Russia

געשפּילט PR‏ לעבן פון דער קהילה אַ גרעסערע ראָלע וי אַנדערשוואו. שפּעטער PR‏ געקומען די פריהייטס. באַװעגונג פון 190671903 וואָס האָט אַרױפגעלײגט איר שטעמפּל YON‏ אידישן לעבן PN‏ רוסלאַנד אין WARN TPH‏ באַזונדער שטאַרק PN‏ געווען ON‏ דער שטעמפּל פון דער רעװאָלוציאָנערער באַוועגונג אויף ביאַליסטאָק. PR‏ דעם פריער שטילן שטראָם פון yay?‏ האָט זיך אַרײנגעריסן אַ גרויסע פאַרפלייצונג מיט שטורמישע כװאַליעס. ווען דער שטאַרקער שטראָם האָט גענומען אָפּטרעטן, “DIAN PT ONT‏ געוויזן די איבערקערעניש OND‏ ער ONT‏ אָנגעמאַכט. ער האָט איבערגעלאָזן אַ געוויסע שפּאַלטונג צווישן דער מאַסע און די אַנדערע שיכטן. דאָס האָט זיך גענומען פילן ביי אַלע געזעלשאַפטלעכע אַרבעטן, ביי YOR‏ אַלגעמײנע “AND‏ זאַמלונגען פון וועלכן עס PR‏ גרעסערן קהלי'שן אַנשטאַלט, PN TD‏ זייט די אַרבעטער-באַװעגונג, וי אַלע אַנדערע מאָדערנע באַוועגונגען, פון דער צווייטער OMT‏ די שטודירנ- דיקע יוגנט TANT‏ אַרײנגעבראַכט שינויים PR‏ דעם גאַנצן שטייגער לעבן TD‏ דער שטאָט, דורך די קינדער, TANT OND‏ WF‏ געלערנט PR‏ פרעמדשפּראַכיקע PR Tw‏ אַרײן- געקומען אַ פרייער און פרעמדער גייסט PR‏ דעם רוב אידישע פאַמיליעס, אפילו PR‏ די פרימסטע ...

אין זיינע אַקטיױטעטן AND‏ און אַרום דער חובבי-ציון, האָט ר' שמואל מאָהליווער כסדר געצילט IX‏ דעם, IN‏ עס זאָל געשאַפן ווערן די ציוניסטישע אָרגאַניזאַציע אין רוסלאַנד. AND‏ דעם צוועק איז צונויפגערופן געװאָרן, PR‏ האַרבסט 1897, PR‏ ניאַליסטאָק די ערשטע פאַרזאַמלונג. עס TIF‏ אָנװעזנד געווען MI‏ פופציק פּערזאָן, מערסטע “NI‏ קאַנטע חובבי-ציון. ביי דער דאָזיקער צוזאַמענקונפט PR‏ געלייגט געװאָרן די באַזע פאַר דער ציוניסטישער אָרגאַנײ זאַציע PN‏ רוסלאַנד, ONT OND‏ שפּעטער געשפּילט אַ זייער PR YORI youu‏ דער אַלגעמײנער ציוניסטישער “ND‏ וועגונג. די באַפולמעכטיקטע AND‏ רוסלאַנד האָבן צווישן זיך איינגעטיילט די אַקטיװיטעטן-אַרבעט אויף פאָלגנדן אופן; ביאַליסטאָק -- דער WP VO‏ צענטער; קיעוו — דער פינאַנץ צענטער: קישינעוו --- דער , פּאָסט" צענטער: TS‏ ואַרשע -- דער ליטעראַרישער צענטער פּראָפּאָי גאַנדע, אויפקלערונג). קורץ נאָכדעם, PN‏ מאַי 1898 (י"ט TPO‏ תרנ"ח) איז ר' שמואל מאָהליווער נפטר געװאָרן,

