Poland

... TWIN דאָזיקער אַמאָליקער בונדישער פעסטונג. זיי האָבן‎ חורבן. די פּריצישע חוצפּה‎ VN דאָרט אָנגעטראָפן אויף אַן‎ מאַכט‎ TU! דער אַנטיסעמיטיזם פון דער נייער‎ TIX די‎ YIN? פאַרערגערט די‎ TX האָט נאָך מער פאַרשאַרפט‎ “NP צענדליקער‎ JO שטאָט האָט געווירבלט פון אַ‎ אַגענטן, וועלכע האָבן געפירט אַ‎ PR ניסטישע עמיסאַרן‎ די‎ TOAD סיסטעמאַטישע אַגיטאַציע קעגן אָנגעהעריקייט צו‎ געפאַלן אויף אַ‎ PN פּראַפּאָגאַנדע‎ TX דאָזיקע אַגיטאַציע‎ PR זייער גינסטיקן באָדן,. דער אַלטער בונדישער אַקטיוו‎ געווען‎ PR שטאָט. די בונדישע יוגנט‎ PR נישט געווען‎ WPA PR אָנשליסן‎ PT שטאַרק קאָמוניסטיש באַפאַרבט.‎ ואַרשעװוער‎ PT בונד", אַנערקענען די אָנפירונג פון‎ , באַטראַכט‎ OT TID JO דורך א‎ PR צענטראַל-קאָמיטעט‎ צושמידן פעסטער צו פּױלן,‎ MT OMI ON װוי קייטן,‎ TINA קעגן זייער‎ PR OND אַן אָרגאַניזאַציאָנעלער אַקט,‎ oN איינציקע,‎ ANT לינקער, רעװאַלוציאַנערער אָריענטאַציע.‎ געציילטע אידישע אַרבעטער פון דעם אַלט-בונדישן חדר,‎ זענען געבליבן טריי זייער דעמאַקראַטישער איבערצייגונג‎ און נישט אָנגעשטעקט געװאָרן מיט דעם קאָמוניסטישן‎ פיבער,‎

... עס זיינען PIN‏ געװוען א צאָל בילדער פון זיידענ- בייטל, לינדענפעלד TN‏ אַנדערע. יעדער איינער ONT‏ געמאָלן בילדער פון אידישן אינהאַלט. די בילדער “DIN‏ שטעלונג האָט מיט זיך פאָרגעשטעלט א פולשטענדיקן בילד פון אידיש לעבן. עס ONT‏ אָבער געפעלט בילדער פון “TIN?‏ שאַפטן, פון ים, פון נאַטור בכלל. אָבער די מאַלער זיינען INT‏ געווען קינדער פון מזרח-אײיראָפּעאישע TDN‏ וועמען ON‏ די זאַכן זיינען געווען פרעמד און TINT‏ געמאָלן דאָס, װאָס זייער ONT VIN‏ געזען TIN‏ געמיט ONT‏ געפילט -- ONT‏ אידישע לעבן PR‏ פּױלן,

