Białystok

שטים-רעכט האָט געהאַט יעדער ONT OND‏ געצאָלט אַ שטייער דער קהילה. אָבער שטייערן האָבן INT‏ געצאָלט כמעט YOR‏ אידן, PNR TX‏ דער ווירקלעכקייט האָט מען געגעבן ONT TPN YON‏ רעכט WW‏ שטימען. צו די “MOA‏ װאַלן פלעגט PA‏ קודם-כל די פּאָליטישע אידישע “AND‏ טייען, ד. ה. די ציוניסטישע, סאַציאַליסטישע “YY TIN‏ גיעזע. דאַן פלעגן זיין ליסטעס פון סוחרים און פון אַנדערע אידיש-עקאָנאָמישע אָרגאַניזאַציעס. דער קאַמף בעת די TART‏ איז געווען WoT‏ אַקטיוו TX‏ באַגלײט מִיט “AND‏ זאַמלונגען און מיטינגען אין PONT‏ בתימדרשים און אין דער עפנטלעכקייט, וי PIN‏ מיט דעבאַטעס PR‏ די אידישע צייטונגען. די װאַלן צו דער לעצטער אידישער קהילה אין ביאַליסטאָק, זיינען פאָרגעקומען “YX PN ,1928 WW PR‏ דענק נאָך איצט די דיסקוסיעס INT PN OND‏ געהאַט PN‏ יענער צייט אין דער פּרעסע DX‏ אויף פאַרזאַמלונגען, דער עיקר מיט דער ליסטע DD‏ בּונד", ...

... ביאַליסטאָק פאַרמאָגט עטלעכע שטיבלאַך, אַ קאָצקער, אַ סלאַנימער TN] TIX‏ אַנדערע. כמעט YOR‏ זענען YOON‏ הילצערנע פאַרװואַרלאָזטע הייזער, WD‏ דידאָזיקע איינע איז אַ הויכער ווייסער ליכטיקער מויער און ONT‏ נאָך אויף זיך אַלע סימנים פון יוגנטלעכער פרישקייט.

... בלויז 17 יאָר NOH PX‏ קאַפּלאַן אַלט געווען, ווען ער האָט איבערגעטראָטן די שוועל פון ביאַליסטאָק POON)‏ אַ געבוירענער PR‏ סטאַוויסק, ביי PT‏ פאָטער חזן-שוחט) אָבער PN AY‏ שוין דעמאָלט ניט געווען PP‏ ,, גרינער", ווייל ער IND INI ONT‏ דעם באַװויזן צו לערנען PR‏ צוויי ישיבות PR --‏ קאָרסון (נעבן קיעוו) און PR‏ ראָזשענוי, און גלייכ- PUY‏ שטודירט פּריװאַט און געלערנט שפּראַכן.

... ניט נאָר די פראַגע TID‏ דער גײיסטיקער פיזיאַנאַמיע TID‏ דער צייטונג און אפילו ניט די מאַטעריעלע זייט, נאָר די טעכנישע PN OT‏ געווען דער גרעסטער אָפּהאַלט, ווייל די דעמאָלדיקע ביאַליסטאָק, PT ONT OND‏ קיינמאָל ניט “AND‏ נומען מיט פאַרלעגערישער אַרבעט, (ערשט שפּעטער, אין אָנהױב פון די דרייסיקער יאָרן, PT ONT‏ געגרינדעט אַ אידישער פאַרלאַג ONT,‏ בוך" אונטער דער אָנפירונג TID‏ בנימין טאַבאַטשינסקי VN‏ דעם שרייבער PP‏ די שורות), זיינען שוין במילא PAN‏ די דרוקערייען ניט געווען “YA‏ פּאַסט צום אידישן צייטונגס:וועזן, PR‏ דעריבער WI‏ קיין וואונדער, ONT‏ די פאַרשיידענע עקספּערימענטן “DTN TID‏ לאָזן IN‏ אָריגינעלע טעגלעכע צייטונג PR‏ ביאַליסטאַק, סיי אַ אידישע און סיי אַ פוילישע, YON TANT‏ געקראַכט, ...