... ע פאַבריק-קוימענס. וויפל די היסטאָרישע פאָרשערס זאָלן TPT‏ נישט באַמיען צו “WT‏ קלערן עס מיט פּאַליטישע סיבות, צי ווייל דער אַמאַליקער דייטשער אַָקופּאַנט, AND‏ 120 יאָר, ONT‏ אַנדערש נישט אַרײנגעלאָזן אַ אידן PP‏ ביאַליסטאָק, סיידן ער האָט זיך פאַרנומען מיט פאַבריקאַציע, צי PN‏ דער שפּעטערדיקער רוסישער אָקופּאַנט, AND‏ 100 יאָר, ONT‏ געװאָלט TIT‏ דער אַנטװיקלונג פון ביאַליסטאָקער פאַבריקאַציע פּאַראַליזירן די לאָדזשער אינדוסטריע און געבן NTP] WMT‏ קלאַפּ, -- דער פאַקט WP‏ נישט פאַרלייקנט ווערן, TR‏ די אידישע איבערגעשפּאַנטע ענערגיע ONT‏ די פאַבריקן-נעץ “AND‏ שפּרײט PR‏ אומגעהויערער LOND‏ די זעלביקע ענערגיע ONT‏ אויך פּיאָנעריש אױיסגעטראָטן אַ AND AVI‏ די טעקסטיל אויסאַרבעטונגען ביז FPO PR‏ רוסלאַנד אַרײן, און נאָך ווייטער אַזש PR‏ כינע. די אינדוסטריע ONT‏ געפּלאַצט, אָבער די קוימענס שטייען נאָך, װי שטומע עדות פון דער ביאַליסטאַקער אידישער גװאַלדיקער ענערגיע,

... שאַליאַפּין. PNR ONT‏ געווען PR‏ דער צייט, ווען דער בירגער-קריג ONT‏ געבושעוועט PR‏ רוסלאַנד. שאַליאַפּין DPN‏ נאָר ONT‏ געקומען PP‏ אַמעריקע און מיר האָבן זיך “WT‏ זען PN‏ האַלב:טונקעלן טעאַטער PR‏ מיט'ן פון דער “AND‏ שטעלונג פון NIN‏ פּאַוװולאָוואַ. דאָס ערשטע ONT) DIN‏ דער גרויסער קינסטלער האָט אויסגערעדט PR VAI‏ געווען: ...

ז כרונות אין זכרון. אַזױ געדענקט PT‏ מיר וי מיין מאַמע ע"ה, האָט מיר דערציילט, -- YI‏ איך בין אַ קליינער אינגל געווען — ONT‏ די אידן PR‏ ביאַליסטאָק “TIN TANT‏ געלעבט PR‏ פרילינג פון יאָר 1882. PN ONT‏ געווען אין דער צייט YN‏ אַ כװאַליע פון אידישע פּאָגראָמען, האָט וי אַ ווילדער פייער אַרומגעכאַפּט אַ סך שטעט TR‏ שטעטלעך אין טיף רוסלאַנד, וי קיעוו, יעקאַטערינאָסלאַוו און אַנדערע שטעט. די שטימונג PN TPN WY‏ געווען “YAR AH‏ דריקטע. קלאַנגען IN‏ די קריסטן גרייטן PR‏ צו פּאָגראָמירן PR TPN‏ ביאַליסטאָק ONT‏ נאָך מער דערדריקט די שווערע געמיטער. PR‏ די שיינקען, און אויפ'ז מאַרק, האָבן DY‏ tw‏ קריסטליכע אַרבעטער גערעדט צוישן זיך, אַז דער קייסער האָט אַרױסגעגעבן א באַפעל: TR‏ מען מעג ראַבירן אידיש TIN INT‏ גוטס. ...

