Argentina

... ץ אונטערגאַנג אין דער גרויזאַמער היטלער-צייט, TPN TINT‏ דאָרט געשפּילט אַ גרויסע VERT‏ די אידן אין ביאַליסטאָק, UN‏ וי ONT‏ איז דאָרט געווען מיט אַנדערע, TINT‏ געהאַט פאַרשייד ענע צייטן. ONT‏ מיינט גוטע צייטן, ווען אידן TINT‏ געהאַט ברייט פּרנסה TN‏ געפירט אַ גוטן לעבן, IN WAIN‏ שווערע עקאַנאַמישע קריזיסן און פּאַליטישע אויפטרייס- לונגען OND‏ האָבן PIN‏ שווער געטראָפן ONT‏ דאָרטיקע אידישע לעבן. צוליב אַזעלכע סיבות זיינען פיל אידן געווען געצוואונגען צו פאַרלאָזן ביאַליסטאַק, מען ONT‏ אויסגע- װאַנדערט PR‏ פאַרשיידענע טיילן וועלט. געווען ONT PR‏ PN‏ די אַכציקער און ניינציקער TIN?‏ פון דעם פאָריקן יאָר- הונדערט, ווען ביאַליסטאָקער אידן JANN‏ עמיגרירט אין די פאַראייניקטע שטאַטן TD‏ אַמעריקע, PP‏ אַרגענטינע, “PAN‏ ישראל און אין אַנדערע ערטער. און אומעטום, וואוהין ביאַליסטאַקער IPN‏ האָבן אײינגעװואַנדערט, YON PR‏ טיילן וועלט, האָבן MT‏ מיט PT‏ אַרײנגעבראַכט דעם גרויסן DIM?‏ פון זייער היים:שטאָט, דעם דערהויבענעם אידישן יחוס, TA ONN‏ האָט PIN‏ מיט ליבע איינגעפלאַנצט PR‏ די נייע היים:ערטער OND‏ ווערט PIN‏ מיט טריישאַפט אָפּגעהיט ביז איצט,

... די באַרימטע אידישע קאַלאַניע ,מאָזעסוויל" PR‏ אַרגענטינע, װווי PIN‏ דער דאַרטיקער אינדוסטרועלער צענטער ,וויזשאַ DX "Wor?‏ אַנדערע, PNR‏ אויפגעבויט געװאָרן אַ דאַנק דער איניציאַטיוו, אָנשטרענגונגען IN TIN‏ געלט-מיטלען TD‏ ביאַליסטאָקער אידן. די ביאַליסטאַקער ...

PR‏ יאָר 1891 WIND‏ עֶר PP‏ פּאַריז, OTD‏ דאָרט צו זען דעם באַרימטן WIND‏ הירש ON DX‏ פאַראינטערעסירן PR‏ אידישער קאָלאָניזאַציע PAX PR PIN‏ ישראל. פּונקט וי ער INT PN‏ געווען פאַראינטערעסירט PNR‏ אידישע קאָלאָני זאַציע PNR‏ אַרגענטינע. אָבער ONT‏ איז ON‏ ליידער ניט געלונגען. ער מאַכט שפּעטער אַ פּרואוו ווידער IW‏ קומען קיין וויען, כדי זיך ווידער צו זען WM‏ אַנדערע אידישע מיליאַנערן TIX‏ זיי פאַראינטערעסירן PR‏ אידישער קאַלאָני זאַציעץ PR‏ ארץ ישראל. אַ טייל TID‏ זיי איז DON‏ געלונגען TIN‏ אַ טייל פון זיי ניט,

... זייער אַ וויכטיקע רעטונגס-ראָלע אין די פּאַגראָם-טעג, UNI‏ געשפּילט דער אידישער זעלבסט-:שוץ, PR OND‏ אָרגאַניזירט געװאָרן דורך די אַרבעטער פּאַרטײען. דער . זעלבסט-שוץ ONT‏ געראַטעװעט טויזנטער אידישע נפשות TIN‏ א סך פון אידישן פאַרמעגן. אַ דאַנק דעם זעלבסט-שוץ זיינען WIND‏ ג עװאָרן פון שחיטות די אידישע אַרבעטער- קװואַרטאַלן;: כאנאיקעס, פיאסקעס, אַרגענטינא, “ND‏ טשיזנע, װוי אויך דער גאַנצער קװאַרטאַל TD‏ נייוועלט TIN‏ די אַרומיקע געסלאך, ...

