Land of Israel

די אידישע ביאַליסטאָק PN‏ שטענדיק געווען גוט "NID‏ קאַנט איבער גאַנץ רוסלאַנד, ליטע, TA‏ און אַנדערע ערטער, NX OPK‏ שטאָט פון אידישער קולטור, געזעל- שאַפטלעכע אַקטיװויטעטן YON PIN‏ געביטן, צדקה TN‏ ענלעכעס. אין דער געשיכטע פון דעם אײראָפּעאישן “IPN‏ PN OW‏ גוט באַקאַנט, אַז די אידישע ביאַליסטאָק PN‏ יעדעס מאָל געווען פון די ערשטע, PT ONT OND‏ אָפּגערופן מיט װאַרעמקײט OM DX‏ אַ ברייטער האַנט אויף אַלע אידישע נויטן. מען דאַרף געדענקען, אַז אין ביאַליסטאָק איז געווען ONT‏ וויגעלע פון דער ,חובבי “TPS‏ באַװועגונג. TID JON‏ ביאַליסטאָק האָבן PIN‏ געגרינדעט די YOON‏ באַרימטע קאַלאָניץ AND‏ תקוה PR‏ ארץ:ישראל, PR‏ יאָר 1882, און שפּעטער PIR‏ אויפגעבויט פיל וויכטיקע אונטערנעמונגען, וואוינונגס-הייזער PNR‏ קולטור TIN‏ געזעלשאַפטלעכע צענטערס PNR‏ דעם אידישן היימלאַנד, ...

PR‏ דעם אויפקום און וואוקס פון דער חובבי-ציון באַוועגונג, דאָרט PR‏ געווען איינער פון די גרעסטע צענטערס פון ציוניזם מיט IX‏ אױסשפּראָצונג TID‏ אַלערלײ גרופּירונגען. דער ציל פון די ערשטע חובבי-ציון “TAIN‏ PN WA‏ ביאַליסטאָק, אַזױ וי PN ONT‏ געווען שפּעטער TIE‏ דעם אָפיציעלן ציוניזם, PN‏ געווען צו העלפן באַזעצן TDN‏ PR‏ ארץ-ישראל, צו גרינדן אידישע קאַלאָניעס PNR‏ דעם אידישן היימלאַנד TIX‏ ענלעכעס. די חובבי-ציון PNR‏ די ציוניסטן האָבן גלייך פון אָנהױב געהאַט אַ גרויסן איינפלוס אויף די אָרטיקע אידן, באַזונדערס ONT PN‏ געווען מיט דעם פאַרמעגלעכן שיכט, ONT PIN‏ אױיסשפּרײטן די העברע- אישע שפּראַך, ביים לערנען דאָס און אויך ביים באַנוצן, איז געווען אָנזעעװודיק. אַ צאָל העברעאישע לערער, וועלכע TIT‏ דאַמאָלט געווען PN‏ ביאַליסטאָק, האָבן זיך פיין דער- נערט פון לערנען אַנדערע העברעאיש. די באַוואוסטע העברעאישע צייטונג ,הצפירה", ONT‏ דאַמאָלט “OND PN‏ סטאָק געהאַט TD‏ דריי הונדערט ביז פיר הונדערט "NIN‏ נענטן,

... עץ- מיינער צוזאַמענפאָר פון די חובבי-ציון גרופּעס “AND TID‏ שיידענע ערטער. דאָרט PR‏ באַשטימט געװאָרן, IN‏ אָדעס זאָל pr‏ דער צענטער פון דער באַװועגונג. פאָרזיצער TD‏ דער צענטראַלע PR‏ געװאָרן דר. NV?‏ פּינסקער, און גענעראַל-סעקרעטאַר משה לייב ליליענבּלום. PR‏ יאָר 1890 PN‏ די חובבי-ציון אָרגאַניזאַציע לעגאַליזירט געװאָרן PR‏ רוסלאַנד אונטערן נאָמען ,חברה I‏ שטיצן אידישע “TAY‏ אַרבעטער PR‏ סיריע TX‏ פּאַלעסטינע", מיט דעם “WX‏ טראַלן זיץ-אָרט PNR‏ אָדעס. PIN‏ דעם ערשטן צענטראַלן צוזאַמענקונפט PN‏ אָדעס, PN OND‏ פאָרגעקומען אין 1890, זיינען פון ביאַליסטאָק געווען די דעלעגאַטן ר' שמואל מאָהליווער, דר. FOV‏ כאַזאַנאָװויטש, און יצחק אייזיק “J‏ טובים. נאָך דער קאָנפערענץ PN‏ אָדעס זיינען “YON PT‏ פאָרן PP‏ ארץיישראל, OTD‏ צו זען דאַרט און באַקענען TT‏ מיט דער אַרבעט פון די ערשטע אידישע קאַלאָניעס,

ערשטע און וויכטיקע WINS‏ ביים העלפן אַנטויקלען ארץ-ישראל. ביאַליסטאָקער TOR‏ האָבן PR PIN‏ ישראל אַנטװיקלט פאַרשיידענע וויכטיקע אינדוסטריעס, זיי TINT‏ געהאָלפן אויסקעמפן און בויען די מדינה. ביאַליסטאָקער אידן פאַרנעמען PIN‏ די גאַנצע צייט וויכטיקע פּאָזיציעס PR‏ דער רעגירונג פון מדינת ישראל, Mr‏ צייכענען DIN PT‏ ON‏ ביים אָפּהיטן TIX‏ פאַרטיידיקן ONT‏ לאַנד, ביז'ן אויס- בּרור פון דער צווייטער וועלט-מלחמה איז אין ביאַליסטאָק געווען טעטיק אַ פאַרצוייגטע ציוניסטישע באַוועגונג, מיט פאַרשיידענע גרופּירונגען, יעדע לױט אירע אידייאישע איינשטעלונג. PIN PN MK‏ געווען PD‏ עס PR‏ געקומען היטלער'ס מבּול, wn‏ אַנדערע אידישע פּאַליטישע ריכטונגען אין ביאַליסטאָק,