... NH‏ דער מלחמה האָבן PT‏ אין ביאַליסטאָק געפונען ביי 0 אידישע דרוקערייען. עס זיינען PNR‏ דעם געווען ...

... די הויפּט-באַזע פון די ביאַליסטאַקער “PINT‏ אַרבעטער PR‏ לעצטנס געווען דער צייטונגס:וועזן. PUN‏ למשל, זיינען PR‏ ביאַליסטאַק דערשינען צוויי טעגלעכע לאָקאַלע צייטונגען , אונזער לעבן" און , גוט-מאָרגן", “DAN‏ געגעבן דורכ'ן פאַרלאַג , אונזער לעבן". רעדאַקטאָר PN‏ געווען דער באַוואוסטער זשורנאַליסט MOH‏ קאַפּלאַן TIN‏ ,גוט-מאָרגן" PNR‏ געווען אַרוױסגעגעבן דורכ'ץן פאַרלאַג מיט פאַרשיידענע זיץ-רעדאַקטאָרן, וועלכע פלעגן VON PT‏ בייטן,

... -- ס'איז געווען מיט עטלעכע יאָר צוריק. כ'בין געווען PN‏ ביאַליסטאָק TN‏ געהערט, אַז דער עקספּרעס-צוג פארט אַדורך מיט מיין ברודער קיין זשענעווע. PI‏ איך דעריבער געשטאַנען אויפ'ן פּעראָן, און DN DONA‏ זען. AVIAN‏ די PN‏ און PT‏ לייב-גװאַרדיע TINT‏ מיך WD‏ געװאָלט אַרײנלאָזן PN‏ װאַגאָן. ANT PR‏ גענומען TW‏ , מאיר, מאיר!" ...

מיט דעם גרויסן שטראָם אידישע פּליטים פון THD‏ זיינען קיין ביאַליסטאָק PI‏ אָנגעקומען -- VOR] PVP‏ אויסברוך פון דער מלחמה -- אַ גרויסע צאָל אידישע שרייבער, אַקטיאָרן, מוזיקער, קינסטלער און אנדערע. די שרייבער-פּליטים PT JANN‏ אויפגעהאַלטן PR‏ דעם ספּע- ציעלן שרייבער-הויז, אויף שיענקעוויטשא גאַס. אַ צאָל TID‏ זיי זיינען TD‏ אָנהױב געווען באַשעפטיקט PR‏ דער YP]‏ צייטונג , ביאַליסטאַקער שטערן", PR OND‏ אַָנגעפירט “YX‏ TD TIN‏ ספּעציעלע אַרײנגעשיקטע אידיש-סאָוועטישע שרייבער, פון סאָוועט-רוסלאַנד אָדער אָרטיקע קאָמו ניסטיש-אָריענטירטע שרייבער. שפּעטער אָבער זיינען די יעניקע שרייבער-פּליטים פון פּױלן, וועלכע זיינען פריער PN‏ װאַרשע VN‏ לאָדזש געווען פאַרבונדן מיט ציוניסטישע, בונדישע און ענלעכע קרייזן, באַזײטיקט געװאָרן פון זייערע שטעלעס. די אַרטיסטן-פּליטים האָבן אָפּגעשניטן אַביסל בעסער. אַ צאָל TD‏ זיי, דער דזשיגאַן-שומאַכער טעאַטער און YAU TIN‏ -- זיינען מערסטנס אַרומגעפאָרן אויף “YONA‏ ראָלן אין רוסלאַנד גופא. פיל אידישע אַקטיאָרן זיינען אויך גלייך WH‏ אָנהוי ...