... ען אויף אַ הויכן NVI‏ און PN‏ געווען די בעסטע PR‏ שטאָט. עס זיינען איינגעאַרדנט געװאָרן עפנטלעכע טורן-פעסטן TN‏ 2 מאָל זיינען איינגעלאַדן געװאָרן די באַרימטע און בעסטע אין גאַנצן לאַנד -- די מוסטער גרופּע YW TD‏ , מכבי", ONT ON‏ געמאַכט אַ געװואַלדיקן איינדרוק אין ביאַליסטאָק. PIN‏ די לײיכטאַטלעטישע סעקציע, אונטער דער לייטונג TID‏ פ. פּאַמעראַנץ, די באָקס- סעקציע, אונטער דער לייטונג פון באַרימטן ספּאָרטסמאַן, מישאַ. װואַרגאַפטיק, װוי PAIN‏ די טעניס PR‏ פּינג פּאַנג סעקציעס -- זיינען געווען די בעסטע TN‏ שטאַרקסטע PR‏ שטאָט. עס PR‏ וװוערט צו דערמאַנען דעם באָקסער ח. קושנער, וועלכער TOYA PR‏ דער בעסטער אידישער קעמפער PR‏ גאַנץ TN TOD‏ איינער פון די שטאַרקסטע PR‏ גאַנצן לאַנד. PN‏ 1925, אויף די מייסטערשאַפטן VD‏ פּױלן, PR OND‏ פאַרגעקומען אין דער אַנטיסעמיטישער שטאָט, פּױזן, TINA‏ די ריכטער ON‏ צוגע'פּסק'ינט דעם 2טן פּלאַץ, עס DN PN‏ געקומען דעם ערשטן פּלאַץ DN‏ דער טיטל- מייסטער. די גאַנצע פּוילישע פּרעסע PR‏ געווען מיט דער מיינונג. פיל שטאָלץ ONT‏ פאַרשאַפט דעם NTN "PON,‏ I TERY!‏ איינדרוק ONT‏ געמאַכט PR‏ גאַנצן לאַנד די דרייסטע רייזע איבער גאַנץ אײיראָפּע פון די ציקליסטן זלמן

“YX דער מלחמה האָבן די פאַבריקן‎ TID ערשטן יאָר‎ PR קראָגן גרויסע באַשטעלונגען פון דער רוסישער רעגירונג,‎ אָבער מיט דער דערינענטערונג פון די דייטשע אַרמײען אין‎ פּױלן, האָבן די פאַבריקאַנטן אַרױסגעשיקט באַנען מיט‎ פאַרקויפט זייער‎ WANT TINT טיף רוסלאַנד. עס‎ PR סחורה‎ קלינצי,‎ pr און געעפנט פאַבריקן ירוחם בריל‎ MVNO פּאַרעצקי:גאווענסקי אַרום קיעוו, טרילינג לעבן מאָסקווע,‎ און אַ סך האָבן געהאַט ביז צו ענדע פון דער מלחמה זייערע‎ אַרײן אין דער מלוכה די‎ PW TWIT INT סחורות. אָבער‎ האָבן די סחורות רעקוויזירט. די פאַברי-‎ TIN באַלשעוויקעס‎ אין דער פּױלישער‎ PW קאַנטן זיינען געקומען צוריק‎ “WT TN DIN קאַפּיטאַל,‎ IX מלוכה צו זייערע פאַבריקן‎ שלאָגן,‎ ...

... ָרן פארברענט TD‏ די רוסן), קאמיכאָוו TID‏ ביאַליסטאָק, איזענבעק א. א. -- YON‏ זיינען אַרונטערגעשװוענקט געװאָרן און “AND YUM‏ ריקן זיינען אַריבער צו אידן. אָבער OND‏ טוט מען מיט “IND‏ ריקן, אַז קיין מערק AND NVI WIT‏ סחורה? מען האָט גע אַרבעט PR‏ סעזאָן 272 מאַנאַטן, פאַרקויפט די ביסל סחורה TIN‏ דערנאָך ווידער שטילשטאַנד. מען האָט צייטנווייז “YA‏ קראָגן באַשטעלונגען IND‏ טוך-סחורה אויף מונדירן פאַר דער Ww‏ אַרמײ, PIN‏ דעקן PT AND‏ אָבער מיט DN)‏ פּרנסה PIN PX‏ אַ קורצער צייט. די פּוילישע רעגירונג TID‏ פּאדערעווסקי TIN‏ גראַבסקי TANT‏ געקוקט קרום PIN‏ ביאַלי- סטאָק, ווייל די גאַנצע פאַבריקאַציע PN‏ געלעגן PR‏ אידישע הענט, און MT‏ זיינען ניט געווען זיכער DIN‏ ביאַליסטאָק DOIN)‏ בכלל בלייבן ביי פּױלן,

... קרוב I‏ פופציק לערערס האָבן פאַרמאָגט די אידישע שולן PR‏ ביאַליסטאַָק. פופציק לערערס פון פאַרשיידענע טיילן TD‏ לאַנד, געקומענע TD‏ רוסלאַנד, ליטע און פּױלן, אַ טייל ביאַליסטאָקער תושבים, מענטשן OM‏ פאַרשיידענע דיאַלעקטן, TINT‏ זיי פאַרװאַנדלט דעם אידישן לשון, TNT‏ ...

