Soviet Russia

... גלייכצייטיק DIN PN‏ געשאַפן געװואָרן NR‏ אידישער מלוכה'שער דראמאטישער טעאַטער, אונטער דער אָנפירונג FIP‏ דעם באַרימטן קינסט- לער אברהם מאָרעווסקי. PR‏ דער זעלבער TAN PNR OY‏ אָרגאַניזירט געװואָרן NR‏ פיינער אידישער קלינקונסט. טעאַטער, VOM‏ אָנטײל פון דעם באַוואוסטן אַרטיסטן MAND‏ דזשיגאַן:שומאַכער, PR OND‏ געווען אונטער דער קינסט- לערישער לייטונג WH‏ דעם באַוואוסטן דיכטער DX‏ טעאַטראל, משה בראַדערזאָן. OT PR‏ צוויי טעאַטערס זיינען אַרױסגעטראַטן אַ ONY‏ פון די בעסטע אידישע אַרטיסטן TID‏ פּױלן, וועלכע זיינען דאַמאָלט אַלס פּליטים געוועו PR‏ ביאַליסטאָק. אַחוץ דעם, פלעגן PR VY WIV PN‏ ביאַלי- סטאָק אויך גאַסטראָלירן געקומענע אידישע, וי TIN‏ אַנדערע, טעאַטער-אַנסאַמבלען TN‏ קאָנצערט:גרופּן TID‏ סאָוועט-רוסלאַנד. PR‏ ביאַליסטאָק PR‏ דאַמאָלט DIN‏ געשאַפן געװואָרן אַ פיינער AND‏ מיט וועלכן עס ONT‏ אָנגע- פירט דער באַוואוסטער כאָר:דיריגענט TD‏ ואַרשע, מ. שניאור. PR‏ ביאַליסטאָק TIN PR‏ דאַמאָלט געווען דער הויפּט-צענטער פון עדי ראָזנער'ס ואַרשעװוער “INUIT‏ אָרקעסטער, OND‏ פלעגט אַרומפאָרן אויף גאַסטראָלן. עס TIT‏ אויך אָנגעגאַנגען אַקטיװױטעטן אַרום קונסט.: שאַפונגען און אויסשטעלונגען, געזאַנג “INP TI PR‏ צערטן, עס האָבן געשפּילט די קינאָ-הייזער VR‏ עס זיינען געווען טעטיק אַנדערע פאַרוויילונגס-פּלעצער. אומעטום PR‏ געווען DM DD‏ מענטשןן,

גלייך נאָכדעם וי די מלחמה PR‏ אױיסגעבראָכן, PR‏ אָנהױב סעפּטעמבער 1939, האָבן פיל אידישע פּליטים פון פאַרשיידענע PD PR Tro‏ אָנגעהױבן “IN‏ קומען קיין ביאַליסטאָק. PNR‏ יענער ציט TIT‏ אידישע מלחמה-פּליטים PIX‏ געקומען PNR‏ אַנדערע טיילן TH‏ יענע געגנטן PR OND‏ געווען נאָענט צו דער גרענעץ מיט סאָוועט-רוסלאַנד. עס PW PN‏ דאַמאָלט געווען קלאָר, TR‏ UN‏ די Ty) TIAA‏ אַקופּירט װוערן -- לויט דעם סטאַלין" היטלער אָפּמאַך -- TD‏ דער סאָוועטישער מאַכט. אַ גרויסער שטראָם אידישע פּליטים PRK‏ אָבער NA‏ באַ- זונדערס אין יענער צייט געגאַנגען PP‏ ביאַליסטאָק. עס זיינען IND‏ דעם NYA‏ אַ PRY‏ אַביעקטיווע סיבות. PN‏ אַ גרויסער ONT PN OND‏ געווען דערפאַר, YOU‏ צו גרייכן ביאַליסטאָק דורך שמוגלען זיך, ONT‏ די מערסטע פּליטים האָבן דאַן דורכגעמאַכט, איז געווען אַ ביסל לייכטער וי אין אַנדערע ערטער. הויפּטזעכלעך זיינען די מערסטע אידישע פּליטים TD‏ פּױלן אָנגעקומען TP‏ TINT PROVO ANS‏ מאַלקין. שטענדיק און אויפהערלעך זיינען VIN‏ אָנגעקומען פיל פּליטים, וועמענס איינציקע “POW‏ בונג PR‏ געווען PT‏ אַריבערצובאַקומען אויף דער צווייטער זייט, קיין זאַרעמבי קאַשטשעלנע, PR OND‏ געווען ONT‏ ערשטע סאָוועטישע שטעטל אויף דער צווייטער זייט. די Dawes‏ פון יענער געגנט אַרום דער גרענעץ, האָבן “YX‏ מאַכט גוטע געשעפטן ביים העלפן דערפיר ...

