַן, י. חייקין, דער טונקעלער, ש. טענענבוים, דר, ש. לאַנדו, א. לוצקי, TW‏ ליבמאַן, ירוחזם לעווין (ארץ ישראל), דוד לערער, נ. ב. מינקאָוו, מ. מראַטשני, T‏ ...

... זכרה-פאַרזאַמלונגען DN‏ WD PAY TIN‏ די זעכציק טויזנט ביאַליסטאָקער קדושים, OND‏ YOAV ONT‏ מיט ווירדע אָפּגעהיט יעדעס יאָר. גלייך נאָכ- דעם וי עס איז, PR‏ מאַי 1948, געגרינדעט געװאָרן מדינת ישראל, PR‏ דער IP,‏ ביאַליסטאָקער פריינט" געװאָרן טעטיק PR‏ די ערשטע We‏ פון אונזער ביאַליסטאָקער צענטער פאַר דער נייער אידישער מדינה. אַזױ איז ONT‏ די גאַנצע צייט ביז איצט. די מיטגלידער פון , קלוב" באַטײליקן זיך אויף IN‏ אַקטיוון אופן YON PN‏ געלט-זאַמלונגען פאַר דער אידישער APTA‏ דורך קויפן ישראל-באָנדס, דורכץ יונאַיטעד דזשואיש TIN POX‏ אַנדערס. ביי דער װועלט-קאָנ- פערענץ TID‏ די ביאַליסטאָקער לאַנדסלײט, “IND PN ONT‏ געקומען PR‏ ניו PNR PAN’‏ זומער 1949, IN‏ עס איז “NT‏ שלאָסן געװואָרן צו ביען דעם MAP,‏ ביאַליסטאָק" אין ישראל, האָט אונזער DIP,‏ ביאַליסטאַקער פריינט" געשאַפן אַ גרעסערע VAIO‏ געלט IND‏ דעם וויכטיקן צוועק. PN ONT‏ געזאַמלט געװאָרן PR‏ פאַרלויף TD‏ אַ קורצער צייט PN ONT‏ איבערגעשיקט געװאָרן PP‏ ישראל,

ONT‏ האָבן דערזען די רעשטלעך פון אונזער ביאַלי" סטאָקער שארית הפּליטה, ווען זיי האָבן AT PR‏ פינצטער- ניש פון זייער לעבן דערקענט דעם פריינט, די אויס: געשטרעקטע פריינטלעכע, ברידערלעכע האַנט פון דער ביאַליסטאָקער לאַנדסמאַנשאַפט דורך דוד סאָהנ'ען. ער ONT‏ אַריבערגעשיקט wl‏ בלויז PR‏ די צענדליקער TIPO‏ דאָלאַרן און טויזנטער פּעקלעך PW‏ צו די געראַטעװעטע TN‏ נויטבאַדערפטיקע, PAN AN]‏ די בריוו פון דערמוטיקונג — שונאים אויף להכעיס. דוד סאָהנ'ס אויסגעשטרעקטע האַנט פון הילף, זיין רוף און דערמוטיקונג איז געווען: לעבט, און מיר Py‏ אייך העלפן! מען PR ONT‏ דער פינצטערניש דערקענט דעם TR VIM ID‏ געהערט דעם אָנזאָג: עס טאָגט, ליכט YY‏ קומען, הילף װועט קומען! DS‏ די הילף איז געקומען אומעטום און אויך פאַר'ן ישוב אין ישראל, ...

מאַקס ראַטנער PIN PR‏ אַ גרויסער פריינט פון NPM‏ ישראל. אויסער דעם OND‏ ער העלפט שאַפן און ער POON‏ גיט PIN‏ גרויסע סומעס געלט AND‏ ישראל, PN‏ ער “AND‏ בונדן מיט דער אידישער מדינה דורך ביזנעס. אויך אין דער אידישער ONT APTA‏ מר. ראַטנער פאַרשיידענע אונטער- נעמונגען. און אַלס פּרעזידענט פון דער “INP UYAN,‏ איזרעאלי ‏ טשעמבערס VR‏ קאָמערס' מאַכט ער כסדר גרויסע באַמיאונגען, OTD‏ צו פאַרשטאַרקן די האַנדלס TIN‏ אינדוסטריע פאַרבינדונגען WHY‏ מדינת ישראל DR‏ אַמעריקע. אויף דעם געביט האָט פריינט ראַטנער גאָר גרויסע פאַרדינסטן, PR‏ פאַרבינדונג מיט דעם, מאַכט ער PIX‏ זייער אַפטע באַזוכן PR‏ ישראל, ...