PR‏ יאָר 1891 WIND‏ עֶר PP‏ פּאַריז, OTD‏ דאָרט צו זען דעם באַרימטן WIND‏ הירש ON DX‏ פאַראינטערעסירן PR‏ אידישער קאָלאָניזאַציע PAX PR PIN‏ ישראל. פּונקט וי ער INT PN‏ געווען פאַראינטערעסירט PNR‏ אידישע קאָלאָני זאַציע PNR‏ אַרגענטינע. אָבער ONT‏ איז ON‏ ליידער ניט געלונגען. ער מאַכט שפּעטער אַ פּרואוו ווידער IW‏ קומען קיין וויען, כדי זיך ווידער צו זען WM‏ אַנדערע אידישע מיליאַנערן TIX‏ זיי פאַראינטערעסירן PR‏ אידישער קאַלאָני זאַציעץ PR‏ ארץ ישראל. אַ טייל TID‏ זיי איז DON‏ געלונגען TIN‏ אַ טייל פון זיי ניט,

... PR —‏ מוזט פאָרן PP‏ ארץ-ישראל -- האָט ער מיר געזאָגט PR‏ אַ טאָן WA PR OND‏ אַ פריינטלעכער באַפעל TIN‏ ניט נאָר קיין עצה. דאָרט װעט “PN‏ אַנשרײבן AND‏ אונז די אמתי'ע דראַמע, ...

... לן אויף אַ נאָרמאַלן וועג. עס PT ONT‏ אַלעס סטאַביליזירט, ביאַליסטאָק ONT‏ גענומען פילן זייער שטאַרק ONT‏ פעלן פונ'ם מאַרק AND‏ ביאַליסטאָקער סחורות. קיין רוסלאַנד האָט מען WI PW‏ געקענט שיקן, PR TPAD AND‏ געווען גענוג אַז ביאַליסטאַָק זאָל פאַבריצירן 3 מאַנאַטן אין יאר OVI‏ סטייען IN‏ אַ גאַנצן TN?‏ סחורות. פלעגן טאַקע די פאַבריקן POW‏ ליידיק אַ 877 חדשים אין יאָר. די רעגירונג ONT‏ די צייט TID‏ ליידיק גיין געצאָלט די אַרבעטער מאַנאַטלעכע שטיצע. עס PT VAN‏ אָנגעהויבן אַ אידישע עמיגראַציע פון די סוחרים, פאַבריקאַנטן ON‏ אויך אַרבעטער. פילע פאַבריקן ONT‏ מען איבערגעפירט PP‏ רומעניע און יוגאָסלאַװיע, YOON‏ אויך 77 אוױיסטראַליע. זיי PT TANT‏ דאָרטן VWI‏ איינגעאָרדנט, אָבער דער גרעסטער טייל האָט עמיגרירט קיין ארץ ישראל TIN‏ די אַמעריקעס.

פאַבריקן PX‏ פאַבריקאַנטן האָבן אַנגעהויבן עמיגרירן פון ביאַליסטאָק. אַנדערע, וי די ברידער פּאַרעצקי און נאָך, JINN‏ איבערגעפירט זייערע פאַבריקן קיין רומעניע. ביז דער לעצטער מלחמה האָבן זיי דאָרטן געמאַכט גאַנץ גוט, אָנפאַנג מלחמה YT TIT‏ געקומען PD‏ ארץ:ישראל, אַנדערע פאַבריקאַנטן האָבן אַריבערגעפירט זייערע “IND‏ ריקן PP‏ יוגאָסלאַװיע, אַרגענטינע, אױיסטראַליע, IN TN‏ PN‏ ביאַליסטאָק געװאָרן בלוט-אָרימער, מוטלאָז. די נאָויקס האָבן אױיספאַרקויפט צוביסלאַך זייער פאַבריק און געבליבן נאָר ביי דער הוט-פאַבריק, פּאַרעצקגאווינסקי TANT‏ אוך אויספאַרקויפט די פאַבריק און געבליבן נאָר ביי דער אָפּרעטור PR‏ ואַשליקאָװע. די איבעריקע פאַבריקאַנטן זיינען געבליבן PR‏ ביאַליסטאָק אַ PINT‏ דער אידישער עקשנות און Pr‏ געמאַטערט ביז דעם אויסברוך TID‏ וועלט- Wr‏ די צווייטע מלחמה, OND‏ האָט פאַרניכטעט ONT‏ ביאַליסטאַָקער 60 טויזנט:קעפּיקן אידנטום -- גאונים PR‏ PR TNX VO‏ פּראָדוקציע. ...

... דר. יוסף מאָהילעווער, אייניקל פון ר' שמואל מאָהילעווער, OID‏ ראַבינער. די שטעלע “AND‏ נעמט ער PA‏ 1915. ער פאָרט שפּעטער PR‏ קיין אָדעס, פון דאָרט PP‏ ארץ-ישראל, וואו PRA‏ געשטאָרבן, ...