... ביאַליסטאָק, PN ONT‏ ביז'ן אויסברוך פון דער מלחמה, געווען אַ וויכטיקער אידישער צענטער, ONT‏ זיך איינגעשטעלט WIN‏ אידישער לעבן מיט פארשיידענע פאַרצווייגטע אַקטיװױטעטן, כאָטש עס זיינען שוין דאָרט געווען די נייע סאָוועטישע באַדינגונגען. מיט דעם “WT‏ קלערט OND PIN PT‏ פיל פון די אידישע שרייבער TD‏ פּױילן, אַקטיאָרן, קינסטלער, מוזיקער און ענלעכע, ווען זי זיינען אַנטלאָפן TID‏ די היטלעריסטן TINT TAD PNR‏ זיך “YA‏ װאָלט דערשלאָגן דווקא קיין ביאַליסטאָק. ביאַליסטאָק DN‏ טאַקע אין יענער צייט געװאָרן אַ צענטער פון פיל אידישע שרייבער און אַקטיאָרן, SPAN‏ זיינען דאַמאָלט “YA PIN‏ קומען, אויף באַזוכן TIN‏ אַרױסטריטן, באַוואוסטע אידישע שרייבער TN‏ אַקטיאָרן וי אויך אַנדערע קולטור-שעפעץ- רישע מענטשן, TD‏ סאַװועט-רוסלאַנד,

מיט דעם גרויסן שטראָם אידישע פּליטים פון THD‏ זיינען קיין ביאַליסטאָק PI‏ אָנגעקומען -- VOR] PVP‏ אויסברוך פון דער מלחמה -- אַ גרויסע צאָל אידישע שרייבער, אַקטיאָרן, מוזיקער, קינסטלער און אנדערע. די שרייבער-פּליטים PT JANN‏ אויפגעהאַלטן PR‏ דעם ספּע- ציעלן שרייבער-הויז, אויף שיענקעוויטשא גאַס. אַ צאָל TID‏ זיי זיינען TD‏ אָנהױב געווען באַשעפטיקט PR‏ דער YP]‏ צייטונג , ביאַליסטאַקער שטערן", PR OND‏ אַָנגעפירט “YX‏ TD TIN‏ ספּעציעלע אַרײנגעשיקטע אידיש-סאָוועטישע שרייבער, פון סאָוועט-רוסלאַנד אָדער אָרטיקע קאָמו ניסטיש-אָריענטירטע שרייבער. שפּעטער אָבער זיינען די יעניקע שרייבער-פּליטים פון פּױלן, וועלכע זיינען פריער PN‏ װאַרשע VN‏ לאָדזש געווען פאַרבונדן מיט ציוניסטישע, בונדישע און ענלעכע קרייזן, באַזײטיקט געװאָרן פון זייערע שטעלעס. די אַרטיסטן-פּליטים האָבן אָפּגעשניטן אַביסל בעסער. אַ צאָל TD‏ זיי, דער דזשיגאַן-שומאַכער טעאַטער און YAU TIN‏ -- זיינען מערסטנס אַרומגעפאָרן אויף “YONA‏ ראָלן אין רוסלאַנד גופא. פיל אידישע אַקטיאָרן זיינען אויך גלייך WH‏ אָנהויב אַװעק PP‏ רוסלאַנד. די געקומענע אידישע שרייבער TN‏ פּאַרטײ:טוער TD‏ סאָוועט-רוסלאַנד PP‏ ביאַליסטאָק, האָבן כסדר גע'טענה'ט צו די געקומענע שרייבער פון פּױלן, OT TR‏ דאַרפן JORDI PT‏ צו דער סאָוועטישער ,ווירקלעכקייט". ערשט ONT INT‏ מען מיט זי געלערנט, yn‏ זיי קענען זיין פולבאַרעכטיקטע שעפער פאַר'ן לעבן PR‏ סאָוועט-רוסלאַנד. WORD‏ די מערסטע “ION‏ וואוינער PNR‏ ביאַליסטאָק זיינען געווען TWIT TPN‏ דאָרט War‏ דערשינען טעגלעכע ...