... -- זלמן ירושלמי‎ IX אָנווייזן,‎ PMN? צום סוף‎ TN PNR צוזאַמען מיט אַדװאָקאַט קלעמענטינאָווסקי און אַנדערע‎ IND אויך געווען איינער פון די ערשטע‎ PNR -- ישראל‎ "TD PON IND מען זאָל‎ IN װאָס האָט כסדר דערמאַנט,‎ אַרוסצוגעבן דעם , ביאַליסטאַקער יזכור-בוך". מיר אַלע‎ זיינען שטאַלץ מיט אונזער ליבן און חשוב'ץז לאַנדסמאַן זלמן‎ ירושלמי, וועלכער ברענגט כבוד די ביאליסטאַקער‎ “TIVE ער האָט מיט‎ OND אומעטום, זיין פּיאָנערישקײיט‎ ישראל, סאי אויפץ‎ PIN PR ליקער יאָרן צוריק אָנגעהויבן‎ געביט אַלס אָנגעזעענער אינדוסטריעלער, סאי פאַר די‎ זיינע געזעל-‎ PR און‎ TDN ביאַליסטאָקער‎ PID אינטערעסן‎ שיינער קאַפּיטל‎ ANA PN שאַפטלעכע אַקטיוויטען בכלל,‎ VON אַריבערגעשפּאַנט‎ PW ONT לעבן װאָס‎ PT אין‎ צענדליק יאָרן. מיר ווינטשן אונזער ליבהאַרציקן זלמן‎ ירושלמי נאָך פיל גליקלעכע און צופרידענע יאָרן צוזאַמען‎ AND מיט זיינע נאָענטע, וי אויך לטובת די אינטערעסן‎ ביאַליסטאַקער אידן אומעטום,‎ ...

0 פאַמיליעס זיינען INT‏ געקומען ND‏ ביאַליסטאָק TIN‏ אומגעגנט, PT TANT PN‏ באַזעצט PN‏ דאָרף , דזשעדאַ", אין צײיטװײליקע הילצערנע געביידעס (צריפים), וועלכע זיינען אויפגעשטעלט געװאָרן. און טראָץ די שוועריקייטן פון די וואוינונגען, מאַנגל פון װאַסער PNR‏ דער IAA‏ זיינען די נייע איינוואוינער געווען באַפליגלט פון דער אידייע צו אַנטויקלען דעם נייעם DW?‏ און צו מאַכן אַ לעבן אין YIN‏ ישראל, ...

מיט יאָרן צוריק געהאָפט, TAY MT IN‏ קענעו מיט דער צייט עולה PAN PD Pr‏ ישראל, און זיך דאָרט באַזעצן אויף זייער אייגענעם IND‏ און ווען MT‏ האָבן ניט זוכה געווען, זאָל דער דאַזיקער ישוב איצט אַרײננעמען PTI‏ אַנדערע לאַנדס- לייט, וועלכע Tay‏ געוויס אינגיכן קומען. | ...