ניט געקוקט אויף אַלע פּייניקונגען און ליידן פון די PN TPN‏ געטאַ, ONT ONT‏ אַלץ MOT‏ ניט דערפירט צו “AND‏ צווייפלונג. מען ONT‏ געהונגערט -- ONT‏ ווייטער “WT‏ ציילט די געקומענע פרוי קיין ארץ-ישראל -- אָבער מען האָט געהאַפט, IN‏ מען PON ONT VIN‏ איבערלעבן און מען וועט PIN‏ איבערלעבן היטלערץ. IW‏ אין חודש סעפּ- טעמבער (1942) זיינען פאַרשפּרײט געװאָרן קלאַנגען וועגן אַ גירוש פון דער JANN NOVA‏ פרומע אידן AWA‏ תענית געוועז, TINT OT‏ פּראָקלאַמירט אַ טאָג TID‏ פאַסטן. מען האָט דאַמאָלט געוואוסט IW‏ דערציילן, אַז דער , שװאַרצער קאָרפּוס" (אַזױ האָט מען גערופן די נאַצישע פאַרניכטונגס- בריגאַדע) האָט געשיקט זיינע פאָרשטייער PP‏ ביאַליסטאָק, כדי PIN‏ דאָרט דורכצופירן דעם היטלעריסטישן טייוו" לאַנישן פּלאַן פון פאַרניכטן די אידן. MM‏ עס PR‏ געווען “YA‏ מאָלדן האָט די היטלעריסטישע מיליטערישע מאַכט “AND‏ אַרדנט אָפּצולײגן דעם פּלאַן פון דורכפירן די פאַרניכטונג פון די אידן PR‏ ביאַליסטאַק PD‏ דעם TOL‏ יאַנואַר 1943, ווייל די דאָרטיקע TPN‏ זיינען געווען PWM‏ אויסצופירן די מילי- טערישע באַשטעלונגען PR‏ דער דאָרטיקער אינדוסטריע, INN‏ עס זיינען געווען באַשעפטיקט ביי שקלאַפן-אַרבעט די אידן. די אַרו ...

חיה גראָסמאַן ONT‏ אין פּרעכטיקן ביאַליסטאַקער אידיש דערקלערט פון WANT‏ ס'נעמען PT‏ די רואיקייט און YA‏ לאַסנקײט, וועלכע PN‏ אױיסגעגאָסן אויף די פּנימ'ער TID‏ דער שארית-הפּליטה פון WP‏ אידנטום: “YA PN ONT,‏ ווען אונזער PRION‏ געווער", האָט חיה גראָסמאַן דעקלאַ- רירט מיט אַ מעטאַלענער שטימע, וועלכע IN‏ עפּאָכע TID‏ אומפאַרגלייכבאַרן TX WNP‏ צרות ONT‏ אויסגעשמידט: Pn,‏ האָבן מיט דער גרעסטער נייגעריקייט TN‏ הייליקייט OANA‏ אויף דער מעגלעכקייט I‏ קעמפן מיטץ שונא, סאַבאַטאַזשירן זיינע פּאָזיציעס TX‏ געבן אויסדרוק DS‏ אומגעבראַכענעם אידישן שטאָלץ", חיה גראָסמאַן TNT ONT‏ געשילדערט די שטרעבונג פון יונגן אידישן VT‏ צו באַי זעצונג PR‏ לאַנד פון אידישער האָפנונג און אייביקייט, ארץ ישראל. | ...

,זאָל PR‏ איצט שילדערן די מוח-שפּאַלטענדע פאַקטן, וועלכע כ'האָב געהערט YN‏ דער ליקװידאַציע פון דער ביאַליסטאָקער AT NOVA‏ לעצטער WAND‏ צו פאַרטיליקונג אין טאָטאַלער ליקווידירונג אונטער די אויסגעשרייען פון yaw,‏ ישראל" און ,למען oY‏ ישראל וארץ ישראל"?, ווער האָט די קראַפט נאָכאַמאָל אינערלעך:דורכלעבן ON‏ די שוידער-געשיכטע? זאָל איך שילדערן די גבורה פון די פּאַר הונדערט יוגנטלעכע, וועלכע TANT‏ אויפג עהויבן די TID IND‏ קאַמף קעגן דער נאַצישער בעסטיע אין דער לעצטער שעה TIP‏ דער שקלאַפן-עקזיסטענץ PNR PR‏ מאָמענט TID‏ באַשטמימונג? צי זאָל ONT‏ צום טױט פאַראורטײילטע אידנטום שטאַרבן וי שטומע שאָף וועלכע ווערן געפירט צו ...

PN‏ סוף 1946 PX‏ אָנהויב 1947, ONT‏ דער אידישער ישוב PR‏ ביאַליסטאַק אָנגעהויבן TUN‏ אַלץ קלענער און קלענער, Pr‏ ממש אָנגעהויבן אויסליידיקן. דאָרטיקע TDN‏ זיינען Pr‏ צעפאָרן PR‏ פאַרשיידענע לענדער, וי קיין ארץ- ישראל, די פאַראיינקטע שטאַטן TID‏ אַמעריקע, מעקסיקע, קענעדע, אױסטראַליע, קיין לאַטײ-אַמעריקע PN TIN‏ אַנדערע לענדער. WD ONT‏ אַ OVI‏ אידישן לעבן אויף די חורבות, OND‏ עס UNA‏ געבראַכט היטלער, PR‏ ליידער ניט געלונגען. נאַטירלעך ONT‏ מען PIN‏ געטאָן PON‏ ווייטער, אפילו ביי דער פאַרקלענערטער ONY‏ פאַרבליבענע PR TPN‏ ביאַליסטאָק. ליידער איז די צאָל ג עװאָרן PIX‏ װוינציקער און װוינציקער, PR‏ דער אַמאָליקער בליענדער און “AND‏ צווייגטער אידישער ביאַליסטאָק, ONT ONT‏ אַרײינגעשריבן אַ וואונדערלעכן קאַפּיטל אין דער געשיכטע פון דעם אײיראָפּעאישן אידנטום, זיינען איצט פאַראַן בלויז 9 אידן. יאָ, עס PR‏ טרויעריק, ONT‏ איז אַ טראַגישער סך-הכל, ...