געווען ONT PN‏ ביים סוף אַפּריל 1940, כמעט TON PR‏ נאַכט, ווען סאַוועטישע געהיים פּאַליצײ ONT‏ אַרומגע: רינגלט אַלע פּלעצער, IND‏ עס האָבן PT‏ אויפגעהאַלטן די פּליטים. Wy‏ דעם זיינען PAN‏ געווען די בתי-מדרשים און געזעלשאַפטלעכע אינסטיטוציעס. כמעט אַלע פּליטים זיינען INT‏ אַרעסטירט געװאָרן, מען PT ONT‏ אָפּגעפירט “PRY DIS‏ זאַל, IND‏ עס זיינען פון פריער PW‏ געווען צוגעגרייט גרויסע לאַסט-װאַגאָנען. מען INT YON YT ONT‏ אַרױס: געפירט PR‏ ווייטע סיבירער DX‏ אַנדערע קאַלטע געגנטן TID‏ סאָוװועט-רוסלאַנד,. PR‏ דער זעלבער נאַכט זיינען PIN‏ אַרעסטירט TANYA‏ פיל טויזנטער ביאַליסטאָקער TPR‏ 1 PN‏ ניט-אידן, וועלכע זיינען אַרױסגעפירט געװאָרן. TIN‏ אויף די דאָזיקע, כאָטש TANT OT‏ געהאַט סאָוועטישע “OND‏ פּאָרטן און PW‏ געווען בירגער, PR‏ געווען חל דער געזעץ פון ניט טאָרן וואוינען ביי דער גרענעץ.

... ן גע- בושעוװועט די נאַצישע רוצחים, האָט אַרוױסגערופן גרויס פאַרביטערונג דער פאַקט PR OND‏ דעם ,ביאַליסטאָקער שטערן" ווערט PR‏ יענער צייט מיט גאָרניט אָפּגעשפּיגלט די ליידן און צרות ME‏ די אידן אין פּױלן, אין ביאַליסטאָק האָבן TPN‏ צווישן PT‏ גערעדט, PN‏ דער DOW‏ בלויז, TAN‏ דער שרעקלעכער TPR OND OY‏ לעבן איבער PNR‏ פּױלן. TD‏ געקומענע פּליטים, PIN‏ פון דירעקטע און אומדירעקטע גרוסן, האָט מען גוט געוואוסט, אַז די היטלעריסטישע רוצחים TP PR‏ שלאָגן, פּייניקן, ראַבירן, דערנידעריקן TIN‏ טרייבן דאָרטיקע אידן. אָבער PR‏ ביאַליסטאָק ONT‏ מען וועגן דעם אַלעם ניט געטאָרט רעדן PX‏ דער הויך, מען ONT‏ ONT‏ פאַרשוויגן און NW‏ געהאַט IS‏ ברענגען פאַר'ן מויל, געווען ONT PN‏ דערפאַר, פאַרשטייט WAY? PR PW PT‏ צייט PR‏ צווישן סאָוװועט-רוסלאַנד מיט היטלער-דייטשלאַנד געווען דער ,פריינטשאַפט"-אָפּמאַך. װועגן דעם האָט מיט גאָרניט PIN‏ קיינמאָל ניט דערמאַנט דער , ביאַליסטאַקער שטערן". PN PON ONT‏ געווען אַ רעזולטאַט -- TINT‏ די TPN‏ PN‏ ביאַליסטאָק דאַמאָלט געוואוסט -- פון דעם “YON IND‏ מען אומבאַגרייפלעכן אָפּמאַך WS‏ די צוויי “IVP‏ זעצלעכע מלוכות, OND‏ האָט מיט PIN PT‏ געבראַכט די גרויזאַמע צווייטע וועלט-מלחמה. זיינען INT‏ די נאַציס PR‏ יענער צייט געווען זייער נאַענטע פאַרבינדעטע מיט די סאָוועטן, מען ONT‏ אויך געהאַט PON‏ געמיינזאַמען ציל DN‏ דער מלחמה. טאָ ווי אַזױ ONT‏ מען געמעגט רעדן TIN‏ שרייבן, אין דער דורך די אָקופּירטע ביאַליסטאָק TID‏ די סאָװועטן, װועגן די גרויזאַמע פאַרברעכנס WIA TD‏ שותף? האָט מען טאַקע PR‏ ביאַליסטאָק, PR PNR ONT MIN‏ יענער צייט אויך געווען PR‏ אַנדערע ערטער, געמוזט שווייגן TIN‏ ניט רעדן, מען האָט אפילו ניט געװאַגט דערמאַנען TIN‏ שרייבן װעגן די היטלעריסטישע פאַרברעכנס, OND‏ זיינען אין יענער צייט PW‏ אָנגעגאַנגען PND PR‏ דע ...