אין די טעג פון 21-22טן אױגוסט, 1949, פּונקט צום זעקסטן יאַרצײיט נאָך דער ליקװידאַציע פון דער NOVA‏ אין ביאַליסטאַק, נאָכדעם וי די אַרטיקע אידן זיינען אַרױסגעפירט געװאָרן פון די נאַציס צום גרויזאַמן טויט, PN‏ PAX’ VPI PR‏ פאָרגעקומען אַ וויכטיקע צוזאַמענקונפט TID‏ ביאַליסטאַקער לאַנדסלייט. PR ONT‏ געווען די גרויסע ביאַליסטאָקער קאָנװענשאַן, PR OND‏ גערופן געװאָרן TID‏ דעם ביאַליסטאָקער צענטער, PI PR‏ יאָרק. PN‏ דעם וויכטיקן וועלט-צוזאַמענפאָר, ONT OND‏ אַרױסגערופן אַ גרויסן אָפּקלאַנג, PT TANT‏ באַטײליקט 277 דעלעגאַטן TID‏ ביאַליסטאָקער לאַנדסמאַנשאַפטן און JID TBA‏ גאַנץ אַמעריקע TIX‏ קאַנאַדע, ON‏ אויך TI TD‏ צוועלף לענדער, “PIN‏ איינגעשלאָסן מדינת ישראל. ביי ON‏ דער וועלט-קאָן- װענשאָן TD‏ די ביאַליסטאַקער לאַנדסלײט איז באַשלאָסן געװאָרן אויפצוריכטן X‏ נייע ביאַליסטאָק אױף דער הייליקער TAY‏ פון מדינת ישראל. עס איז באַשלאָסן געװואָרן צו TAD‏ אַ ;קרית ביאַליסטאָק" אין דער אידישער מדינה, ביי די זיצונגען פון דעם גרויסן און וויכטיקן וועלט- צוזאַמענפאָר, זיינען געהערט געװאָרן באַריכטן, רעדעס TIN‏ באַגריסונגען װועגן די טעטיקייטן TD‏ דעם ביאַליסטאָקער צענטער PI PR‏ יאָרק, ON‏ אויך וועגן די ביאַליסטאָקער PR‏ אַנדערע שטעט PR‏ אַמעריקע TN‏ קענעדע, וי PIN‏ אין אַנדערע לענדער. דעם הויך-פּונקט בי דער גרויסער צוזאַמענקונפט ONT‏ פאַרנומען די פראגע וועגן בויען אַ Map‏ ביאַליסטאָק PN‏ דער אידישער מדינה, OND‏ זאָל JN‏ שטענדיק פאַראײיביקן די חרוב'ע אידישע ביאַליסטאָק ביי די רוצח'ישע היטלעריסטן. וועגן דער וויכטיקייט פון בויען NIN‏ ביאַליסטאַָקער , שטעטל" PR‏ ישראל, “DIN PT TANT‏ געזאָגט אַלע, wy‏ דער נויטיקייט פון שאַפן אַ קרית ביאַליסטאַק PR‏ מדינת ישראל, ...

אויסהערנדיק די באַריכטן PN‏ מיינונגען TID‏ די “MND‏ ליקטע דעלעגאַטן פון ביאַליסטאָקער לאַנדסמאַנשאַפטן און אומגעגנט PN‏ די פאַראייניקטע שטאַטן, TID‏ די דעלעגאַטן TX TINPO IN TD‏ באַזונדער פון ישראל, טריי צו דעם סענטימענט צו דער באַליבטער היים-שטאָט, באַשליסט די קאָנװענשאָן אויפצובויען אַ ,קרית ביאַליסטאַק" APTA PR‏ ישראל אויפץן נאָמען TD‏ ביאַליסטאַקער אידנטום. ONT‏ נייע ביאַליסטאַק IN PT OPN‏ אייביקער, לעבעדיקער דענקמאָל צו דעם VR‏ און שטויב פון דער חרוב'ער היים און צו דעם אָנדענק פון די 60 טויזנט קדושים פון דער ליקווידירטער ביאַליסטאָקער NOVA‏ וי אויך צו די אַרומיקע שטעטלעך און די אומגעבראַכטע TDR‏ פון דער אַמאָליקער ביאַליסטאָקער פּראָווינץ, וועלכע האָבן ביי זייער לעבן TIN‏ אין זייער MAND‏ געהאָפט אויף דער נאַציאָנאַלער באַפרייאונג פון אידישן פאָלק, | ...

PR די ביאַליסטאָקער לאַנדסלײט, װאָס‎ TID IND יאָרקער מעקאַלפּין האָטעל, וועגן‎ PI דעם‎ PX פאָרגעקומען‎ געהאַט‎ ONT מדינת ישראל,‎ PX ביאַליסטאָק"‎ Map, בויען אַ‎ גלייך אַ גרויסן אָפּקלאַנג ביי די לאַנדסלײט אומעטום. עס‎ “9 אומעטום אָנגעקומען‎ TD PIN זיינען באַלד טאַקע‎ שטייערונגען פאַר דעם ויכטיקן פּראָיעקט. דער אָנ‎ גלייך‎ PNR געצייכנטער פּלאַן ביי דעם וועלט-צוזאַמענפאָר‎ ג עװאָרן ווירקלעכקייט,‎ PIN ...