אַלע TDN‏ דערמאַנטע זענען, פאַרשטייט זיך, NOVA PN‏ געווען צוזאַמען מיט זייערע משפּחות. TN ONT NOVI PN‏ געלעבט דר. משה קאַצענעלסאָן, איינער פון די גרינדער TID‏ דער גימנאַזיע. דר. משה זימאַן AND PR‏ דער מלחמה אָפּגעפאָרן קיין ארץ:ישראל. מענדעל קאָפּלאַן PR‏ געשטאָרבן נאָך IND‏ אַנקומען פון די דייטשן. דער גורל TD‏ אַ. קאַהאַנע PN‏ מיר ניט באַקאַנט. PN NOVA PNR‏ אויך ג עווען בערל סובאַטניק, OND‏ האָט אַלס מיטגליד פון אידן-ראָט געשפּילט NOVA PNR‏ אַ פּראַמינענטע ראָל, ...

יעקב טאָביאַש PN‏ געווען צוזאַמען מיט די קינדער די גאַנצע Ok‏ ער ONT‏ זיי אָפּגעהיט מיט טריישאַפט וי אַ WON‏ היט-אָפּ זיינע אייגענע VIVO‏ קינדער. קורץ INI‏ דער מלחמה, PR‏ זומער 1946, PN‏ טאַביאַשץ געלונגען, אַ PINT‏ זיינע אַנשטרענגונגען PN‏ באַמיאונגען צוריק צו ברענגען די קינדער, פון סאָוועט-רוסלאַנד TID TPNH PP‏ דאָרט ווידער האָט ער די קינדער געבראַכט קיין פראַנקרייך פון PT TANI‏ זיינען נאָכדעם, פאַר דער אנטשטייאונג TID‏ מדינת ישראל, געבראַכט געװאָרן אין דעם אידישן היימלאַנד. די קינדער, צוזאַמען מיט זייער רעטער, יעקב טאָביאַש, TANT‏ דורכגעמאַכט די , אומלעגאַלע" עליה קיין ארץ-ישראל, זיי זיינען פאַרהאַלטן געװאָרן TID‏ די ענגלענדער און אַ געוויסער צייט געווען פאַרשפּאַרט VD XN‏ אינזל ציפּערן,

TD JIN ORS‏ דעם מלחמהקאָשמאַר PR‏ אײראָפּע געװאַגעלט און געװאַנדערט PNR‏ פאַרשיידענע ערטער INV‏ זיי האָבן Pr‏ דערשלאָגן צו YP‏ היימען, TINT‏ באַקומען הילף פון דעם רעליף-קאָמיטעט PAN PI PR‏ אַזױ איז IN‏ געווען מיט געראַטעװעטע לאַנדסלײט, וועלכע האָבן “DN‏ געבויט זייערע נייע היימען PR‏ געוויסע לענדער ND‏ אײיראָפּע, װוי אויך די יעניקע װאָס זיינען געווען -- אויפץ AVN‏ קיין ארץ ישראל -- PR‏ ציפּערן. די דאָזיקע הילף האָט אויך, פאַרשטייט זיך, דערגרייכט די לאַנדסלײט ONY‏ זיינען PN‏ יענער צייט געווען צײטװוײיליק אין OT‏ פּי, -לאַגערן DR‏ דײיטשלאַנד, עסטרייך, איטאַליע און אַנדערע ענלעכע לענדער. אַ וויכטיקע הילפס-אַרבעט האָט דער ביאַליסטאַקער צענטער PAN? PI PN‏ דאַמאָלט געשפּילט ביים העלפן “JPN‏ אָרדענען געראַטעװעטע ND‏ היטלערץ לאַנדסלײט, וועלכע האָבן זיך דערשלאָגן צו די ברעגן פון אַמעריקע און קענעדע. אַזעלכע ביאַליסטאָקער TPR‏ וועלכע זינען געקומען PT DN‏ איינגעאָרדנט PR‏ פאַרשיידנענע שטעט PR‏ אַמעריקע און קענעדע, האָבן אויפגעבויט זייערע yr)‏ ...

Kon‏ וויכטיקע פאַרבינדונגס-בריק TW‏ די ביאַלי- סטאַקער לאַנדסלײט PNR‏ אַמעריקע, ארץ:ישראל, קענעדע TN‏ אַנדערע לענדער, מיט די לאַנדסלײט ON‏ האָבן איבער- געלעבט היטלערץ און צייטװוײיליק געווען אין פאַרשייד ענע ערטער PR‏ אײיראָפּע. PR‏ יענער צייט באַלד נאָכ'ץ גרויסן חורבן MD‏ היטלערץ, זיינען ביאַליסטאָקער לאַנדסלײט אומעטום -- וואו נאָר דאָס איז געווען מעגלעך -- געווען כסדר װאַכזאַם TIN‏ טעטיק AYP UN AND‏ הילפס:גרייטקייט IND‏ אונזערע געראטע- yon‏ ברידער PR‏ שוועסטער פון די ליידן און פּיין בי היטלער'ן. NIN‏ פאַרצווייגטע הילפס-אַרבעט האָבן באַלד נאָך דער מלחמה PNW‏ אַרױסגעויזן די ביאַליסטאָקער לאַנדס- מאַנשאַפטן PR‏ אױיסטראַליע, קאַנאַדע, ארץ-ישראל, אַרגענ- טינע און אין אַנדערע ערטער. ...