... אָבער געליטן האָבן סוף כל סוף זייער אַ סך אונזערע אידן. עטלעכע מאָנאַטן נאָכאַנאַנד PR‏ געװוען די “IND‏ סטאַנציע לאַפי, וועלכע ליגט Tey‏ ואַרשע DR‏ ביאַלי סטאָק, אַן אמת'ער אינקװויזיציע-פּלאַץ. מען ONT‏ אַרױס: געשלעפּט אידן TR IND TID‏ דאָרטן OY PUY‏ כלומרשט, אָבער מ'האָט זיי געשלאָגן מכות רצח, געשמיסן, געשוירן די בערד, צעראַבירט געלט און סחורות א. ALT‏ פיל ביאַלי" סטאַקער TPR‏ האָבן INT‏ זייער געליטן. שפּעטער PT ONT‏ אַביסל באַרואיקט, ביאַליסטאָק ONT‏ אָנגעהויבן צו אַרבעטן AND‏ דער ניי-געקליידעטער פּוילישער PAA‏ מונדירן DR‏ קאָלדרעס. פּױלן PUY INT ONT‏ יאָר נאָכאַנאַנד געפירט מלחמות מיט רוסלאַנד, TN‏ ביאַליסטאָק ONT‏ געהאַט AYA‏ אַרבעט. ענדלעך, INI‏ שליסן שלום PR‏ 1920, זיינען צוריק געקומען פון רוסלאַנד PP‏ ביאַליסטאָק די סוחרים און פאַבריקאַנטן, וועלכע האָבן איר פאַרלאָזן PR‏ 1915, בעת'ן אָפּטרעטן TD‏ די רוסישע צאַרישע אַרמײען. ...

... די פּאָליאַקן, OND‏ זיינען געווען PD‏ דאַנען YY WA‏ הונדערט AN?‏ צעריסן אויף דריי טיילן TW‏ דײיטשלאַנד, עסטרייך TR‏ רוסלאַנד, געווען פערשקלאַפט TR‏ אונטער- דריקט, האָבן MM‏ דורך אַ סיגנאַל גלייך וי אויפגעהויבן TIN‏ אַראָפּג עװאָרפן TID‏ זיך די TIN TOP‏ אַנטקעגנגעשטעלט TT‏ זייערע אונטערדריקער, ...

די טוך-פאַבריקאַציע PR‏ ביאַליסטאָק “YRIN PT ONT‏ הויבן מיט 120 יאָר צוריק. די דייטשע רעגירונג, וועלכע ONT‏ צוגענומען TWD‏ רוסלאַנד מיט אַ 150 TN?‏ צוריק ביאַלי- סטאָק TN‏ אומגעגנט און ONT‏ איר געהאַלטן אַ קורצע צייט, ONT‏ אַרײנגעשיקט הונדערטער פאַמיליעס פון איר איבער- באַפעלקערטער מדינה, WY‏ וועלכע עס זיינען געווען פיל וועבער און גוטע בעלי-מלאכות. ON‏ די דייטשן TINT‏ געגרינדעט און אַנטװיקלט ביסלעכווייז די טוך-פאַברי- קאַציע. ...

... א באַזונדער PR OPI? WOM‏ געווען PR‏ ביאַלי- סטאָק PR‏ 1899,. עס איז געווען PR‏ רוסלאַנד אַ גרויסער הונגער. עמך האָט ניט געקויפט קיין בגדים, ס'איז אויף קיין ברויט ניט געווען, און די YON‏ סוחרים TINT OND‏ געקויפט סחורות PR‏ ביאַליסטאַק אויף באָרג, זיינען געבליבן מיט די פּעקלעך סחורה און אַ גרויסער טייל האָט ניט געצאָלט, האָבן דעריבער ביאַליסטאַקער פאַבריקאַנטן געשלאָסן די ...