גלייכצייטיק מיט דעם, DIN ONT‏ דער ביאַליסטאַקער צענטער PR‏ מעלבורן פיל געהאָלפן PIN‏ פאַרשיידענע וועגן מיט אַלערלײי מיטלען, די פון היטלערץ געראַטע- וועטע לאַנדסלײט, וועלכע זיינען געווען PR‏ פאַרשיידענע ערטער PR‏ אײראָפּע, PNR‏ די OT‏ פּי. -קעמפּס, װאָס זיינען פאַרשלעפּט געװאָרן VEIN‏ אינזל TIVES‏ די YOINT‏ וויכטיקע הילף PR‏ געפירט געװאָרן TNT‏ שיקן נויטיקע פּאַקעטן שפּײז און קליידונג, וי PIN‏ מזומן פאַר די נויט- באַדערפטיקע, גלייכצייטיק מיט דעם, PIN PR‏ דאָ, אין מעלבורן, אָנגעפירט געװאָרן פון אונזערע ביאַליסטאָקער אַ פאַרצווייגטע אידיש-געזעלשאַפטלעכע TIN‏ קולטור-אַרבעט, דער ביאַליסטאָקער צענטער PAIN PT ONT‏ אַקטיו באַ- שעפטיקט מיט טראָגן הילף AND‏ אַלגעמיינע אידישע TOU‏ oN‏ אויך פאַר מדינת ישראל PIN WII OND‏ געטאָן PI‏ איצט, ...

צוליב דעם OND‏ עס האָט PT‏ אָפּגעשטעלט די “PN‏ גראַציע פון ביאַליסטאַקער לאַנדסלײט קיין אױיסטראַליע, PN PIT ONT‏ מער ניט געווען באַוואױנט PN‏ די דעפיציטן פונ'ם צענטער האָבן זיך כסדר פאַרגרעסערט, PN‏ באַ שלאָסן TANYA‏ צו פאַרקויפן PIT ONT‏ פון דעם צענטער. די גרויסע פּסח קאַפּלאַן-ביבליאָטעק, IN ND‏ ערך פינף טויזנט ביכער, PR‏ געשאַנקען געװאָרן צו דעם גרויסן קולטור- צענטער , קדימה" PR‏ מעלבורן, נאָכדעם וי זייער ביבליאָ- טעק TINA PR‏ פאַרברענט, אַ טייל פון דער סומע TID‏ דעם פאַרקויפטן PIN‏ פון דעם צענטער, האָט די “AND‏ װאַלטונג איבערגעגעבן דעם מגן דוד אדום. IND‏ דעם PN‏ געקויפט געװאָרן I‏ אַמבולאַנס אין מדינת ישראל, אויפץ נאָמען פון ביאַליסטאָקער צענטער PN‏ אױסטראַליע. מיר ...

דער פאַרבאַנד TD‏ די ביאַליסטאָקער לאַנדסלײט PR‏ מעלבורן, גייט ווייטער כסדר WM IN‏ וויכטיקע “YPOPN‏ טעטן סאי AND‏ אונזערע לאַנדסלײט, סאי IND PIN‏ אידישע אינטערסן בכלל, ביז'ן היינטיקן טאָג שיקן מיר הילף IND‏ נויטבאַדערפטיקע לאַנדסליײיט PR‏ מדינת ישראל TX‏ אין אַנדערע ערטער, אויף די יום-טובים. NT PIN WA We‏ אַרױס סיסטעמאַטישע שטיצע IND‏ היגע נויטבאַדערפטיקע לאַנדסלײט. מיר אָרדענען PORN‏ יעדעס PR NS‏ חודש אויגוסט, טרויער-פאַרזאַמלונגען DI‏ יאַרטאָג “PAIN TID‏ שטאַנד PR‏ אומקום פון די קדושים, פון ביאַליסטאַק TR‏ אומגעגנט. מיר נעמען PIN‏ יעדעס יאָר IN‏ אַקטיוון אַנטײל ND‏ פאַראייניקטן ישראל-אַפיל TIN‏ עס ווערן געשאַפן באַדײיטנדע סומעס געלט. מיר זיינען אויך PR‏ שטענדיקער פאַרבינדוג מיט אונזערע ביאַליסטאַקער אומעטום. מיט טריישאַפט ווערט PIN‏ ביי PN TIN‏ אוױיסטרלאיע, TID‏ די לאַנדסלײט, געצויגן און אָפּגעהיט דער גרויסער יחוס פון דער אַמאָליקער טייערער אידישער ביאַליסטאָק. ...