PX‏ דער שטראָם פּליטים פון פּױלן TANYA‏ נאָר גרעסער, TD PYVN TIT TPN‏ די היטלעריסטישע רוצחים, וועלכע האָבן גלייך אָנגעהובן אָנטאָן צרות TPR‏ מען איז אויך גץ- PP TORY?‏ ביאַליסטאָק דערפאַר, ווייל מען ONT‏ געוואוסט TR‏ TD‏ דאָרט קען מען גרייכן ווייטער IS‏ דער גרויסער פרייער וועלט. PX‏ אַ גרויסער מאָס זיינען פיל TPN‏ פון פּױלן “YA‏ לאָפן קיין ביאַליסטאָק PIN‏ דערפאַר, ווייל אין פּױלן ONT‏ מען WWE‏ אידן -- ביים FID‏ 1939 -- געוואוסט צו דער- ציילן, אַז PN‏ ביאַליסטאָק, PN ONT‏ ביז'ן אויסברוך פון דער מלחמה, געווען אַ וויכטיקער אידישער צענטער, ONT‏ זיך איינגעשטעלט WIN‏ אידישער לעבן מיט פארשיידענע פאַרצווייגטע אַקטיװױטעטן, כאָטש עס זיינען שוין דאָרט געווען די נייע סאָוועטישע באַדינגונגען. מיט דעם “WT‏ קלערט OND PIN PT‏ פיל פון די אידישע שרייבער TD‏ פּױילן, אַקטיאָרן, קינסטלער, מוזיקער און ענלעכע, ווען זי זיינען אַנטלאָפן TID‏ די היטלעריסטן TINT TAD PNR‏ זיך “YA‏ װאָלט דערשלאָגן דווקא קיין ביאַליסטאָק. ביאַליסטאָק DN‏ טאַקע אין ...

... קענען PNY‏ דערשלאָגן קיין פּױלן. עס PNR‏ דאַמאָלט ביז Wa‏ טראַגיש געווען צו זען ביי OMT‏ גרענעץ-פּונקט PN‏ מאלקין ON‏ אַזױ אידן ווילן AND‏ יעדן PI‏ זיך אַריבער: באַקומען, פון דער PP OT AWW YN‏ ביאַליסטאָק, DN TIN‏ דער זעלבער צייט ציען אידישע פּליטים פון ביאַליסטאָק, צוריק קיין JP‏ וואו היטלער ONT‏ אויסגעשפרייט זיינע פאַרברעכנס קעגן אידן,

ביי די אידן PR‏ ביאַליסטאָק, באַזונדערס ביי דער “VTA‏ סער צאָל געקומענע פּליטים פון פּױלן, IND‏ עס האָבן גע- בושעוװועט די נאַצישע רוצחים, האָט אַרוױסגערופן גרויס פאַרביטערונג דער פאַקט PR OND‏ דעם ,ביאַליסטאָקער שטערן" ווערט PR‏ יענער צייט מיט גאָרניט אָפּגעשפּיגלט די ליידן און צרות ME‏ די אידן אין פּױלן, אין ביאַליסטאָק האָבן TPN‏ צווישן PT‏ גערעדט, PN‏ דער DOW‏ בלויז, TAN‏ דער שרעקלעכער TPR OND OY‏ לעבן איבער PNR‏ פּױלן. TD‏ געקומענע פּליטים, PIN‏ פון דירעקטע און אומדירעקטע גרוסן, האָט מען גוט געוואוסט, אַז די היטלעריסטישע רוצחים TP PR‏ שלאָגן, פּייניקן, ראַבירן, דערנידעריקן TIN‏ טרייבן דאָרטיקע אידן. אָבער PR‏ ביאַליסטאָק ONT‏ מען וועגן דעם אַלעם ניט געטאָרט רעדן PX‏ דער הויך, מען ONT‏ ONT‏ פאַרשוויגן און NW‏ געהאַט IS‏ ברענגען פאַר'ן מויל, געווען ONT PN‏ דערפאַר, פאַרשטייט WAY? PR PW PT‏ צייט PR‏ צווישן סאָוװועט-רוסלאַנד מיט היטלער-דייטשלאַנד געווען דער ,פריינטשאַפט"-אָפּמאַך. װועגן דעם האָט מיט גאָרניט PIN‏ קיינמאָל ניט דערמאַנט דער , ביאַליסטאַקער שטערן". PN PON ONT‏ געווען אַ רעזולטאַט -- TINT‏ די TPN‏ PN‏ ביאַליסטאָק דאַמאָלט געוואוסט -- פון דעם “YON IND‏ מען אומבאַגרייפלעכן אָפּמאַך WS‏ די צוויי “IVP‏ זעצלעכע מלוכות, OND‏ האָט מיט PIN PT‏ געבראַכט די גרויזאַמע צווייטע וועלט-מלח ...