פאַבריקן PX‏ פאַבריקאַנטן האָבן אַנגעהויבן עמיגרירן פון ביאַליסטאָק. אַנדערע, וי די ברידער פּאַרעצקי און נאָך, JINN‏ איבערגעפירט זייערע פאַבריקן קיין רומעניע. ביז דער לעצטער מלחמה האָבן זיי דאָרטן געמאַכט גאַנץ גוט, אָנפאַנג מלחמה YT TIT‏ געקומען PD‏ ארץ:ישראל, אַנדערע פאַבריקאַנטן האָבן אַריבערגעפירט זייערע “IND‏ ריקן PP‏ יוגאָסלאַװיע, אַרגענטינע, אױיסטראַליע, IN TN‏ PN‏ ביאַליסטאָק געװאָרן בלוט-אָרימער, מוטלאָז. די נאָויקס האָבן אױיספאַרקויפט צוביסלאַך זייער פאַבריק און געבליבן נאָר ביי דער הוט-פאַבריק, פּאַרעצקגאווינסקי TANT‏ אוך אויספאַרקויפט די פאַבריק און געבליבן נאָר ביי דער אָפּרעטור PR‏ ואַשליקאָװע. די איבעריקע פאַבריקאַנטן זיינען געבליבן PR‏ ביאַליסטאָק אַ PINT‏ דער אידישער עקשנות און Pr‏ געמאַטערט ביז דעם אויסברוך TID‏ וועלט- Wr‏ די צווייטע מלחמה, OND‏ האָט פאַרניכטעט ONT‏ ביאַליסטאַָקער 60 טויזנט:קעפּיקן אידנטום -- גאונים PR‏ PR TNX VO‏ פּראָדוקציע. ...

Kon‏ וויכטיקע פאַרבינדונגס-בריק TW‏ די ביאַלי- סטאַקער לאַנדסלײט PNR‏ אַמעריקע, ארץ:ישראל, קענעדע TN‏ אַנדערע לענדער, מיט די לאַנדסלײט ON‏ האָבן איבער- געלעבט היטלערץ און צייטװוײיליק געווען אין פאַרשייד ענע ערטער PR‏ אײיראָפּע. PR‏ יענער צייט באַלד נאָכ'ץ גרויסן חורבן MD‏ היטלערץ, זיינען ביאַליסטאָקער לאַנדסלײט אומעטום -- וואו נאָר דאָס איז געווען מעגלעך -- געווען כסדר װאַכזאַם TIN‏ טעטיק AYP UN AND‏ הילפס:גרייטקייט IND‏ אונזערע געראטע- yon‏ ברידער PR‏ שוועסטער פון די ליידן און פּיין בי היטלער'ן. NIN‏ פאַרצווייגטע הילפס-אַרבעט האָבן באַלד נאָך דער מלחמה PNW‏ אַרױסגעויזן די ביאַליסטאָקער לאַנדס- מאַנשאַפטן PR‏ אױיסטראַליע, קאַנאַדע, ארץ-ישראל, אַרגענ- טינע און אין אַנדערע ערטער. ...

... פאַרשידן זיינען די וועגן TID‏ די ביאַליסטאָקער PN‏ דער וועלט. זיי TARA‏ זיי געפירט TP‏ אַמעריקע, אַרגענטינע, אױיסטראַליע, קאַנאַדע, פראַנקרייך, פּאַלעסטינע TN‏ וואו ANI‏ עס PR‏ דאָ אַ אידישער ישוב. אָבער “AND AY TPR‏ אייניקט אַלעמען. PR ONT‏ דער וועג צו דער אַלטער היים פון וועלכער מיר ציען די יניקה מיט וועלכער עס זיינען פאַרבונדן YOR‏ אונזערע דעראינערונגען.