די געדריקטע שטימונג ביי די אידן אין ביאַליסטאָק איז געװאָרן נאָך שווערער צוליב דעם, ווייל מען ONT‏ געזען וי די לעצטע סאַוועטישע מיליטערישע גרופּן, וי אויך ציווילע מלוכה-לייט, פאַרלאָזן אויף דער PA‏ די שטאַט. אַזױ איז PIN‏ געווען PR‏ די אַרומיקע שטעטלעך, וואו עס זיינען נאָך “YX‏ ווען אידן. מען האָט קלאָר געזען, ONT PIN TN‏ ביסל “AND‏ בליבענע סאַוועטישע מיליטער:לייט ווייסט ניט ORD‏ צו טאָן, עס PN‏ ביי זיי אַ ‏ צעמישעניש TIN‏ כאַאָס. עס PN‏ ניט געווען אַ סוד, PIN IN‏ די לעצטע פאַרבליבענע TOA‏ סאָוועטישע מיליטער-לייט זוכן אַ וועג וי אַזױ װאָס גיכער זיך צוריקציען, אַנטלופן פון ביאַליסטאָק IND‏ עס ONT‏ זי געדראָט, ביים אַרײנקומען פון די נאַציס, זיכערער אומקום, דעם לעצטן דאַנערשטיק אָונט, TON‏ טאָג פארן אַריין- קומען פון די היטלעריסטן, דעם 26טן יוני, האָט מען אויף די ביאַליסטאָקער TON‏ שוין ניט געזען PP‏ סאָוועטישע “OND‏ דאַטן. מען האָט DIA‏ געוואוסט, MT PIN TN‏ זיינען אויף דער גיך PY‏ איידער עס ווערט IX‏ שפּעט. פרייטיק פאַרטאָגס PN PN‏ ביאַליסטאָק געווען שטיל, אַ מאָדנע שטילקייט, ONT‏ איז געוויינלעך IND‏ אַ גרויסן שטורעם. TPN‏ האָבן “AND‏ שטאַנען, ONT OND‏ אַלץ באַדײט PR‏ יענער טרויעריקער צייט, ...

פאָר אויף די וועגן ביים װעלן גרייכן טיף רוסלאַנד. גלייכ- צייטיק זיינען PON INI‏ געווען שטימונגען ביי געוויסע אידן IN‏ אפשר, אטשר װועט די סאָוועטן געלונגען אָפּצושלאָגן דעם ברוטאַלן אַנפאַל פון היטלערץ. ליידער ONT ONT TAN‏ געבראַכט אַ ביטערע אַנטישונג. די לאַגע ביי די אידן PN‏ ביאַליסטאַק PN‏ געווען אַ פאַרצווייפלטע, די מער ניכטערע מענטשן האָבן אָבער גוט געוואוסט TX‏ געפילט װאָס עס דערנענטערט זיך. מען האָט געוואוסט, IN‏ באַלד וועלן אַרײנקומען די נאַציס, עס דערװאַרט אַ שרעקלעכע NOOR‏ ONT‏ מען ווייסט אפילו ניט WYN ONT ONT‏ מיט PT‏ ברענ- גען.

... די פייערלעשער קאָמאַנדע, אונטער דעם אַנפיר פון װיקטאָר בובריק, האָט באַקומען די גרויסע לעש-מאַשין און אַנדערע נויטיקע מכשירים און היט אָפּ די NOVA‏ פון אַ שרפה. DR‏ מסתמא PNR‏ עס PN PIN‏ פאַרדינסט, PR ON‏ דער געטאָ IND PR‏ דער גאַנצער צייט קיין ערנסטע שרפה, אַ חוץ קלייניקייטן, נישט געווען. בעת אויסער דער געטאָ PR‏ איינמאָל פאָרגעקומען אַ PR TDW‏ אַ פאַבריק, מיט עטלעכע YN‏ צװאַנציק קרבנות -- פּאַליאַקן אַ גרויסע אַרבעט ONT‏ די פייער-קאָמאַנדע געהאַט, ווען די סאַװעטן TINT‏ איינמאָל PR‏ מיטן נאַכט, געמאַכט אַן אַנגריף אויף ביאַליסטאָק. געטראָפן גראד NOVA PX‏ און ONY OM‏ באָמבעס צעשטערט PIN PIT‏ קופּיעצקע 25 “YT TIN‏ הרג'עט 28 אידישע WD]‏ ...