האָבן VP WPA PIN‏ אַ געוויסע סומע געלט TAIN, DIS‏ יוצאי ביאַליסטאָק" אין מדינת ישראל, אַ צושטייער צו דעם יזכור- בוך OND‏ דאַרף דערשיינען. | ...

... אַ באַזונדער שטאָלצער קאַפּיטל PNR‏ אונזער אַרבעט IND‏ דעם יאָר, PN‏ די הילף IND‏ אונזערע געשטראַנדעטע ביאַליסטאָקער PX‏ ציפּערן, אויפץ PP AVN‏ ארץ ישראל, ...

... TID‏ וויכטיקע אַרבעט TN‏ פאַרדינסטלעכע לייסטונגען ביים אונטערציען דעם סך הכל צום שלוס פון טעטיגקייטס יאָר, מיט אונזער ענערגיע, מי און פאַנדן TANT‏ מיר אַריבער- געשיקט הונדערטער ביאַליסטאַקער פּליטים פון אי" ראָפּעישן יאַמער-טאָל אויף אונזערע שיפס:קאַרטן, “AND‏ שאַפט AND‏ זיי אַ באַקװועמע PR OPN‏ דעם PIN‏ פון אונזער צענטער, אַ ברידערלעכע אַטמאַספערע TWN‏ אונזערע לאַנדסלײט TN‏ אַ קולטורעלן ווינקל AND‏ זייערע גייסטיקע נויטן. מיר XT PIX TANT‏ צווישן אונזערע היגע ביאַלי- סטאָקער PO‏ פאַרװאָרצלט דעם לאַנדסמאַנשאַפט באַוואוסטזיין און געפיל, און אויך באַפרידיקט זייערע קולטורעלע באַדערפענישן. אויסער דעם האָבן מיר ביי- געשטייערט אונזער באדייטנדיקן חלק, PR‏ אַרבעט TN‏ פאָנדן, פאַר דער אויפריכטונג PD‏ אונזער מדינת ישראל, PR‏ אונזערע אויפגאַבן און דערגרייכונגען האָבן אונז PX‏ אַ גרויסער מאָס געהאָלפן אונזערע לאַנדסלײט PR‏ אויסלאַנד, נעמענדיק ODN PN‏ די באַדײיטנדע הוצאות TID‏ צענטער, OV‏ אויסצוהאַלטן PUT ONT‏ שטיצע און הלוואות צו ניי- געקומענע, שיקן געלט, THY‏ און קליידער צו ביאלי- סטאָקער פּליטים איבער דער וועלט, און שיפס-קאַרטן AND‏ אונזערע ביאַליסטאַקער צו קומען אַהער. און באַטראַכטנ- דיק, אַז מיר דאָ, אין אױסטראַליע, אַ קליין הייפל, קענען PON‏ ניט דעקן דעם ריזיקן בודזשעט, TINT‏ מיר באַשלאָסן צו אַפּעלירן AND‏ הילף צו אונזערע ברידער TN‏ שוועסטער מעבר לים. נאָך לענגערע פאַרהאַנדלונגען TINA‏ מיר אונזער צוועק דערגרייכט PR‏ אויסגעווירקט הילף PAN‏ אימי- גראַציע פֿאָנדן, אַזױ TD PN‏ אונזער לאַנדסמאַנשאַפט PR‏ די “IND‏ אייניקטע שטאַטן אַרײנגעפלאָסן 5,700 דאָלאַר, TID‏ אונזערע ביאַליסטאַָקער PR‏ טאָראָנטאַָ -- 1,000 דאָלאַר, TID‏ אונזערע

... On August 21-22, 1949, the sixth anniversary of the Bialystok ghetto’s liquidation, 277 delegates from /ands- manschaften in the United States, Canada and twelve other countries attended a convention called by the Bia- lystoker Center in New York. The conclave concluded with the decision to establish Kiryat Bialystok in Israel. ...