מיט'ן TID AINDIN‏ 20טן יאָרהונדערט PNR‏ ביאַליסטאָק אַרױף אויף NR‏ ברייטן שליאַך. ס'זיינען צוגעקומען נייע פאַבריקאַנטן און די שװואַכע זיינען PT‏ צעפאַלן פון פריער- דיקן קריזיס, געבליבן זיינען די שטאַרקע. DR‏ אַזױ זיינען צוגעקומען די פּאַרעצקײגאַוװוענסקיס מיט YP‏ אַרטיקלען ANH‏ ביאַליסטאָק, וי בורקע, שעוויאט אויף אָנצוג-שטאָף, פון בויער טוך PR‏ װאָלענע דעקן, PIN‏ , קאַסטאָר" AND‏ גאַרניטור-שטאָף,. ביאַליסטאַק האָט אָנגעהויבן ענערגיש אויסברייטערן PR‏ מעכאַניזירן די מאַשינען, אָנגעהויבן TP wo WN‏ ענערגישע רייזענדע PN‏ פאַרפלייצט רוסלאַנד מיט אירע אַרטיקלען. די פאַבריקאַנטן PT TANT‏ אַרומגעזען, IN‏ קאַנקורירן מיט לאָדזש, טאָמאַשאָוו TIN‏ מיט די דייטשע פאַבריקאַנטן PR‏ ביאַליסטאַק גופא, וועלכע פלעגן מאַכן טייערע סחורות, קענען זיי ניט, האָבן MT‏ אָנגעהויבן מאַכן סחורות TINS‏ טאַנדעט-:שניידער, און דעם זעלבן אַרטיקל IN ONT‏ אַנדער פאַבריקאַנט ONT‏ געמאַכט פאַר 4 רובל IX‏ אַרשין, ONT TINT‏ די אידישע פאַבריקאַנטן געמאַכט ND‏ 2 רובל, נאַר פּראָסטע מאַטעריאַלן. עס PN‏ דערגאַנגען UTR‏ ווייט, TR‏ ביאַליסטאַק האָט PW‏ געמאַכט אַזױנע ביליקע סחורות PNW‏ אויבערמאַנטלען AND‏ 70 קאָפּיקעס IN‏ אַרשין, TIN‏ אַ פאַרטיקן מאַנטל TY ONT‏ פאַרקויפט AND‏ 576 רובל, נאַטירליך, דער MA‏ האָט ON‏ געטראָגן בלויז PR‏ צערקווע DIN‏ זונטיק, און DIS‏ צווייטן PN AN?‏ ער PW‏ געווען צעריסן TN‏ האָט באַדאַרפט אַ נייעם,

... דער PR PRINS‏ געגרינדעט געװאָרן דעם 8טן דעצעמבער, 1918, PR ONT TN‏ ווינטער, 1929, געפייערט זיין 20יאָריקן יובל. PR A‏ געגרינדעט געװאָרן ווען די ביאַליסטאָקער אינדוסטריע PNR‏ געווען PR‏ די שאַרפע קריזיס-יאָרן און די הױפּט-אויפגאַבע TD‏ פאַראיין PN‏ געווען צו שטיצן די אינטערעסן TID‏ די מייסטערס, OND‏ זיינען צוריקגעקומען פון רוסלאַנד און דיײיטשלאַנד,

... קרוב I‏ פופציק לערערס האָבן פאַרמאָגט די אידישע שולן PR‏ ביאַליסטאַָק. פופציק לערערס פון פאַרשיידענע טיילן TD‏ לאַנד, געקומענע TD‏ רוסלאַנד, ליטע און פּױלן, אַ טייל ביאַליסטאָקער תושבים, מענטשן OM‏ פאַרשיידענע דיאַלעקטן, TINT‏ זיי פאַרװאַנדלט דעם אידישן לשון, TNT‏ ...