... פּרײיטאָג, ד' תמוז, תש"א, ays‏ 27-טען יוני, 1941 די נאַצישע PONTING‏ זיינען אַרײינגעקומען PNR‏ ביאַליסטאָק און נאָך דעם זעלבען טאָג צוזאַמענגעשלעפּט 2000 אידען אין דער גרויסער שוהל TN‏ זיי דאָרט לעבעדיגערהייט פאַרברענט צוזאַמען מיט דעם מקום קדוש אין שטאָט. PN‏ דער כראָניק PD‏ חורבן ביאַליסטאָק זיינען די קרבנות PD‏ יענעם טרויעריגען טאָג באַוואוסט אַלס די , פרייטאָגדיגש". ...

... וויזענע פאַראָרדנונגען. מיר װאַרענען! אידן ראַט, ביאַליסטאָק 18טן נאָוועמבער 1941, ...

... עזאָגט ONT‏ אָרגאַניזירן שולן AND‏ אידישע קינדער. די רעגיסטראַציע פון קינדער PR‏ שול-עלטער PR‏ פאָרגעקומען PID OPN‏ פון דער “YUVA‏ זענער האַנדלס-שול, PIN‏ פּראָביטשנע 39 PR DX‏ דעם זעלבן PID‏ זיינען אויך אָנגעפירט געװאָרן די לימודים. DPR‏ דער paw‏ פון דער שול PN‏ געשטאַנען דער לאַנג-יאָרי- קער לערער פון העברעאישער גימנאַזיע, אַראָנאָוויטש. “YA‏ אַרבעט האָבן דאָרט די לערער פון דער העברעאישער גימנאַזיע, כאַזאַנאָװויטש, גוטקע גוטמאַן, פרוי רובין-סאלמאן YU TIN TN TN‏ לערער TD‏ אידישע און העברעאישע TOW‏ די אונטערריכט-שפּראַך איז געווען סיי העברעאיש, סיי אידיש. אַ טייל קלאַסן זיינען געפירט געװאָרן PR‏ עברית TIN‏ אַ טייל PN‏ אידיש. PN‏ דעם אָנבליק פון די בלוטיקע געשעעץ- נישן פון חודש יולי 1941 PN‏ ביאַליסטאָק, אין דער “PID‏ ריקער געטאָ:וירקלעכקייט TX‏ פילנדיק די ווייטערדיקע סכנות, UNM‏ דער אַלטער שטרייט WY‏ אידישיסטן TN‏ העברעאיסטן געפונען אין NOVA‏ ביאַליסטאָק PT‏ לייזונג: די גלײיכבאַרעכטיקונג פון ביידע שפּראַכן, ONT‏ אָנערקענען TID‏ עברית DX‏ אידיש אַלס צוויי נאַציאַנאַלע שפּראַכן TID‏ דעם גלות-איד, ...

... אידן ראַט, ביאַליסטאָק דעם 10טן אָקטאָבער 1942,

3( לײב בלומענטאַל, פון IND‏ -- דר. מעדיצין. אַ געבוירענער אין סאַקאָלקע, געענדיקט מיטל-שול PNR‏ ביאַליסטאָק. ביים אויסברוך פונ'ם קריג PN 1941 "IP PR‏ ער געווען דירעקטאָר פונ'ם שפּיטאָל PR‏ שניאַ- דאָווע. די אַקופּאַציע:צײט לעבט עֶר PR‏ טשאַרנעוויטש לעבן ביאַליסטאָק, ביז דער פֿאַרניכטונג פון דער ביאַליסטאַקער אידישער פּראַװינץ AY .)2.11.1942(‏ אַנטלויפט דעמאָלט PP‏ שניאַדאַװוע, וואו זיין פרוי -- אַ פּױלישע -- העלפט PT ON‏ ראַטעװוען TID‏ טויט. די דאָזיקע פרוי DONT‏ אונטער א שטענדיקן קאַנטאַקט מיט TT‏ ברודער, ישראל בלומענטאל, TD‏ IN IND‏ אַדװאָקאַטישער אַפּליקאַנט, PT ONT ON‏ געפונען PR‏ ביאַלי סטאָקער געטאָ. אַגב, האָט מיר דר. בלומענטאַל איבערגעגעבן, TT IN‏ ברודער ישראל PX‏ געווען טעטיק אין דער ביאַליסטאָקער װידערשטאַנד- אָרגאַניזאַציע און איינער TID‏ די נאָענטסטע מיטאַרבעטער TD‏ מרדכי טענענבוים. פון דעם דאָזיקן ברודער האָט לייב בלומענטאַל, דורך דער פאַרמיטלונג פון PT‏ פרוי, באַקומען סוף אַפּריל, אָדער אָנהױב מאַי 1942, אַ פּלאַן, פאַרצייכנט PIN‏ אַ שטיקל פּאַפּיר, מיטץ אָנזאָג, ONT IN‏ איז דער ...