... Soon Yerushalmi plants opened throughout Israel, manufacturing rope, wool and other textiles. Zalman also became active in Israeli banking and the Zionist movement. His ideas and plans increasingly received respect from those who worked with him. ...

... He went back to Bialystok, stayed awhile and then sailed to Israel, where he had close relatives. Two years later he returned to the United States, joined the Ameri- can Army and served under General McClellan for ...

... The next years Mr. Solasz spent in displaced- persons camps in Germany, gradually attempting to rebuild his shattered life. He acquired experience in meat handling, formed new relationships and renewed old ones. Later survivors in the DP camps talked about emigrating to Israel, where the establishment of a Jew- ish State was in the works. In 1948 Solasz joined the Aliyah Bet, people wishing to settle in Israel, later ...

... Unfortunately, our dream remained a fantasy. We found graves and ruins in Bialystok upon our return, driven there by our longing and inextinguishable love for the town. It will forever symbolize our past, our youth and the peaceful family lives we enjoyed. We have since left Bialystok never to return, for we, like all the other Holocaust survivors, realize that our future lies in Israel. ...

... Right after the war, countless letters arrived at the Center from survivors in Europe, Cyprus and Israel, where they fled after the Nazi defeat. They appealed for financial and moral support. Furthermore, they inquired about relatives and friends with whom they lost contact during the war, or who were already living in the United States. ...

CHANA LIN-KIZLSZTEJN Kiryat Bialystok, Israel ...

... When it became known that Mrs. Lejzerson received permission to leave the ghetto for Israel, many of her fellow inmates begged her to get in touch with family and friends in the Holy Land. She was also ...

... (Editor’s note: Our worthy Bialystoker /andsman, Zwi Klementynowski, serving today as a prominent lawyer in Israel, is well known as a leader in Zionist and other circles. He is highly regarded by Bialystoker Jews. One of the tireless leaders of the /rgun Yotzei Bialystok in Israel, he was chairman of the final Jewish Kehilla in Bialystok before the outbreak of World War IT. He was also elected a councilman in the last Bialystok Munici- pal Council, shortly before the war. When the Soviets occupied Bialystok at the beginning of the war, Mr. Klementynowski fled to Lithuania. After a period of wandering and dislocation, he reached Israel in 1941.) ...

... A mass migration of Jewish merchants, factory owners and workers from Bialystok began. They went to Rumania, Yugoslavia, and even to Australia. But the majority went to Israel and the Americas. ...

... ZEIDEL RUDI The Bialystoker “Samson,” who went to Israel in the 30’s. ...

... “You must go to Israel,” he told me in a tone sounding more like an order than a bit of friendly advice. ‘““There you will write a real play for us.’’ Proba- bly he told this to other playwrights as well, because Habimah needed new material. ...

... the ambitious environment in which they lived, have attained great heights of achievement, and are now serving in various countries as beacons of light reflect- ing Bialystoker ingenuity. To be sure, every town has produced its great people, but which can claim such a singular native son as Dr. Josef Chazanowicz, for example, who despite his poverty laid the cornerstone of a Jewish national library in Israel, rousing and elec- trifying world Jewry with his almost superhuman verve? ...

... The Jewish community of Bialystok made a great con- tribution to the development of the Chovevei Zion movement. Bialystok was a great center of Zionism, where a multiplicity of parties sprouted forth. The goal of the earliest Chovevei Zion leaders in Bialystok, as elsewhere, was to encourage Jews to settle in Israel, as well as to establish Jewish colonies there. ...

... I visited Jewish cemeteries in many coun- tries all over the world; I saw markers from almost every century of our dispersion. Occa- sionally, one observes an old synagogue or ruins. One finds reports by historians, govern- ment writers, quasi-professionals who try to bind bits of history together. Much 15 conjec- ture; the material is often theoretical and ambiguous. This sense became all the more pronounced when, on atrip to Israel in 1976, I stopped off to visit Bialystok, the city of my roots. ...