-- ארץ-ישראל. אויף IX‏ אַלטער האַנדלס-שיף, ON‏ מיר האָבן געגעבן דעם TYAN]‏ ,מולדת", האָבן מיר PT‏ דערנענ- טערט צו די ברעגן PAN TID‏ ישראל. די שיף איז אָבער שוין געווען PR‏ אַ שווערן צושטאַנד. דורך אַ לאָך אין דער אונטערשטער טייל פון שיף איז אין PN‏ געפלאָסן װאַסער, מיר האָבן PIN‏ נישט באַװיזן אויסצומיידן די ענגלישע SIND‏ אַן ענגלישער עראָפּלאַן האָט באַמערקט אונזער שיף און גלייך זיינען אָנגעקומען בריטישע צעשטערערס, וועלכע האָבן זי דערשלעפּט ביז'ן חיפהיער IND‏ נאָך אַ TIN TAIN?‏ פאַרביסענעם װידערשטאַנד זיינען מיר מיט געװאַלד, מיט שלעגעריי און טרערן-באָמבעס געצוואונגען געווען איבער- PAI‏ אויף TX‏ אַנדער שיף, וועלכע TIN ONT‏ געבראַכט קיין ציפּערן. PN‏ יעצט TWIT‏ מיר אַלע PNR‏ אַ קאַנצענטראַציע TaN?‏ אונטער צוויי TW!‏ שטעכעדיקן דראָט, אונטער IN‏ אומאויפהערלעכער TID ANY‏ ענגלישע סאַלדאַטן. אַ לעבן TD‏ אַרעסטאַנטן שטייט PN IND TIN AND‏ ציפּערן, אַ לעבן IN‏ פרייהייט, ...

אָבער אונזער טרוים PN‏ געבליבן נאָר א PON‏ חורבות און קברים האָבן מיר געפונען PN‏ ביאַליסטאָק ווען מיר זיינען PAR‏ געקומעז, געטריבן PNT‏ בענקשאַפט און נישט פאַרלאַשענער ליבע. ביאַליסטאָק PN‏ אויף שטענדיק געװאָרן IND‏ אונז IND‏ אַ נאָמען, ON‏ סימבאָליזירט אונזער פאַרגאַנגענהייט, אונזער יוגנט TIN‏ רואיקן פאַמיליען-לעבן. מיר TNT‏ פאַרלאָזו ביאַליסטאָק, כדי זיך PW PA‏ קיינמאָל נישט צוריקקערן, ווייל מיר TART‏ פאַרשטאַנען אַזױ וי די גאַנצע שארית הפּליטה, IX‏ אונזער איינציקער וועג איז דער PP AVN‏ ארץ-ישראל, ...

ביאַליסטאָקער לאַנדסלײט פון אַמעריקע! yawn‏ מיר Pr TARA‏ ווידער געפונען צוזאַמען, אידן פון ביאַליסטאָק און ביאַליסטאָקער אומגעגנט, דעם מאָל אויף ציפּערן, נאָך דעם אַלגעמײנעם פּרואוו אָנצוקומען קיין ארץ-ישראל. קעמפער פון ביאַליסטאַקער געטאָ, פּאַרטײ זאַנער, מענטשן פון קאַנצענטראַציע לאַגערן, סאָלדאַטן TID‏ דער פּולישער און רויטער אַרמײ, פאַרשיקטע אויף אוראַל PR‏ סיביר. ONT‏ זיינען מיר געווען ביאַליסטאַקער VL PR‏ פון קריג. אומעטום און שטענדיג, וואו ס'האָט אונז ניט פאַרװאָרפן דער מלחמה שטורעם, פלעגן מיר זיך זוכן קעגנזייטיג, דערנענטערן YOON PT‏ אומבאַקאַנטע JID‏ פאַר דעם קריג, אָבער פאַרבונדענע מיט געמיינזאַמע זכרונות Ty)‏ דער געבורטס-שטאָט ביאַליסטאָק. געמיינזאַם “ITY‏ מענדיק וועגן דער גליקלעכער מינוט, TWH‏ מיר VY‏ זיך ווידער אַמאָל טרעפן PN‏ ביאַליסטאָק, ווען מיר װעלן דאָרט געפינען אונזערע משפּחות PX‏ קרובים, אונזערע פריינט TIN‏ אונזערע באַקאַנטע, פלעגן מיר אַלעס טאָן בכדי צו העלפן WIN‏ דעם אַנדערן, כדי זיך קעגנזייטיק צו פאַרלייכטערן דעם שווערן way?‏