ביי אַ טיפער שטילקייט האָט רעד. ב. מארק אַנטהילט דעם PN PUNY‏ נאָמען פון דעם אידישן לעבן און די אידן אין פּױלן, ...

... ף מינסקע 1 PR‏ דעם הקדש. דאָרט פלעגט מען שטיין אויפץ הויף אױיסװאַרעמען אַביסל די ביינער, די עצמות היבשות, און גלייכצייטיק כאַפּן אַ שמועס מיט די פריש-אַנגעקומענע. PT‏ אויספרעגן אויף באַקאַנטע, קרובים ONO PX‏ אויף אידן. יעדער PT ONT‏ געפילט אַזױ נאָענט OY‏ צווייטן -- פּשוט ברידערלעך. מיר PW TANT‏ דאַמאָלס געהאַט אָפּגעהאַלטן דעם װאָיעװאָדישן צוזאַמענ- פאָר, PR‏ וועלכן עס האָבן אָנטײל גענומען אַריבער 60 דעלעגאַטן און אויסגעוויילט טאַקע אויפ'ן דעמאָקראַטישן אופן אַ TWN‏ קאָמיטעט, פון וועלכן INT PR‏ געהאַט די ערע PTI‏ אַ געוויסע צייט ווייס-פּרעזידענט. אגב, DN‏ כדאי WW‏ באַמערקן, אַז דער אויבן דערמאַנטער צוזאַמען- ONT IND‏ געהאַט אַ ברייטן TIN‏ װאַרעמען אָפּקלאַנג אין דער גאַנצער, צו יענער צייט, באַפרייטער פּױלן. מיר TANT‏ אָרגאַניזירט אַ PP‏ און טאַקע כשר'ע, OND‏ האָט אָנגעהויבן אַרוױסגעבן צו 400-300 מיטיקן אַ טאָג. עס PW ONT‏ עקזיס" טירט x‏ כשר'ע יאַטקע. מיר TANT‏ אָרגאַניזירט אַ קליינע ישיבה פון די איבערגעבליבענע ישיבה-לייט, וועלכע זיינען אַוועק אַלס פּאַרטיזאַנער PR‏ די וועלדער. קורץ, דער NP‏ טעט אַרבעט זייער גוט. אַ קהילה, “PR OPN‏ געזאָגט, בזעיר אַנפּין. אגב האָט דער שטעמפּל TD‏ דעם קאָמיטעט, וועל- כער AN WA PR‏ דעם נאָמען TW‏ הקהילה בביליסטוק", מיט אַ מגן-דוד, פאַרשאַפט גרויס עגמת-נפש אונזערע , היימישע יעווסעקעס", וועלכע TINT‏ געמוזט זיך נעבעך ווענדן צו די ,הויכע פענצטער" אין װאַרשע, TR‏ מ'זאָל TID‏ זי ,, אַראָפּטאָן די חרפּה" ONT DX‏ אָפּשאַפן. נאָר ONT‏ איז PW‏ אַ באַזונדער קאַפּיטל,