... Our landsmanschaft was unable to publish this book earlier, as planned. At the 1970 Bialystoker world convention in Israel, it was decided to issue a memorial book as soon as possible. In the following years, our Center in New York carried on negotiations with our counterparts in Israel to prepare and issue the book jointly. Regrettably, this attempt at collaboration failed. ...

... אַזױ וי די קאָנפערענץ AA INT PN‏ אויסגעפאַלן פּונקט ווען עס איז NVA‏ הונדערט TD AWW?‏ געבורטסטאָג VID‏ באַרימטן אידישן נדיב, AWA‏ מאָנטיפיאָרע, וועמעס הונדערט יעריקער אָנדענקונג INT PR‏ געפייערט געװאָרן PR‏ אידישע קיבוצים, PR‏ באַשלאָסן געװאָרן צו גרינדן אַ צענטראָל פאַראיין OND‏ זאָל האָבן דעם צוועק צו קאַלאָ- ניזירן אידן PAR PR‏ ישראל VO‏ נאָמען , מאַנטיפיאָרע פאַרבאנד". דער פאַרבאַנד האָט PT‏ שנעל צעװאַקסן איבער אַלע גרויסע און קליינע קהילות מיט אַריבער זעכציק גרופּעס, אַריבער צען טויזנט מיטגלידער, PR‏ הרב שמואל מאָהליווער PNR‏ אויסגעוויילט געװואָרן אַלס פּרעזידענט TID‏ דעם פאַראיין,

... דער פיינפילנדיקער WR‏ עמיאל, (געשטאָרבן PR‏ ישראל) ONT‏ זיכער געהאַט װאָס צו PR TANT‏ זיינע גלענצנ- דיקע עסייען. ...

די על-פּיינס געראַטעװעטע אידישע קינדער פון ביאַלי- סטאָק, די מערסטע יתומים פון די אומגעבראַכטע קדושים TIN‏ אידישע מאַרטירער PNR‏ אונזער געוועזענער “DT‏ שטאָט, זיינען אין דער אידישער מדינה אױיסגעװאָקסן צו וויכטיקע און נוצלעכע מענטשן, וועלכע האָבן געגעבן TIN‏ גיבן ווייטער גרויס צושטייער צו דער אידישער MPT‏ יעקב טאָביאַש, וועמען די קינדער קענען ניט פאַרגעסן AND‏ pr‏ רעטונג זיי PR‏ צייט TD‏ דער מלחמה, PR‏ געווען דירעקטאָר פון אַ רעגירונגס האַייסקול PR‏ צפת. ער ONT‏ אויך פאַרנומען אַ וויכטיקן פּלאַץ PN‏ ישראל'ס דערציאונגס- וועזן,. דער ליבהאַרציקער PR‏ אומפאַרגעסלעכער יעקב ...

... PR‏ 1860, אַ AN?‏ פאַר'ן קריג, ON ONT‏ ווידער אַרומ- געכאַפּט דער VOMITING‏ און ער איז ווידער אַװעק PNR‏ זיין היים ביאַליסטאָק וואו ער PNR‏ אָפּגעוען אַ קורצע צייט TN‏ ווידער PAN PP PYVN‏ ישראל. עס PN‏ אַ סברא, IN‏ דאָרט אין PIN‏ ישראל האָט שמחה, אין עלטער פון 46 יאָר, צום ערשטן מאָל חתונה געהאַט, ...

וויכטיקע הילפס-אַרבעט TD PR‏ אונזער ביאַלי- סטאָקער צענטער אָנגעפירט געװאָרן IND‏ געראַטעװעטע לאַנדסלײט פון היטלערץ, וועלכע האָבן דורך פאַרשייד ענע וועגן Pr‏ דערשלאָגן PP‏ ישראל. די דאָזיקע לאַנדסלײט האָבן באַקומען אַ באַדײיטנדע הילף, גלייכצייטיק ONT‏ מען PIN‏ געהאָלפן, מיט פאַרשיידענע מיטלען און דורך “AND‏ שיידענע וועגן, PT‏ אײינאָרדענען געקומענע לאַנדסלײט אין דעם אידישן הײימלאַנד. דער צענטער PIN ONT‏ אַרױס: געוויזן גרויס װאַרעמקײט און ברידערלעכקייט, װאָס PR‏ געווען באַגלײט מיט געהעריקער הילף, AND‏ געראַטע: ...