“YOR אַרגענטינע, אין‎ PNR ווינקל‎ WM אונזער‎ PR ריקע, ארץ-ישראל, וי אין אױיסטראַליע און אומעטום‎ דער הײיליקער ציטער נאָך אונזער‎ PINT אונזער‎ PR קלאַפּט‎ “IND TIN ליגט צעטראָטן‎ OND אַלטער היים-שטאָט,‎ פאַר‎ ANID מיט איר גרויסן‎ PPNOW WAN בלוטיקט,‎ YVR אונזער אידישער און אַלגעמײנער געשיכטע, מיט‎ געטאָ-קעמפער, מיט אירע נייע‎ TIN העלדישע פּאַרטיזאַנער‎ בויער פון דער אַלט-נײער ביאַליסטאָק,‎ ...

היינט ווייסט Pw Wa‏ ניט בלויז PR‏ אַרגענטינע, נאָר אַפילו AND‏ די אידן אין אױסלאַנד PR‏ באַוואוסט, TN‏ לעבן בוענאָס-איירעס האָבן אידן געשאַפן N‏ טעקסטיל-שטאָט װאָס מען WT, VAIN‏ אידישער מאַנטשעסטער" ...

... לעבן IN PN‏ אמת-אידישער סביבה, כאָטש MT‏ זיינען “VIN‏ גענומען פון טויזנטער ניט-אידישע אַרבעטער, אינטערסאַנט: ביאַליסטאָקער אידן געהערן צו די גאָר אַלטע אימיגראַנטן PR‏ אַרגענטינע. פאַראַן אַ קאָלאָניע DR‏ אַרגענטינע, OND‏ הייסט , ביאַליסטאָק". OT PN ONT‏ קאָלאָניע oN?‏ פּאַלמעראַס, לעבן פּאַלאַסיאָס און לעבן מאַזעסוויל. זי הייסט , ביאַליסטאָק", ווייל ביאַליסטאָקער האָבן די קאָלאַניע געשאַפן, געווען צווישן די ביאַליסטאַקער אימיגראַנטן מיט אַ האַלבן יאַרהונדערט צוריק אַ רייע וועבער. אָבער אויך די וועבער זיינען מיט פופציק TN‏ פערציק AN?‏ צוריק געװאָרן PR‏ אַרגענטינע קאַלאָניסטן. ערשט TINT 1921 PR‏ אימי"י גראַנטן פון ביאַליסטאָק PN TOP VOR]‏ אַרגענטינע גלייך זיך גענומען צו וועבעריי. דער יונגער אימיגראַנטן-דור פון ...

שוין אין יאָר 1922 איז אַנטשטאַנען אין אַרגענטינע, אונטער'ץ פאָרזיץ פון לייבל װיגאָדסקי ע"ה, דער ערשטער ביאַליסטאַקער לאַנדסלײט פאַרבאַנד. INT PN‏ דער ערשטער, ווייל צוליב פאַרשיידענע סיבות האָט דער “AND‏ באַנד WWD‏ עהאָט קיין לאַנגען OVP‏ און PT ONT‏ נאָך א יאָר עקזיסטענץ אויפגעלייזט. ערשט AW PR‏ 1930, ווען עטלעכע ענטוזיאַסטן, בראש מיטץ ה' כוליא ליסמאַן, אַלס פּרעזידענט, באַנײיען די גרינדונג פון ביאַליסטאָקער “AND‏ TIN TING‏ אומגעגנט, WII‏ עס אַ .W‏ שאַפנדיק אַ ווינקעלע AND‏ די נייאָנגעקומענע לאַנדסלײט, OT ANT‏ זיך באמיט וי ווייט מעגלעך לינדערן זיערע WO‏ געבנדיק זי אַ מעגלעכקייט Pr‏ אויסצולעבן צווישן אייגענע. דאָרט TANT‏ די ביאַליסטאַקער געשטילט זייער בענקשאַפט IN]‏ זייער היים:שטאָט, מיט איר עכט שפּרודלדיקן אידישן לעבן TID‏ ענערגיע און שאַפן פון אידישע קולטור:געזעלשאַפטלעכ- קייט. און אַזױ איז דער פאַרבאַנד געװאָרן דער אַדרעס TWD‏ TTY?‏ נײי-אָנגעקומענעם אימיגראַנט, IND‏ ער PN‏ געלאָפן נאָך אַ שווערן אַרבעטס-טאָג אויסגיסן זיינע בענקשאַפט ...