... IND‏ אומגליקליכע ברידער, װאָס לעבן אין דחקות און נויט. מיר גלויבן, TN‏ איר זעט PN‏ אונז OND ONT‏ מיר זיינען: חלוצים TID‏ פאָלק, װאָס האָבן באַוואוסטזיניק אויסגעוויילט דעם “WIWT TINY‏ ayn‏ פון העפלה פון אומלעגאַלער עליה, פון קאמף פאַר פרייהייט TN‏ אומאָפּהענגיקייט TD‏ אידישן PEND‏ מיט אייער הילף PR OPN‏ מיטגיין מיט אונז, צו געבן PR MIMD TN‏ ווייטערדיקן געראַנגל און קאַמף, עס װאָלט אויך AND‏ אונז וויכטיק געווען, ווען מיר װאָלטן געהאַט די זיכערקייט IN‏ איר האָט די פאַרשטענ- דעניש TN‏ מיטגעפיל נישט נאָר פאַר אונזערע פיזישע TTP)‏ ONT PR IN WN‏ פאַרשטענדעניש TIN‏ סימפּאַטיע IRD‏ דער אידייע, וועמען מיר דינען און פאַר דער פארווירקלעכונג פון וועלכער מיר זיינען גרייט אויף די גרעסטע קרבנות. עס ONT PN‏ אידישע ארץ:ישראל, וועלכע מיר “DIN TPN‏ קעמפן, ONT‏ איז קבוץ:גליות וועלכע מיר שטרעבן “DIN‏ קעמפן, אייער װאָגיקע שטימע, אַמעריקאַנער ברידער, װאָלט געווען AND‏ אונז נישט נאָר אַ TID PNP‏ טרייסט, נאָר אויך אַ גרויסער בייהילף, WOON‏ פּראָטעסט און באַמיאונגען, װאָלטן געקאַנט בײטראָגן צו קירצן און אפשר גוטמאַכן די פיל חדשים לאַגער און תפיסה-לעבן PR‏ ציפּערן, וועלכע IND PR‏ אונז IX‏ אומנויטיק מאַטערן TIN‏ אַבסאָלוט פאַרלוירענע צייט, טוט אַלעס OND‏ איר קענט, ביאַליסטאַקער ברידער, כדי

“YOR אַרגענטינע, אין‎ PNR ווינקל‎ WM אונזער‎ PR ריקע, ארץ-ישראל, וי אין אױיסטראַליע און אומעטום‎ דער הײיליקער ציטער נאָך אונזער‎ PINT אונזער‎ PR קלאַפּט‎ “IND TIN ליגט צעטראָטן‎ OND אַלטער היים-שטאָט,‎ פאַר‎ ANID מיט איר גרויסן‎ PPNOW WAN בלוטיקט,‎ YVR אונזער אידישער און אַלגעמײנער געשיכטע, מיט‎ געטאָ-קעמפער, מיט אירע נייע‎ TIN העלדישע פּאַרטיזאַנער‎ בויער פון דער אַלט-נײער ביאַליסטאָק,‎ ...

... קיײן צעבראַכענע און דערשלאַגענע מענטשן WIT VT‏ VT‏ אויף אַלץ און קיין גרענעצן װעלן MT‏ ניט פאַרשפּאַרן דעם AVN‏ פון אייך און פון ארץ-ישראל פאַרלאַנגען מיר, אַז איר זאַלט זיי אויפמונטערן און שטאַרקן זייערע הענט. מיר װעלן ניט פאַרלאָזן פּוילן ביז מִיר PVT‏ דאָרט “AND OD‏ פעסטיקן די באַװעגונג. WA‏ זיינען מיד; PIN‏ איך בין מיד, VV PN WARN‏ ניט קומען אַזױ שנעל PD‏ ארץ:ישראל. מיר yy‏ עולה pr‏ ערשט TAH PR WN RT‏ װעלן TT‏ שליחים, קיבוצים, IW‏ עליה און אַ ציוניסטישע באַוועגונג, TV INT WWI‏ מיר קאַנען מיט אַ רואיק PINT‏ עולה PN TT‏ אונזער הײימלאַנד און לעבן PR‏ קיבוצים. DIN‏ מ'וועט TON‏ ניט העלפן, DAN‏ ארץ:ישראל OMT‏ אונז ניט העלפן, OVI‏ PN‏ באַגאַנגען NX‏ שווערע זינד, ...

... שמחה האָט פינף מאָל באַזוכט ארץ ישראל, און אַלע זיינע נסיעות VPN‏ ים האָבן DON‏ גאָרניט געקאָסט. ער האָט שוין געהאַט זיינע איינפאַלן וי צו קריגן IN‏ אומזיסטן טיקעט. DAN‏ האָט אַ שיפס-טיקעט דעמאָלט באַטראָפן אַ קליינע סומע. אַ AND‏ מאָל איז ער פון דאַנען געפאָרן קיין אײיראָפּע מיט IN‏ אָקסן-שיף, אויף וועלכער ער ONT‏ זיך פאַרדונגען צו אַרבעטן און ער ONT‏ נאָך פאַרדינט עטלעכע דאָלאַר פון PT‏ רייזע.

זאָל דערמאָנט PIN IN TIN‏ אַ גרויסע ONY‏ אידישע שריפטשטעלער, דיכטער און אַנדערע, האָבן אין אַלע צייטן געדרוקט זיערע שאַפונגען PR‏ דער ,ביאַליסטאָקער שטימע". צווישן די דאָזיקע פּראָמינענטע אידישע שריפט.- שטעלער און דיכטער זיינען געװען: הירש אַבראַמאָװיטש, LN‏ אלמי, ס. באָרנשטיין, ב. באַטװיניק, מ. באסין, ב. ‏ ביאַלאָסטאָצקי, א. בייזער, פ. בימקאָ, נפתלי גראָס, לעאָן גרושקאָ, VT‏ ב. דובאָווסקי, מ. דלוזשנאָווסקי, ח. איאַלטי, משה ווייסמאַן, י. חייקין, דער טונקעלער, ש. טענענבוים, דר, ש. לאַנדו, א. לוצקי, TW‏ ליבמאַן, ירוחזם לעווין (ארץ ישראל), דוד לערער, נ. ב. מינקאָוו, מ. מראַטשני, T‏ ...