... ארגון INV‏ בּיאַליסטאָק PR‏ מדונת ישראל ...

ביאַליסטאָקער ברידער זיך IW‏ באַשעפטיקן XT DIN‏ מיט דעם וועבעריי DX ND‏ אַרױסגײן פון דער שווערער YAN?‏ PR‏ וועלכער MT‏ געפינען TN PT‏ באַפעסטיקן זייער עקזיס- טענץ אין דער צוקונפט. ווען מיר זעען, IN‏ פאָרלופיק PN‏ אין PIN‏ ישראל ניטאָ ON PP‏ פאַר אַ גרויס-אינדוסטריע, ONT PX‏ קלאָר, AND IN‏ אַ קליינע הויז-אינדוסטריע אויפץ געביט פון וועבעריי WIND XT PR‏ אַ ברייטער פעלד, וועלכע קען באשעפטיקן דירעקט צענדליקער ביאַלי- סטאָקער משפּחות, TN‏ אומדירעקט הונדערטער MOOT DD‏ אויך פיל איינוואוינער פון לאַנד,

זלמן ירושלמי on‏ גלייך פון אָנהױב נאָך PT‏ קומען אין לאַנד אַרױסגעויזן גרויס פּיאָנערישקײט ביים העלפן אַנטוויקלען די טעקסטיל-אינדוסטריע. ער האָט TIN‏ געהאָלפן פאַרבעסערן די מעטאָדן TD‏ אַרבעט און דערביי איינגעפירט נייע דערפינדונגען, לויטן מוסטער PD‏ אַנדערע אַנטװיקלטע לענדער. ONT‏ אַלץ איז PR DN IND‏ אָנהױב געווען באַגלײט מיט פאַרשיידענע שװעריקייטן און שטערונגען. אָבער דער פעאיקער און ענערגישער ירושלמי האָט PT‏ ניט אָפּגעשטעלט IND‏ קיין שוועריקייטן. PN ONT‏ WAY? PN‏ צייט PIN‏ געווען אַ ברכה PAN AND‏ ישראל. ONT‏ PIN‏ האָט ער PR‏ יענער צײט געטאָן צוזאַמען מיט TT‏ ברודער, חיים, IN DI‏ איניציאַטאָר מיט אַ געהעריקן “AND‏ נעם. די ברידער ירושלמי זיינען TANYA‏ זייער פּאָפּולער PR‏ לאַנד, ON)‏ זיינען געווען אַ גוטער ביישפּיל אויך AND‏ אַנדערע. אין יענער צייט זיינען אויך געקומען אין לאַנד, פון ביאַליסטאָק, אַנדערע פון דער משפּחה, ...

זלמן האָט געלערנט און שטודירט אין ביאַליסטאָק און PR‏ אויסלאַנד, אָבער אים ONT‏ געצויגן צו DYDY TNA‏ אַנדערש. אַלס יונגער בחור PN‏ ער PT PNR PUN‏ פאָטער'ס אונטערנעמונגען IND‏ ער האָט, אַ PT PINT‏ דעראַבערטן וויסן, געהאָלפן TW WI‏ אַנטויקלען TX‏ אױיסשפּרײטן די אונטערנעמונג. אין סעפּטעמבער 1924 האָט זלמן חתונה געהאַט מיט זיין באַשערטער, רחל, אַ טאָכטער פון דער אָנגעזעענער משפּחה יודקאָווסקי-רעפּעלסקי. שוין אין PT‏ פריעסטער יוגנט, PN‏ זלמן געװאָרן אַקטיוו PNR‏ דער ציוניס- טישער באַװועגונג PX‏ טאַקע OVX‏ רעזולטאַט פון דעם PR‏ ער, IW? PR‏ 1925, געקומען צוזאַמען מיט אַנדערע זיינע משפּחה-מענטשן PIX PP‏ ישראל, ...