זייענדיק PN‏ סאָוועט-רוסלאַנד, ...

בּלויז עטלעכע װאַכן נאָכדעם וי די נאַציס TIT‏ אַרײן קיין ביאַליסטאָק, דעם 1טן אױגוסט 1941 (פרייטיק, ח' אב, תש"א), PN‏ געשאַפן געװאָרן די AND NOVI‏ די דאָרטיקע אידן. אַזױ איז אויך WIV? PR‏ צייט געווען PR‏ אַנדערע, קלענערע ערטער, אַרום ביאַליסטאָק. אין פיל פון די דאָזיקע קליינע ערטער אין דער געגנט פון ביאַליסטאָק איז ניט געשאַפן געװאָרן געטאָס דערפאַר, ווייל דאָרט זיינען שוין ניט געווען קיין אידן. פיל פון די אַרטיקע TPN‏ איז באַצײטנס געלונגען צו אַנטלויפן PNR‏ גרעסערע ערטער, אָדער מיט דער אָפּטרעטנדיקער רויטער PUTIN POI‏ אידן ווידער זיינען אויסגעמאַרדעט געװאָרן פון די נאַצישע רוצחים גלייך נאָכדעם וי זיי PWN TIT‏ אין יענע ערטער, געווען ONT PN‏ באַלד נאָכ'ן אָנפאַל פון היטלערץ PN‏ סאָוועט-רוסלאַנד, דעם 22טן יוני 1941, TTY?‏ טאָג, פון זינט דעם טרויעריקן פרייטיק, דעם 27טן יוני 1941, TWN‏ די היטלעריסטישע אַרמײ ONT‏ באַזעצט ...

... PN‏ די לעצטע TONY‏ זיינען אָנגעקומען PN‏ ביאַליסטאָק x‏ גרויסע ONY‏ רעפּאַטריאַטן TID‏ סאָװועט רוסלאַנד. דער אידישער קאָמיטעט באַזאָרגט זיי מיט עסן, מיט קליידער, מיט אַ דאַך איבערץ קאָפּ. עס פאָדערט PT‏ אַ גרויסע סומע געלט IND‏ דער דאָזיקער אַרבעט. ONT‏ איז אַ פּראַבלעם װאָס מוז ציען די אויפמערקזאַמקײט TD‏ אונזערע אַמערײ קאַנער ברידער. עס PN‏ צו האָפן TN‏ די ביאַליסטאָקער לאַנדסלײט PR‏ אַמעריקע װעלן ניט TIN?‏ פאַלן די שארית הפּליטה פון We‏ הײימשטאָט,

עס דאַרף דערמאַנט IN TUT‏ פאַר דער מלחמה PN‏ יעקב טאָביאַש TNA‏ אַ פאַרװאַלטונס:מיטגליד TD‏ דער אידישער קהילה אין לאָמזשע. עֶר איז TVA‏ דירעקטאָר פון דעם לאָמזשער אידישן יתומים-הויז , השגחת יתומים". ווען די מלחמה PX‏ אוױיסגעבראָכן TWN DX‏ די אידישע קינדער TID‏ ביאַליסטאָק זיינען געווען PR‏ דרוסקיעניק, האָט זיך INT‏ דאָרט PIN‏ אויפגעהאַלטן יעקב טאַביאַש. TWN‏ די קינדער זיינען אָפּגעשיקט געװאָרן קיין סאָוועט-רוסלאַנד, איז PIN‏ טאָביאַש צוגעשטאַנען IX‏ דעם עשאַלאָן מיט קינדער וועמען ער האָט באַגלײט פיל מיט זאָרג, TIN‏ מיט וועמען PNR AY‏ PX‏ פאַרבליבן די גאַנצע צייט PN‏ טיף-רוסלאַנד, װוי PIN‏ שפּעטער TAI PR‏ און פראַנקרייך. אויך אין NPT‏ ישראל האָט APY?‏ טאָביאַש פון אָנהױב געזאָרגט AND‏ די יתומים, ביז זיי זיינען VITINVAION‏ געװאָרן אין דער אידישער מדינה, ...