... ביים צווייטן ONT‏ געפרעגט עצות, עס PN‏ געװאָרן אַ בהלה. זעענדיק אַז די סאָוועטישע מיליטערישע איינהייטן פאַרלאָזן ביאַליסטאָק TN‏ יענע VINA‏ געגנט, איז די שרעק ביי די TPN‏ געװאָרן נאָך גרעסער. מען ONT‏ געפילט, TR‏ מען בלייבט אויף הפקר, IN‏ אָט-אָט װועלן באַלד אַרײנקומען די נאַצישע רוצחים, ONT‏ דאָס ONT‏ געמיינט ליידן POD TIN‏ רויב TN‏ אומקום, ווייל מען האָט PW‏ פון פריער געוואוסט װאָס די היטלעריסטישע רוצחים IND‏ צו אידן אין TP‏ פיל אידן PN‏ ביאַליסטאָק, הויפּטזעכלעך יונגע מענטשן, TANT‏ גענומען אַנטלויפן PR‏ בהלה פון דער שטאָט. די שאָסײען, ONT‏ פירן אַרױס פון ביאַליסטאָק, זיינען באַלד געװאָרן איבערפולט מיט לויפנדע, yor‏ פּליטים פון WU‏ דער אידישער באַפעלקערונג. WA‏ האָט געצויגן צו גרייכן ONT‏ גיכער APO‏ רוסלאַנד, כדי צו PT‏ װאָס ווייטער פון די היטלעריסטישע אָנגרייפער. אויף די שאָסײען, INT‏ עס זיינען געלאָפן די מיט שרעק-באַגלײיטע אידן, TANT‏ אויך גע צויגן גרויסע רייען מיט אױטאָס, טאַנקן, סאָוועטישע מילי"- טער-לייט, גאַנצע מחנות OND‏ זיינען וי אַנטלאָפן פון אַ שרעקלעכער מגיפה. עס PK‏ ממש געווען אוממעגלעך TT‏ צו באַװעגן PN‏ דער געדיכטער מאַסע מענטשן, אָבער די שרעק IND‏ דעם װאָס OVD‏ באַלד קומען, PNR‏ געווען גרעסער PN‏ האָט מנצח געווען אַלע שטערונגען אויפץ וועג. יענעם גאַנצן טאָג פון זונטיק, PN‏ ביאַליסטאָק געווען THON‏ אומרואיקער שטורעמדיקער וואולקאַן. עס האָט “YA‏ רודערט TIX‏ געקאָכט פון אַלע TOOT‏ ערב אַ שרעקלעכן אויפרייס. NX PIN‏ גאַנצע נאַכט יענעם זונטיק, פון ערשטן טאָג TD‏ דער מלחמה WS‏ היטלער:דײיטשלאַנד און סאָוועט-רוסלאַנד, PN‏ קיינער ניט געשלאַפן, מען PN‏ געווען

פאָר אויף די וועגן ביים װעלן גרייכן טיף רוסלאַנד. גלייכ- צייטיק זיינען PON INI‏ געווען שטימונגען ביי געוויסע אידן IN‏ אפשר, אטשר װועט די סאָוועטן געלונגען אָפּצושלאָגן דעם ברוטאַלן אַנפאַל פון היטלערץ. ליידער ONT ONT TAN‏ געבראַכט אַ ביטערע אַנטישונג. די לאַגע ביי די אידן PN‏ ביאַליסטאַק PN‏ געווען אַ פאַרצווייפלטע, די מער ניכטערע מענטשן האָבן אָבער גוט געוואוסט TX‏ געפילט װאָס עס דערנענטערט זיך. מען האָט געוואוסט, IN‏ באַלד וועלן אַרײנקומען די נאַציס, עס דערװאַרט אַ שרעקלעכע NOOR‏ ONT‏ מען ווייסט אפילו ניט WYN ONT ONT‏ מיט PT‏ ברענ- גען.

... סטאָק. נאָך די שבעה מדורי גיהנום אונטער די נאַציס, INT‏ PR‏ ערשט דעם ערשטן מאָל PD‏ אָפּגעאָטעמט “AND TIN‏ זוכט דעם טעם פון לעבן. מיר זיינען געווען זאַלבעפינפט: 1( טעוועלע וורובל, 2) ישראל פעלדער, 3( אברהם יצחק לעוו, AYR (4‏ שיף, און 5) איך, שמעון עמיאל, דער שרייבער פון די שורות. PR‏ שטאַט PT TINT‏ דערוואוסט, IN‏ עס זיינען PIN‏ לעבן געבליבן: 6) משהל גרשוני, 7) אַנאַטאָל “INT‏ PRI‏ און 8( זלמן עדעלמאַן. עס ONT‏ נאָך PIN‏ דאַן "YA‏ לעבט שיימע ליפשיץ, אָבער ער איז שפּעטער ערגעץ:וואו אַװעקגעשלעפּט געװאָרן PNR‏ אַ שטראָף קאָמפּאַניע TX‏ דאָרט װואַרשײינלעך אומגעקומען. מיט 6 מאָנאַטן שפּעטער, JANA‏ מיר PIN‏ געהערט, IN‏ אונזער לאַנדסמאַן, אברהם “NP‏ ראַסיק, PR‏ געפונען געװאָרן אַ פאַרוואונדעטער TX‏ לעבט אין רוסלאַנד. מען ONT‏ דערציילט, PNW IN‏ נאָכדעם "YX‏ קומען אין ביאַליסטאָק,