... NI‏ באַלד געדאַרפט אַרײנגײן דער אַמאָליקער האַר TD‏ לעבן TIN‏ טויט פון די צענדליקער טויזנטער אידן פון ביאַליסטאַקער געטאָ און הונדערטער טויזנטער פון דער ביאַליסטאָקער פּראַָווינץ (באַצירק) מיט זיין גאַנצער מאַכט, און ניט דער פרידל, וועלכער גייט היינט PR‏ די תפיסה-קליידער אין באַגלײטונג פון 4 מילי" ציאַנטן, וועלכער LOYD‏ ערשט NT VON‏ אָפּגעבן “PT NX‏ וחזשבון PT AND‏ מאָרד-טעטיקייטן אויפץ ביאַליסטאַקער געביט. אָבער דער עולם לעבט איבער אויפסניי יענע טעג פון גרעסטן חורבן TID‏ ביאַליסטאָקער אידנטום. עס שוועבן דורך די קאַשמאַר-טעג, עס דערמאַָנען PT‏ צענדליקער TIN‏ הונדערטער דעטאַלן פון פאַרברעכן, וועלכע די דייטשע מערדער, אונטער דער אַנפירונג ND‏ דעם אויבער-באַנדיט פרידל, זיינען באַגאַנגען קעגן די אידן אין ביאַליסטאָק און TON‏ דעריבער זיצט מען מיט אַראָפּגעלאָזטע קעפּ TIN‏ מען װאַרט YEN‏ אַרײינפירן TD‏ פרידל'ען. וואו ניט וואו אין PNT‏ ווערט געפירט אַ שטילער געשפּרעך וועגן יענע טעג, טעג אין וועלכע דער באַשולדיקטער האָט דעצידירט וועגן לעבן TIX‏ טויט TID‏ די נאָענטסטע און טייערסטע, פאָטער TIN‏ מוטער, ברידער PR‏ שוועסטער, קינדערלעך NN‏ זקנים, וועלכע זיינען Pw‏ לאַנג NOW‏ צװישן די לעבעדיקע. פרידל PR‏ דער סימבאָל TID‏ טויט. TD‏ טויט TD‏ די אַלע, TID‏ אַ פערטל מיליאָן אידן TD‏ ביאַליסטאָק TIN‏ פּראָװינץ,

... נאָר דער באַפרייאונג פון דער שטאָט ביאַליסטאָק, האָבן מיר געפונען זייער ברודער-קבר, MT‏ זיינען באַגראָבן גע װאָרן PR‏ אַ מיסט-גרוב לעבן געטאָ בית-עלמין. מיר TANT‏ דורכגעפירט די עקסהומאַציע פון זייערע VPP‏ רעשט. לעך און MT‏ געבראַכט צו קבר:ישראל. מיר האָבן OT‏ גע פונען מיט פאַרביילטע פויסטן, מיט פאַרקאַטשעטע אַרבל, vn‏ צווענגלעך איבערצובייסן די געטאָ-דראָטן PR‏ זייערע טאַשן, TIX PT‏ טעכטער TD‏ אונזער פאָלק -- געפאַלן ND‏ אונזער כבוד,

איבערגעגעבן דורך פישל פיינפעלד, אין ביאַליסטאָק. ער האָט דאָרט געלעבט ביז דער מלחמה, און בעת דער דייטשער “PR‏ פּאַציע — PNR‏ דער ביאַליסטאַקער NOVA‏ ביז דער ליקװוידאַציע -- איבערגעלעבט PR‏ די קאַנצענטראַציע-לאַגערן ,בליזשין" ביי ONT‏ און PNR‏ אוישוויץ. ...