... 6, איז געווען געדרוקט אַ פולע רשימה פון די אידן, וועלכע זיינען INT‏ געווען אין ביאַליסטאָק. די ליס- טעס זיינען צוגעשיקט געװאָרן פון די אַמעריקאַנער שליחים OND apy?‏ און דר. חיים שאָשקעס, וועלכע זיינען צו יענער צייט צוריקגעקומען TD‏ אַ באַזוך PN‏ פּױלן. עס איז דערביי

... מיט YPN‏ דינאַמישע װוערטער TAY‏ דעם ANP‏ וועלכן אידישע פּאַרטיזאַנער TANT‏ געפירט PNR‏ פּױלן; און וועגן דעם קאַמף, וועלכן די אידישע יוגנט ONT‏ געפירט אין דער ביאַליסטאַקער NOVA‏ ווען ס'איז געװאָרן פאַרשטענדלעך TN‏ דער שונא קלייבט Pr‏ צו פאַרטיליקן די פאַרשקלאַפטע TPR‏ פון ביאַליסטאָק,

... יעקב טאָביאַש האָט שטענדיק אָנגעוויזן, אַז ער איז גליקלעך TIN‏ שטאָלץ ND‏ דורכפירן די דאָזיקע וויכטיקע רעטונגס-אַקציע TD‏ די ביאַליסטאַקער קינדער. די דאָזיקע קינדער -- פלעגט IY‏ דערמאַנען -- זיינען דער איינציקער אָפּגעראַטעװעטער אידישער קינדער קאָלעקטיוו פון דעם גרויסן פּױלישן אידנטום. דער ביאַליסטאָקער צענטער DN‏ ניו יאָרק, ON PT ONT‏ געהעריק באַטײליקט מיט נויטיקער הילף IND‏ די געראַטעװעטע קינדער, TIN‏ יעקב טאָביאַש PR‏ מיט MT‏ צוריקגעקומען TD‏ סאָוועט-רוסלאַנד PP‏ פּױלן, וי PIN‏ שפּעטער WWI‏ די קינדער זיינען געווען אין פראַנקרייך און OW‏ סוף, PT TI‏ זיינען געבראַכט געװאָרן קיין “PAN‏ ישראל,

PT ONT ,1945 AX? PN‏ אָנגעהויבן אַ פאַרבינדונג מיט דעם אידישן אַנטי-פאַשיסטישן קאָמיטעט PR‏ מאָסקווע, מיט די אָנגעזעענע פאַרשטייער: VT‏ דוד ספרד, איציק פעפער, בערל מאַרק, אברהם דאָשינסקי PR‏ אַנדערע. TINT OT‏ האַרציק געדאַנקט די אידישע דערציער WT AND‏ וויכטיקער אַרבעט, ONT‏ אָפּגעגעבן PT‏ און זאָרג IND‏ די אידישע קינדער PR‏ אַ שווערער צייט, AWW? PR‏ 1946, ווען עס PN‏ געװאָרן אַקטועל די פראַגע TID‏ רעפּאַטריאַציע TID‏ סאָוועט:רוסלאַנד קיין TI‏ איז YIN‏ דערציער געווען אַ גרויסע פאַראַנטװאַרטלעכע אויפגאַבע. ONT ONT‏ געמיינט איבערצוצייגן די קינדער, PT PONT OT IN‏ צוריקקערן קיין פּױלן, וויסנדיק גוט TR‏ די קינדער'ס עלטערן זיינען אומגעבראַכט געװאָרן TID‏ די היטלעריסטישע מערדערס, דער ציל פון יעקב INT PW INT PX WIND‏ געווען גרייטן TN‏ אויף עליה קיין ארץ:ישראל. ...