6 יתומות פון אַ גרופּע פון 80 אָפּגעראַטעװעטע בּיאַליסטאָקער קינדער װאָס דער לערער יעקב טאָביאַש האָט צוריקגעבראַכט פון רוסלאַנד PN‏ 7. ...

9 -- די ערשטע וועלט-מלחמה האָט PT‏ געענדיקט, IVAN‏ ביאַליסטאָק וייטיקט נאָך PR POR‏ אַ נייער מלחמה צווישן רוסלאַנד ONT TIN‏ דאַמאָלטיקע ניי-אויפגעקומענע פּױלן. דוד סאָהן גרינדעט דעמאָלט דעם ביאַליסטאָקער רעליף PR‏ אַמעריקע און אין מיטן די שלאַכטן, ווען ONT‏ לעבן PR‏ געווען אי געפאַר אויף שריט און טריט, WIND‏ ער קיין ביאַליסטאָק וי דער סעקרעטאַר און דעלעגאַט פון דעם אַמעריקאַנער רעליף-קאָמיטעט. ער ראַטעװעט ONT‏ אידישע ביאַליסטאָק ניט בלויז מאַטעריעל, ניט בלויז עקאָנאָמיש, נאָר PAR‏ גייסטיק. זיין קומען PR‏ דער הײימשטאָט, ברענגט POW‏ דער דאָרטיקער אידישער באַפעלקערונג האָפענונג. עס האָט געשטאַרקט זייער מאָראַל און זייער גלויבן PR‏ דעם מענטשן, ...

... י וויכטיקע אידישע פּערזענלעכקייטן TANT‏ גורם געווען, אַז די חיבת-ציון-באַוועגונג PR‏ ביאַל- סטאָק זאָל באַקומען אָנזען TIN‏ פאַרנעם, TIN‏ אַז דער “SOW‏ בענקענדיקער PN PR‏ דורות באַגערנדיקער פסוק ,ושבו בנים לגבולם", זאָל TAY‏ ווירקלעכקייט. PR ONT‏ געווען ר' שמואל מאָהליווער, ביאַליסטאַקער שטאָט-רב TNR‏ דער מערקווירדיקער אײיגנאַרטיקער פאָלקס:דאַקטאָר, יוסף כאַזאַנאַוויטש, PDO IN‏ זענען די ביאַליסטאַקער אידן געווען פּאַטענ- ציעל אַ פּאַסיקער עלעמענט IND‏ דער אַנטװיקלונג TN‏ דערהויבונג פון אידישן נאַציאָנאַלן געדאַנק. זיי זענען געווען קודם-כל אידישע אידן. PT TINT ONY TPR‏ נישט אַסימילירט; TPN‏ אויף WAY‏ פרעמדע קולטורן TINA‏ קיין שום השפּעה, Pp‏ שום איינפלוס נישט געהאַט, JOON TIN‏ מלכות פּרייסן, רוסלאַנד PX‏ פּױלן, וועלכע האָבן אין “IND‏ שיידענע צייטן געװועלטיקט, געהערשט PR‏ שטאָט, TINT‏ DIN‏ נישט געלאָזט Pp‏ צו טיפע שפּורן, וועלכע זענען מסוגל געווען צו מינערן דעם געטרייען אידישן שטייגער TN‏ די אידישע פאָלקסטימלעכקייט, OND‏ ביאַליסטאַק ONT‏ פאַרמאָגט, ער איז געווען אַ מקורות'דיקער, באַזונדערער PO‏ איד, דער ביאַליסטאָקער איד. עס DN PNR PT ONT‏ סינטעטיזירט דער גייסט פון TWP‏ איד, די רירעוודיקייט פון חסידישן איד, זיין עצבות און PT‏ פרייד, TIN‏ די ניכטערע מחשבה TN‏ די באַזאַכטקײט פונ'ם ליטווישן איד, צוזאַמען מיט דער ברייטקייט, האַרציקייט DX‏ שוואונג פונ'ם רוסישן איד, טאַקע דערפאַר מן-הסתם, ווייל די שטאָט NO‏ וויכטיקער אינדוסטריע-און לאַנדס-פּונקט JUS‏ ברייטע שליאַכן, PR‏ דער נאָענטקייט TD‏ רוסלאַנד, פּױלן TIN‏ ליטע, האָט עס אָנגעטראָגן מיט אַלעראַרט אידישקייט. חסיד'ישע סוחרים, טוך-קאָמיסיאַנערן TINT‏ געבראַכט אימפּעט TIN‏ פרומקייט; מאַנופאַקטור-סוחרים פון PO‏ רוסלאַנד TINT‏ אָנגעשטעקט מיט ז ...