אין די לעצטע TIN?‏ זיינען געקומען פיל פאַמיליעס TD‏ ביאַליסטאָק PP‏ ארץ-ישראל, צוזאַמען VOD‏ שטראָם פון דער פערטער עליה PR‏ אויך פאַר דעם, די סיבה דערפון איז, ווייל די ביאַליסטאָקער זיינען TID‏ שטענדיק געווען פון די חובבי TPS‏ און האָבן נאָך אין די צייטן פון הרב שמואל מאָהליווער ז"ל Pr‏ איבערגעגעבן צום געדאַנק פון ישוב הארץ. ארץ ישראל איז זיי טייער, PRIVY‏ אַלע WP WAVY‏ און צרות MT ONT‏ ליידן. אויסער דעם איז דער מצב PR‏ ביאַליסטאָק זייער אַ שווערער, וועלכער גיט זיי ניט ow PP‏ האָפענונג WW‏ קענען עקזיס- טירן, הױפּטזעכלעך PN‏ אוממעגלעך IND‏ די, וועלכע האָבן Pw PT‏ רואינירט, PORT PT‏ קענען צוריקקערן און זיך קענען אײנאָרדענען JOINT‏ פון ONT‏ ניי. די ליבע צום לאַנד PW? PR‏ אײינגעװואָרצלט ביי זיי PR‏ האַרצן און זייער “PON‏ ציקע האָפענונג איז צו בלייבן אין ארץ ישראל, ובפרט אַז די וועלכע האָבן TINY ONT‏ פאַרלאָזן PT PR‏ צוריקגעקערט נאָך פּוילן, TANT‏ חרטה אויף דעם. דעריבער איז אונזער חוב צו זוכן מיטלען און פאַרשייד ענע וועגן אונטערצושטיצן זיי, TIN‏ צו געבן MT‏ די מעגלעכק ...

... אין ארץ ישראל ...

... ארץ ישראל ...

... ONT‏ װאָלט געווען דער שענסטער אָנדענק AND‏ די אומגעקומענע ביאַליסטאַקער קדושים. אויך די גרעסטע הילף װאָלט עס געווען AND‏ די יעניקע ביאַליסטאָקער TDN‏ PR‏ די לאגערן PR TN‏ די אַנדערע ערטער DD‏ אײראָפּע, וועלכע שטרעבן איצט, TW‏ מיר שטייען ערב עפענען די טויערן פון ארץ ישראל, צו קומען TR‏ באַזעצן PAN PT‏ לאַנד, וועלכע PN‏ אַמאָל דערװאָרבן געװאָרן דורך PUT‏ לאַנדסלײט, ...

... ביאַליסטאָקער אידן זענען PIN‏ געווען פון די ראשונים פון די ערשטע עולים און פון די פּיאָנערן תושבים PR‏ נייעם ארץ-ישראל. ס'איז געװאָרן איצט זעקס און ניינציק יאָר, וי די ערשטע ביאַליסטאָקער חובבי-ציון זענען געקומען קיין ארץ-ישראל. MT‏ זענען PW‏ געקומען דורכגענומען מיטץ באַוואוסטזיין TD‏ ערשטע פלאַסטערער און זענען געװאָרן די מיטבויער PP‏ דער דאַמאַלטיקער לאַנדװירטשאַפט- לעכער קאָלאָניע TX‏ היינטיקער שטאָט פּתח:תקוה. ONT‏ זענען געווען די WH‏ פאַרמעגלעכע ביאַליסטאַקער ‘TPN‏ אלחנן בולקין, מרדכי דינאָוויטש, דניאל און DT‏ ליפשיץ- ימיני. TVA PN ONT‏ װאַרשײנלעך די ערשטע גרופּע, OND‏ PR‏ געקומען אָרגאַניזירט TD‏ דער ביאַליסטאָקער חברה ...

גלייך נאָך דער צווייטער וועלט-מלחמה, VOR]‏ גרויסן אידישן חורבן ביי היטל ערז ווען אויך די אַמאָליקע וואונדערלעכע אידישע ביאַליסטאָק PN‏ אָפּגעװישט געװאָרן פון די נאַצישע רוצחים: TWN)‏ די זעכציק טויזנט אידישע פרויען, קינדער, מענער און זקנים פון אונזער געוועזענער היים-שטאָט זיינען אויסגע'הרג'עט געװאָרן, זיינען קליינע רעשטלעך פון אונזערע על-פּיינס געראַטעװעטע לאַנדסלײט אָנגעקומען מיט גרויסע שוועריקייטן PP‏ ארץ-ישראל, זיי, צוזאַמען מיט אַלט-אײינגעזעסענע ביאַליסטאָקער אידן, אין דעם אידישן הײימלאַנד, זיינען PMA‏ אַרױסגעקומען מיט אַ ויכטיקן פּלאַן. PR‏ דעם איז אַרױסגעבראַכט געװאָרן דער TN TOW‏ שטרעבונג, PAN PR IN‏ ישראל זאָל אויפגעבויט TUN‏ אַ ביאַלי סטאָקער , שטעטל" OND‏ זאָל, דורך די דאָרטיקע איינוואוינער און. דעם דאָרטיקן לעבן, דערמאָנען און ציען דעם המשך פון דער חרוב געװאָרענער אידישער ביאַליסטאָק ביי די נאַציס. עס DPR‏ אַנט: שטאַנען די אידייע פון בויען אַ ,קרית ביאַליסטאָק" PR‏ ישראל, PR OND‏ אויך באַלד אויפגענומען געװאָרן מיט באַגײסטערונג TIN‏ געשטיצט TD TINA‏ דעם ביאַליסטאָקער צענטער PI PN‏ יאָרק מיט די היגע לאַנדסלײט, פון ביאַליסטאָקער אידן PR‏ אַנדערע שטעט PR‏ אַמעריקע TX‏ קענעדע, PIN‏ אין אַנדערע לענדער. אַ PINT‏ די אָנשטרענגונגען פון די ביאַליסטאַקער לאַנדסלײט, PR‏ אַמעריקע און אין אַנדערע לענדער, איז די אידייע פון שאַפן אַ ,קרית ביאַליסטאָק" PAN PN‏ ישראל פאַרווירקלעכט געװאָרן. NT‏ ווייטער ...