... די נייע קאָמיסיאָן דירעקטיווא, אויסגעויילט PR‏ מערץ, 1947, אַרײנציענדיק אַ פרישן עלעמענט פון אַקטיווע מיטגלידער, האָט זיך געשטעלט פאַר אַ ציל צו קומען אין ענגערן קאַנטאַקט מיט דער מיטגלידערשאַפט, ONT TIN‏ שוין Wr PX PVN‏ פון איר קורצן פּעריאָד צו פאַרטאַפּלען די צאָל מיטגלידער, אַרוסרופנדיק ביי זיי דעם גרעסטן “PR‏ טערעס I‏ אונזער אַרבעט. מיר TS‏ אויס TID JPN) ONT‏ חשוב'ן גאַסט פון אַרגענטינער אידנטום, שליח פון דער איװואָיצענטראַלע PI PR‏ יאָרק, VT‏ יעקב שאַצקי, באַוואוסטער היסטאָריקער TN‏ געלערנטער (וועמענס פאָטער DAN PX‏ געווען אַ ביאַליסטאַקער) TOR DN TIN? TIN‏ אויף N‏ רעפּעראַט. אין TT‏ גייסטרייכן רעפּעראַט אויף דער טעמע ,געשיכטע PN TPN TD‏ ביאַליסטאָק", ברענגט ער OM‏ אַ JO‏ חידושים וועגן לעבן TIN‏ אויפקום פונ'ם ביאַלי- סטאַקער אידישן ישוב וועלכער ONT‏ פאַרשריבן גלאָר: רייכע קאַפּיטלען PR‏ דער געשיכטע TD‏ אידן אין פּױלן,

... דעם 31טן PN ,1947 PAYA‏ פאָרגעקומען, אונטערץ PAR‏ פון דר. יוכנאָוויעצקי, IN‏ אַלגעמיינע פאַרזאַמלונג פון YO‏ ביאַליסטאָקער לאַנדסלײט PR‏ פּאַריז, ביי דער אָנ" וועזנהייט פון 180 פּערזאָן. PR‏ פּרעזידיום זיינען “POW‏ געלאַדן TANYA‏ די חשוב'ע געסט TID‏ אױסטראַליע ה' װאָלף פינק און דער רעדאַקטאָר פון אַ אידישער צייטונג אין בוענאָס:איירעס (אַרגענטינע) ה' פריידקעס. PR‏ אָנהויב TID‏ דער פאַרזאַמלונג PN‏ באַערט געװאָרן מיט אויפשטיין דער אָנדענק TD‏ אונזערע געפאַלענע ברידער און שוועסטער. דר,. אהרן יוכנאָוויעצקי WP PR ONT‏ איבערגעגעבן אַ באַריכט פון דער ביז-איצטיקער טעטיקייט פון קאָמיטעט, אַ גענויעם פינאַנץ-באַריכט ONT‏ אָפּגעגעבן דער סעקרעטאָר 7. פּאָדליאַשוק, וועלכער האָט באַטאָנט די גרויסע געלט אונטערשטיצונג TID‏ צוויי טויזנט דאָלאַר TID‏ ביאַליסטאָקער רעליף פון אַמעריקע.

האָבן מער ניט געגעבן די פריערדיקע הכנסות, ווייל דירה- געלט PR‏ שטאַרק געפאַלן. די ,זעמעלני" בענק האָבן PT‏ גוט אָפּגעבריט און האָבן אין גאַנצן אויפגעהערט צו געבן הלוואות אויף הייזער. ממילא Pr ONT‏ אָפּגעשטעלט ONT‏ בויען נייע הייזער. PR‏ דער זעלביקער צייט TANT‏ אַ JO‏ הייזער, דערהויפּט אונטערן שטאָט אויף דער אַרגענטינע, אָפּגעברענט, ...