... יעקב טאָביאַש האָט שטענדיק אָנגעוויזן, אַז ער איז גליקלעך TIN‏ שטאָלץ ND‏ דורכפירן די דאָזיקע וויכטיקע רעטונגס-אַקציע TD‏ די ביאַליסטאַקער קינדער. די דאָזיקע קינדער -- פלעגט IY‏ דערמאַנען -- זיינען דער איינציקער אָפּגעראַטעװעטער אידישער קינדער קאָלעקטיוו פון דעם גרויסן פּױלישן אידנטום. דער ביאַליסטאָקער צענטער DN‏ ניו יאָרק, ON PT ONT‏ געהעריק באַטײליקט מיט נויטיקער הילף IND‏ די געראַטעװעטע קינדער, TIN‏ יעקב טאָביאַש PR‏ מיט MT‏ צוריקגעקומען TD‏ סאָוועט-רוסלאַנד PP‏ פּױלן, וי PIN‏ שפּעטער WWI‏ די קינדער זיינען געווען אין פראַנקרייך און OW‏ סוף, PT TI‏ זיינען געבראַכט געװאָרן קיין “PAN‏ ישראל,

באָלד נאָר דער באַפרייאונג פון דעם היטלער-גיהנים PR‏ אײיראָפּע, ווען אונזערע ברידער DR‏ שוועסטער זיינען אַרוסגעקומען פון די ליידן און פּיין ביי די נאַציס, האָבן זי -- די שארית הפּליטה -- געזוכט טרייסט, האָפענונג, הילף, װאַרעמקײט און ברידערלעכע פאַרבינדונג. ONT‏ אַלץ PX‏ פאַר PT‏ געווען אַ גרויסע היילונג נאָך די שרעקלעכע איבערלעבענישן DN‏ נאָכדעם וי מען איז מיט ניסים אַרױס TID‏ אומקום ביי די נאַצישע מערדערס, די שווער-געליטענע TPR‏ אונזערע ביאַליסטאָקער לאַנדס- לייט, האָבן Pr‏ גענויטיקט PR‏ הילף, מאַטעריעלע און מאָראַלישע, ביים APN‏ אויפבויען ONT‏ נייע VON] Tay?‏ youn‏ חורבן, | די געראַטעװעטע ביאַליסטאָקער לאַנדסלײט פון דעם נאַצישן מלאך-המות, וי PIN‏ די צוריקגעקומענע TD‏ די פאַרשיקונגען PR‏ סאָוועט-רוסלאַנד, די אַרויסגעקומענע פּאַרטיזאַנער TID‏ די ATVI‏ די צוריקגעקומענע TID‏ באַהאַלטענישן, װאָגלענישן און װאַנדערונגען, TANT‏ גלייך גענומען זוכן פאַרבינדונגען מיט זייערע ביאַליסטאַקער לאַנדסלײיט PR‏ דער וועלט. אַ וויכטיקן פּלאַץ IND‏ דעם אַלעם, AND‏ די על-פּיינס אַרוסגעקומענע פון דעם יאָמער- טאָל, PN‏ געווען דער ביאַליסטאָקער צענטער PN‏ ניו PW‏ VON 228 PN NT‏ בראָדװועי PI PR‏ יאָרק, אין דער געגענט, INT‏ עס PNR‏ די YOON‏ אידישע איסט-סאַיד אין אַמעריקע, PN‏ געװאָרן װי PUNT ONT‏ פאַר די “WW‏ געליטענע TR‏ געראַטעװעטע ND‏ אומקום בעת דער גרויזאַמער צווייטער וועלט-מלחמה. PN NT‏ דעם ביאַלי- סטאַקער צענטער PI PR‏ יאָרק, זיינען פון גלייך נאָך דער מלחמה אָנגעקומען אומצאָליקע בריוו און ווענדונגען TID‏ שארית הפּליטה TD TPN‏ פאַרשיידדענע טיילן PN‏ אײיראָפּע PR PW‏ ציפּערן DR‏ ארץ:ישראל, וואו זיי האָבן TT‏ געהאַט גלייך דערשלאָגן נאָכדעם וי זיי זיינען אַרױס TID‏ דעם היטלער מבול. PR‏ די דאָזיקע בריוו TANT‏ גער ...