דערפאַר זיינען מיר אָבער נאָך מער זיכער, אַז איר VIN‏ מיט אייערע YON‏ מעגלעכקייטן העלפן פאַרווירקלעכן אונזער געשטעלטער אויפגאָבע TX‏ דערמעגלעכן אונזער שארית הפּליטה, צו געפינען איר אָרט אין דעם לאַנד פון אונזער צוקונפט -- אין ארץ ישראל, ...

דער לאָקאַלער פּאַטריאָטיזם AND‏ ביאַליסטאָקער “AND‏ טונקלט אָבער ניט ביי זיי דעם נאַציאַנאַלן באַוואוסטזיין פאַר אונזער אידיש היימלאַנד און אַלגעמיינע פאָלקס-נויטן, חוץ די גרויסע סומעס AND‏ ביאַליסטאָקער אימיגראַנטן, דערין העכער 13,000 דאַלאַר TD‏ אונזערע אַמעריקאַנער לאַנדס- לייט, חוץ די טראַנספּאָרטן קליידער PR‏ שפּײז PR‏ די לאַגערן, שטרעקן אויס די ביאַליסטאַקער PR‏ מעלבורן אַ ברידערלעכע האַנט צו די אידישע פּליטים אין ציפּערן, און אויך צו דעם ישוב אין ארץ ישראל. קאָלאָסאַלע געלטער זיינען געשאַפן TANYA‏ ביי די אַפּילס פאַר דער אידישער מלוכה. IN,‏ ענטוזיאַסטישע גרופּע TD‏ האַרציקע “IPN‏ געגעבענע "TPN‏ -- זאָגט וועגן MT‏ הרב זלאָטניק, שליח TID‏ קרן קימת לישראל, ...

דער ענטוזאַסטישער און גיכער אָפּרוף TD‏ די ביאַלי- סטאָקער POX VEIN‏ פון הילפס-קאָמיטעט, PR‏ געװאָרן אַ ow‏ דבר PR‏ לאַנד TIN‏ אויסלאַנד. עס ווערט באַלד “DIN‏ געשיקט אַ גרויסער טראַנספּאַרט PD‏ קליידער, עסנװאַרג, מעדיקאַמענטן FIN‏ צוויי קאַסטנס ביכער. עס ווערט געשיקט הילף PP‏ דײיטשלאַנד, פראַנקרייך, איטאַליע TN‏ ארץ ישראל. עס קומען ניט-פאַרמעגלעכע DAMP‏ בעטן שיפס- קאַרטן IND‏ זייערע געראַטעװטע פריינט. עס ווערט PR‏ די מערסטע פאַלן כמעט איף הונדערט פּראַצענט “WT‏ ליידיקט די אויפגאַבע, OY‏ אונזערע מעגלעכקײטן, שטענדיק IV‏ די קרובים זיינען באמת נישט פאַרמעגלעך. דער פאַרבאַנד OVI)‏ ווידער דער אַדרעס פון YON‏ ביאַלי- סטאָקער, TINT‏ קומען PT‏ אינטערסירן וועגן זייערע קרובים און פריינט, ON‏ זיינען ניצול געװאָרן פון שרעק- לעכן גיהנום, און וואו זיי קריגן די גענויע אַנווייזונגען וי זיך צו פאַרבינדן WM‏ די לעבנגעבליבענע, באַמיענדיק TT‏ זיי אַרוסצוהעלפן מיט DIRT‏ און טאַט, ...

ORT‏ זאָל איך TANT‏ די ביאַליסטאַקער אידן אין אַמעריקע וועגן דעם חורבן ביאַליסטאָק TN‏ וועגן זייערע פליכטן PR‏ איצטיקן מאָמענט TID‏ רעקאַנסטרוקציע, UK‏ ווייט וי די מעגלעכקייטן דערלויבן? האָב PR‏ געפרעגט דער יונגער קעמפערין, וועלכע DANY‏ אומגעדולדיק אויף דער מעגלעכקייט I‏ פאַרנעמען PN‏ פּלאַץ PNR‏ אידישן PR DW?‏ ארץ ישראל, WAN‏ ניט AV TON‏ דער קליינער אידישער ישוב PN‏ פּױלן װעט TT‏ אַביסל באַזאָרגט. PN‏ ענטפער “YA PR‏ WN‏ אַ דירעקטער, אַ שטאַרקער און אַן אַרױסרוף, אַ “RVD,‏ לענדזש", צו די צענדליקער טויזנטער ביאַליסטאָקער PR‏ אַמעריקע, הױפּטזעכלעך PR‏ ניו-יאָרק, ...