... In 1939, during Solasz’s eleventh year, Bialystok became a pawn, moving back and forth between Rus- sian and Nazi hegemony. Under the Russian occupa- tion, Solasz moved from Knyszin to Bialystok. When the Nazi invaders constructed the infamous ghetto in Bialystok in 1941, he returned to Knyszin. Life was fast becoming precarious for every Jew, the Solasz family included. ...

... Arriving in the Urals in Russia, we became insepa- rable. Some tried to divide us at a time when we did not have the necessities of life, but their efforts came to naught. We stayed together as a group and were pre- pared to share the same fate. ...

... Ultimately, the Soviet authorities required all refu- gees in Soviet-occupied territory to obtain a Soviet passport and become citizens of Russia. Those who obeyed this regulation were permitted to travel to the Soviet interior. Those refusing were arrested and ban- ished to Siberia. Entire Jewish families were sent away to remote detention farms, while individuals were dis- patched to camps in various parts of the Soviet north, where disfavored Russians were also incarcerated. For the most part, many of the emigrants did not want to have passports because Soviet citizens were not permit- ted to live in border areas near Poland, a category into which Bialystok fell. ...

... gees from Poland increased. Furthermore, many pre- ferred to live in Bialystok because Jewish life there had reportedly improved under Soviet hegemony. Among these refugees from Poland and immigrants from Rus- sia were Jewish actors, artists, musicians and writers.

... In 1900, Bialystok was the third largest industrial city in Russia. Of 65,000, 64 percent were Jews. In 1913, the population was 91,000 of whom 60,000 were Jewish. Over 350,000 Jews resided in Bialystok and its provinces. ...

PN פון העטמאַן בראניצקי,‎ WS די‎ PR פריער,‎ IWAN עס געווען אַנדערש. די פּאַנעס האָבן געקאָמאַנדעװעט‎ איבער ביאַליסטאָק, ברענגענדיק שרעק און אומגליק אויף‎ TS ,זווערינעץ", װוי דער נאָמען ווייזט עס‎ TIN אידן. דער‎ PR (,זווער" מיינט‎ NPM געווען פול מיט ווילדע‎ INT PN רוסיש ,, חיה"). דאָ זיינען די פּאַנעס געגאַנגען אויף יאגד,‎ ,זוברעס", אַ מין חיה, װאָס‎ TIN געשאָסן בערן, וועלף, פוקסן‎ איז ענלעך צו דעם אַמעריקאַנישן באָפאַלאָ. אויף דעם‎ געפונען אַמאָל אינמיטן שטאָט,‎ PT ONT OND ,סטאַװו",‎ קליינע שיפלאַך,‎ PNR זיינען די פּאַנעס אַרומגעפאָרן‎ “YIIND VD געזונגען, געפירט ליבעס, געצונדן פייערווערק‎ TIN ניגן-וועגן. פון פאַרגעניגן-וועגן האָבן די פּאַנעס‎ געצונדן אידישע הייזער און כאַטקעס,‎