... PR‏ זומער 1941, TWA‏ עס PN‏ אויסג עבראָכן די מלחמה [Wy‏ דיײיטשלאַנד און סאָוװועט-רוסלאַנד, זיינען מיר געווען פיר חדשים WWI‏ אונזער חתונה. נאַכדעם זיינען מיר געווען צוזאַמען מיט די אַנדערע אידן PN‏ געטאָ וואו אויך מיר האָבן דורכגעמאַכט צרות TIN‏ ליידן. איינמאָל, ווען TD‏ מאַן מיט מיין ברודער TANT‏ געװאָלט אַריינשמוגלען אַ ביסל DR JOY‏ געטאָ דורכ'ז פּאַרקאַן, האָט מען OT‏ געכאַפּט. די בייזע הינט האָבן צעביסן TIX‏ געריסן שטיקער פון זייערע לייבער, אין דער ביאַליסטאָקער טורמע, TD‏ װאַנען קיינער PR‏ מער ניט אַרױס. יעדע AND‏ טעג פלעגן די היטלעריסטישע “WV‏ דערס אַרויספירן גרופּעס TDN‏ פון דער טורמע אויף די פעלדער TX‏ דערשיסן.

... דעט געװאָרן באַלד IND‏ דער מלחמה, אין יאָר 1945, PA PR Wa‏ געקומען PP‏ אַמעריקע, PNR‏ אָנהױב יוני 1947, NXT PW PR ANT‏ געטראָפן אָרגאַניזירט דעם , קלוב". אויך PN‏ בין גלייך TANYA‏ אַקטיוו אין דער אָרגאַניזאַציע. צווישן די ערשטע מיטגלידער פון דער אָרגאַניזאַציע, PN OND‏ געגרינדעט געװאָרן MI‏ אַ באָל NH‏ די לעידיס אַקזילערי, זיינען געווען די פאָלגענדע חברים: סעם מינעס, TANIA‏ קאַגאַנאָווסקי, באַרני סאַקס, הערי פיינבערג, נייטן מינעס, סעם סאיד, סאָל סאיד, סאָל מינעס, מאַרטין פיין, סאָל קרים, Ny?‏ קרים, יודל זאַבלודאָווסקי, הערי לאַזאַר, נחום גראָס, װיליאַם פּערל, הערי סילווער, דזשאָרדזש לאָזאָוו און דעיוו מילער, | TWN‏ געראַטעװעטע ביאַליסטאָקער לאַנדסלײט TID‏ היטלערץ און פון די פאַרשיקונגען PN‏ סאָוועט-רוסלאַנד זיינען אָנגעקומען באַלד INT‏ דער מלחמה PP‏ אַמעריקע, האָבן זיי געפונען אַ גוטע היים PR‏ דעם ביאַליסטאַקער צענטער. NRT‏ זיינע MT‏ אויפגענומען געװאָרן מיט גרויס װאַרעמקײט און ליבשאַפט וי טאַקע TD‏ אייגענע נאָענטע, PR TN‏ צענטער און דורכץ צענטער האָט מען די שארית- הפּליטה לאַנדסלײט געהאָלפן PIN PT‏ שטעלן אויף די פיס, דאָ, PN‏ ביאַליסטאַקער צענטער TANT‏ די ניי- געקומענע PIN‏ זיך צונויפגעזאַמלט אויף אַ ואַרעמען אופן וי IX PR‏ אייגענער טרייער משפּחה. אַזױ אַרום איז PIN INT‏ אַנט: שטאַנען דער געדאַנק WII IW‏ די אָרגאַניזאַציע ,קלוב ביאַליסטאַקער פריינט", ONT‏ זאָל פירן VIV TOWARD‏ געזעל- שאַפטלעך-קולטורעלע טעטיקייטן און, פאַרשטייט זיך, העלפן דעם ביאַליסטאָקער צענטער PR‏ די ויכטיקע אַקטיװױטעטן.

... די ליי-קאַסע PR‏ תל-אביב, צוזאַמען מיט דער NDP‏ התאחדות עולי פּולין, WDA‏ אַרױס קאָנסטרוקטיווע הילף AND‏ די נייע עולים TD‏ סאַװעט-רוסלאַנד. דער פאָרזיצער פון ,קופּת התאחדות MY‏ פּולין" PN‏ פריינט זלמן ירושלמי, ...