... היטלעריסטישע מערדערס, ONT‏ די רויטע אַרמײ DIDNT‏ ביאַליסטאָק. חורבן TX‏ פאַרוויסטונג, טרויער PR‏ אומעט, האָט אַרױסגעקוקט פון אומעטום, ...

די אַמאָליקע טייערע, האַרציקע, צענדליקער טויזנטער TPN‏ פון ביאַליסטאָק -- פרויען, קינדער, מענער און זקנים -- זיינען אומגעבראַכט געװאָרן PN‏ אוישוויץ, טרעבלינקע PR TIN‏ אַנדערע היטלעריסטישע פאַרניכטונגס ערטער. אַ גאַנצע וואונדערלעכע אידישע וועלט, ווייל ביאַליסטאָק DN‏ INT‏ געווען NM‏ וועלט, PNR‏ אָפּגעװישט געװאָרן וי אַזעלכעס װאָלט ANA‏ קיינמאָל ניט געווען. ...

VON 5‏ דערליידיקן YON‏ פאָרמאַליטעטן TIN‏ אָפּגעבן ONT‏ * געווער, קער DIN PT PN‏ זען ביאַליסטאָק. איך גי מיט אַ געפיל פון ,פרייד" צו זען די געבורט:-שטאָט און גלייכצייטיק מיט אַ געפערלעכן TIN PON‏ פראַגע ביי זיך; װאָס װעל PN‏ געפינען דאָרט? PR‏ ווייס, TX‏ גאָרניט. לויטץ געדאַנק, אָבער IN‏ אינערלעכער געפיל OND‏ רופט: אפשר IN?‏ אימיצן! PR‏ גיי צופוס 10 קילאַמעטער. אויפץ וועג שטייען פּויערים און שניידן די תּבואה פון די פעלדער, די YON‏ שניידט ווי עס OORT‏ גאַרנישט געשען. די דערפער DMN‏ וועג, זיינען טיילווייז צעשטערט DR‏ אַנדערע גאַנץ, די קריגלעך אַף די פּלױטן, די AND DYN‏ די שטיבער, “AND‏ ענדיקט זייערע טאָגיטעגלעכע אַרבעטן. PN‏ שפּאַן פאָרויס מיט TOR‏ אָטעם TON PIN‏ געדאַנק עגבערט מיר: ביאַליסטאָק! וי זעט זי אויס? PN WI TN‏ געבליבן? קומענדיק אין די פאָרשטעט TID‏ שטאָט, זע PW PR‏ דעם אָנהױיב פון חורבּן; קוימענס IX‏ שטיבער, YOR‏ בריקן אויפגעריסן, דער װואָק- זאַל פאַרברענט, TD‏ גאַנצע TONA‏ שטייען ANI‏ סקעלעטן TID‏ TW JON‏ און JONA VAY TIN‏ אינגאַנצן אָפּגעמעקט. דער- קענסט אפילו נישט, צי N ...

... אויסער די קאָאָפּעראַטיוון זיינען צום סוף “YX 1948 WN‏ ווען PN‏ ביאַליסטאָק האַנדװערקער װאַרשטאַטן, O11‏ פאָלגט: ...