... בעת דעם וועלט-צוזאַמענפאָר האָבן די קינדער פון די שארית הפּליטה DPT TDN‏ פאַרזאַמלט, OTD‏ צו שאַפן IX‏ אינטערנאַציאָנאַלן צענטער מיט גרופּן פון דעם צווייטן דור, די אויפגאַבע וועט TR‏ אָפּצוהיטן TIN‏ אויפצוהאַלטן די אידישע קולטור, און צו פאַראײיביקן די דערפאַרונג און TON‏ wy)‏ דעם אידישן חורבן PX‏ װידערשטאַנד. INT PN ID‏ זיך צוגעהערט צו די דעבאַטעס פון די יוגנטלעכע TD‏ מדינת ישראל, אַמעריקע און YON‏ -- קינדער פון שארית הפּליטה אידן -- האָב איך זיך איבערצייגט, אַז מיר האָבן פאַר זיך פיל ענלעכע פּראַבלעמען וי אונזערע עלטערן האָבן געהאַט אַלס מאָדערנע יונגע אידן אין פּױלן אין די דרייסיקער יאָרן, אפילו אויב מיר לעבן איצט ניט אין לענדער TX‏ אונטער רעזשימען פון אונטערדריקונג TON TIN‏ אַנטיסעמיטישע װווי PN ONT‏ געווען דאַרט. PIN‏ מיר מוזן באַגעגענען די פּראָבלעמען פון זעלבסטווירדע TN‏ מיט אידישער אידענטיטעט, און די באַדײטונג פון לעבן PR‏ גלות PR TN‏ ישראל. אונזער טראַכטן וועגן “JON PIN TWD PT‏ שליסן די ווירקלעכקייט וועגן דעם חורבן, ניט װוי YU TI‏ דוכט זיך, Yo‏ מיר ווייסן גוט די פּאָטענציעלע צילן YOON‏ פון די ציוויליזירטע פעלקער IX‏ שלעכטס,

אויף זיין באַזוך PR‏ פּױלן, PR‏ מאַקס ראַטנער PIN‏ געווען PN‏ װאַרשע. PIN‏ דאָרט ONT PR‏ זעלבע, מיט דעם אַמאָליקן אידישן לעבן. אַלץ PN‏ אָפּגעװישט, פאַרשוואונדן, ער PR‏ געווען אין PR YWIRD‏ דער דאָרטיקער נאָזשיק- שוהל, אויף טװאַרדע גאַס. האָט ער דאָרט געטראָפן עטלעכע עלטערע אידן. די טישן אין דער שוהל, די בענק, סידורים TX‏ ספרים, זיינען פול מיט שטויב. פון דעם איז צו זען, PY VAY ONT IN‏ באַנוצט, ...