... באַרימטע אידישע פּערזענלעכקייטן TD‏ דער אַמאָליקער ביאַליסטאָק, 2 הרב שמואל מוהיליבר, חזנוביץ, טננבוים, מלמד, סוקניק, קפּלנסקי, און אַנדערע. ביים דענקמאָל קומען AND‏ די יערלעכע אזכרות PR‏ אָנדענק פון די ביאַלי- סטאָקער קדושים און גבורים. ONT OY MI PR‏ מען געשאַפן אַ מועדון AND‏ עלטערע מענטשן. מען פאַרנעמט PT‏ איצט PIN‏ מיט דער גײסטיקער קליטה פון די ניי-געקומענע עולים פון סאָוועס-רוסלאַנד. עס ווערן AND‏ די דאָזיקע TPN‏ געפירט קורסן PR‏ עברית און ענגליש. OT‏ באַזוכן אויך טעאַטער-פאָרשטעלונגען, פאָרן אַרױס אויף אויספלוגן איבערץ TAT OT DN TIN?‏ פאַרטראַגן אויף פאַרשיידענע טעמעס. די ביבליאָטעק גיט אַרױס ביכער PN‏ דריי שפּראַכן צו לייענען, AND‏ יוגנט און דערװואַקסענע. די גמילות חסדים TID TYAN] DMN YOR?‏ ,קדושי ביאַליסטאָק" DTN WA‏ גרויסע IN‏ פּראָצענטיקע הלוואות PR‏ קרית ביאַליסטאָק, אַ TO‏ ביאַליסטאָקער TD‏ אױיסלאַנד TINT‏ באַזוכט דער PAP‏ MT TIN‏ זיינען שטאָלץ מיט דעם אויפבוי. מיר זיינען די “PON‏ ציקע לאַנדסמאַנשאַפט, װאָס ONT‏ באַוויזן צו פאַראײיביקן TYTN‏ פאַרשניטענער קהילה, TD‏ פאַר מלחמהי'דיקן TOD‏ אויף NIN‏ אופן PNM‏ קרית ביאַליסטאָק,

... באַלד נאָך דער מלחמה PNR‏ צווישן די ביאַליסטאָקער לאַנדסלײט PR‏ אױיסטראַליע געשאַפן געװאָרן אַ ספּע- ציעלער פאָנד, IND‏ דעם.איז געקויפט געװאָרן אַ גרויס PUT‏ מיט פיל צימערן און עטלעכע זאַלן, PR‏ יאָר 1946, אויף 19 ראָב סטריט, סט. קילדא, אין מעלבורן. NT‏ האָט מען גלייך אָנגעהויבן אויפנעמען די געקומענע לאַנדסלײט “PN TID‏ ראָפּע, די געראַטעװעטע TD‏ היטלער'ס גיהנום און TID‏ די פאַרשיקונגען PR‏ סאָװועט-רוסלאַנד. דאַמאָלט PIN PR‏ געשאַפן TINT‏ דער ביאַליסטאָקער צענטער “OYA PR‏ בורן,

... טאָט האָט 91,000 איינוואוינער, “WT‏ פון 29,000 TPR‏ -- יעקב בערמאַן דיריגענט PD‏ כאָר:שוהל און קאָמפּאָזיטאָר, געשטאָרבן, 1933 — געגרינדעט דער אַנט-היטלערישער באַיקאָט- קאָמיטעט, מיט אַ. טיקטין בראש. דער באָיקאָט ווערט געפירט מיט אייזערנער דיסציפּלין, 5 -- הרב ר' דוד פאַיאַנס, ראש-בית:דין אין ביאַלי- סטאָק (איידים פון הרב ר' חיים הערץ הײילפּערן זצ"ל), געשטאָרבן ג' אדר ב' תרצ"ה, 7 -- דר. משה פּערלשטיין, כעמיקער, כלל-טוער, זון פון אברהם קװאַסניק, געשטאָרבן, — װאָלף העפּנער, זון פון העשל העפּנער, גע- שטאָרבן. געווען פאַרזיצער DD‏ דער “DIPY‏ טישער אָרגאַניזאַציע און הויפּט:גבאי TID‏ דער TW AND‏ 1939 — סעפּטעמבער — די צוייטע וועלט:מלחמה ברעכט ON‏ די דייטשן אָקופּירן די שטאָט פאַר אַ קורצער צייט. שפּעטער אונטער סאָוועט:רוסישער אָקופּאַציע,