TID DUTIN ביאַליסטאַק אין‎ PP מיך אומגעקערט‎ IND ONT יאָר 1945. ס'איז געווען ווינטער און אַ שווערער שניי‎ געווען אַ‎ ONAN PN ONT PON הייסט,‎ ONT באַדעקט.‎ pox נאָך געהערט‎ PT ONT שטאָט, גאָסן, הייזער. פונדערווייטנס‎ די קעמפענדע אַרמײען, און‎ PD דער האַרמאַטן-דונער‎ געווען‎ PN אַמאָל געווען ביאַליסטאַָק‎ PNR OND PON איבער‎ שטומעניש. כ'האָב געשפּאַנט‎ TH אויסג עשפּרײט אַ מאַנטל‎ דורך די שמאַלע סטעזשקעס, צווישן די בערג פון חורבות,‎ סאיז‎ IND DIN DIY דערנענטערט איילנדיק‎ Pm כ'האָב‎ געוואוסט, מיינע‎ IND... DOW געשטאַנען אונזער‎ ONAN ריכטיקן פּלאַץ. דאָ איז עס. רעשטן פון‎ VMN שטייען‎ OD PI ווענט... דער געװועלבטער טױער... אין דער‎ אונזער וואוינונג‎ TD איבער מיין קאָפּ, דער באַלקאָן‎ אויפץ באַלקאָן די‎ PR NT אַ‎ AAR וועלכער הענגט‎ PN וועלכע‎ PN אייזערנע פּאַראַפעטן באַפּוצטע מיט רינגען‎ “DN מיינע‎ PIN WIT שטיין‎ IS TD פלעג מיך אָנהאַלטן,‎ געקרומטע קינדער-פיס. כ'האָב געקוקט אין דער הויך און‎ נאָך אַ וויילע‎ . . . ON ...

... מיינע בני-עיר האָבן PR‏ אָװונט PD‏ שפּעט אין דער נאַכט מיר דערציילט שרעקלעכע זאַכן און איבערלעבונגען אין געטאָ, TIN‏ דערנאָך אין די לאַגערן, TIN‏ וי אַזױ זיי האָבן זיך געראַטעװעט פון Ww‏ איצט TANT‏ זיי מיר פאָרגעלייגט TPA‏ מיט מיר און ווייזן דעם חורבן ביאַליסטאָק. איך האָב זיך אָפּגעזאָגט פון דעם TIN‏ געבעטן, OT IN‏ זאָלן מיר לאָזן אַלײן, PR‏ קען ביאַליסטאָק גאַנץ גוט TN...‏ איך PUN‏ איבערלעבן דעם טרויער איינער DD OV PI PN POR‏ הקדש.

די אידישע ביאַליסטאָק TAN ONT‏ מיט PR‏ שטענדי" IP‏ גװאַלטיקער דינאַמישקייט, מיט איר אומגעהויערער ענערגיע און װילנקראַפט PIN‏ אין די דאָזיקע שווערע צייטן ניט פאַרלאָרן דעם מוט, PN TN‏ װירטשאַפטלעכן געראַנגל געזוכט PR‏ געפונען וועגן און מיטלען, וי אַזױ זיך צו העלפן. די אידן PN‏ ביאַליסטאָק TANT‏ געבויט נייע אינסטי- טוציעס, געגרינדעט נייע אָרגאַניזאַציעס TIN‏ געזעלשאַפטן IND‏ קעגנזייטיקער הילף, און TINT 1927 PR‏ זיי געשאפן אַ TID UNA‏ אַלע ירטשאַפטלעכע אָרגאַניזאַציעס. דערמיט האָבן זיי ניט INI‏ אָפּגעשטעלט דעם פאַרביטערטן קאַנקו- רענץ-קאַמף ws‏ זיך, נאָר PIN‏ קאַנסאַלידירט די װירטשאַפטלעכע כוחות. דער UNI‏ האָט אויסגעגליכן “NPY‏ נאָמישע שטרייט-פראַגן; דורכגעפירט אַ פּאַטענט-אַקציע; אױיסגע'פּועל'ט ביי דער קהילה פאַרשיידענע סובסידיעס IND‏ געליטענע פון דער דעפּרעסיע. ...

... JIA“ ND דער בּיאַליסטאָקער‎

... פ "נ 5 איש 0 לוחמים בגיטו ביליסטוק 5 קדושים שנרצחו ע"י תוראנים ביניהם: 180 גברים; 2 נשים; 4 ילדים; 1 תינוק, ...