... דישע פּערזענלעכקייטן TANT‏ גורם געווען, אַז די חיבת-ציון-באַוועגונג PR‏ ביאַל- סטאָק זאָל באַקומען אָנזען TIN‏ פאַרנעם, TIN‏ אַז דער “SOW‏ בענקענדיקער PN PR‏ דורות באַגערנדיקער פסוק ,ושבו בנים לגבולם", זאָל TAY‏ ווירקלעכקייט. PR ONT‏ געווען ר' שמואל מאָהליווער, ביאַליסטאַקער שטאָט-רב TNR‏ דער מערקווירדיקער אײיגנאַרטיקער פאָלקס:דאַקטאָר, יוסף כאַזאַנאַוויטש, PDO IN‏ זענען די ביאַליסטאַקער אידן געווען פּאַטענ- ציעל אַ פּאַסיקער עלעמענט IND‏ דער אַנטװיקלונג TN‏ דערהויבונג פון אידישן נאַציאָנאַלן געדאַנק. זיי זענען געווען קודם-כל אידישע אידן. PT TINT ONY TPR‏ נישט אַסימילירט; TPN‏ אויף WAY‏ פרעמדע קולטורן TINA‏ קיין שום השפּעה, Pp‏ שום איינפלוס נישט געהאַט, JOON TIN‏ מלכות פּרייסן, רוסלאַנד PX‏ פּױלן, וועלכע האָבן אין “IND‏ שיידענע צייטן געװועלטיקט, געהערשט PR‏ שטאָט, TINT‏ DIN‏ נישט געלאָזט Pp‏ צו טיפע שפּורן, וועלכע זענען מסוגל געווען צו מינערן דעם געטרייען אידישן שטייגער TN‏ די אידישע פאָלקסטימלעכקייט, OND‏ ביאַליסטאַק ONT‏ פאַרמאָגט, ער איז געווען אַ מקורות'דיקער, באַזונדערער PO‏ איד, דער ביאַליסטאָקער איד. עס DN PNR PT ONT‏ סינטעטיזירט דער גייסט פון TWP‏ איד, די רירעוודיקייט פון חסידישן איד, זיין עצבות און PT‏ פרייד, TIN‏ די ניכטערע מחשבה TN‏ די באַזאַכטקײט פונ'ם ליטווישן איד, צוזאַמען מיט דער ברייטקייט, האַרציקייט DX‏ שוואונג פונ'ם רוסישן איד, טאַקע דערפאַר מן-הסתם, ווייל די שטאָט NO‏ וויכטיקער אינדוסטריע-און לאַנדס-פּונקט JUS‏ ברייטע שליאַכן, PR‏ דער נאָענטקייט TD‏ רוסלאַנד, פּױלן TIN‏ ליטע, האָט עס אָנגעטראָגן מיט אַלעראַרט אידישקייט. חסיד'ישע סוחרים, טוך-קאָמיסיאַנערן TINT‏ געבראַכט אימפּעט TIN‏ פרומקייט; מאַנופאַקטור-סוחרים פון PO‏ רוסלאַנד TINT‏ אָנגעשטעקט מיט זֵייער פאַר ...

... Bialystok was one of the few cities in Poland where a large number of Jewish children were saved miracu- lously from annihilation by the Nazis. Jakow Tobias, the well-known teacher, saved more than eighty. ...

... Poland 2,100.000 | 1,500,000 71.4 | ...

influx of refugee Jewish writers from Warsaw, Lodz and other places in Poland applied their journalistic skills in the service of the new publications. A Jewish theater sponsored by the government was formed, as well as a Jewish vaudeville company. Some of the best Jewish actors in Poland, who were in Bialystok as refu- gees from the Nazis, performed in these two newly established theaters. In addition, guest stars from the Soviet Union entertained. A fine choir was formed under the direction of the famous choirmaster from Warsaw, M. Sznejur. A jazz orchestra, art exhibits and concerts surfaced in the city. Also, gambling casinos went into operation. They attracted quite a few patrons. ...

the horrible storm would soon burst with explosive impact. Jews were particularly apprehensive, for they felt that tragedy was zeroing in on them. Hitler was constantly threatening the Jews with destruction. Friday, September 1, 1939, well before sunrise, when no one yet knew of Hitler’s unexpected invasion of Poland, Nazi airplanes were already flying over Pol- ish cities, dropping their deadly bombs. Bialystok, which until the war was officially in East Prussia, was not immediately targeted for these bombing raids. The reason was that Hitler initially launched his blitzkrieg against the western portions of Poland. After the first two weeks of war, when the German armies penetrated various parts of Poland, Bialystok began enduring the full effect of the air raids. The locations most vulnera- ...

... Bialystok fared well. In 1924 the Polish govern- ment established a sound currency. Business in Poland returned to normal and conditions stabilized. Bialystok did, however, miss its German and Russian markets. The rest of Poland could do with only three months worth of supplies manufactured in Bialystok. Under the early Polish jurisdiction, factories remained idle in Bia- lystok for seven to eight months per year. Workers received no unemployment benefits from the government. ...

Bialystok’s strength rests not only in its extraordi- nary features but in its normal characteristics as well. The fifty thousand living there are doing reasonably well financially and also spiritually, like other Jews in Poland. ...

... Jews lived in the land of Poland before there was a Poland. Over the course of a mil- lennium, they created a remarkable civilization characterized by deep piety, rich cultural achievement and outstanding intellectual pursuits. ...