Dr. Shimon Datner

... PN‏ זיינעם IN‏ אַרטיקל וועגן די אידישע ספּאָרטלער (, ביאַליסטאַקער שטימע", סעפּטעמבער 1974) האָט דר. שמעון דאטנער אָנגעגעבן פאָלגענדע נעמען TID‏ קדושים- ספּאָרטלער, וועלכע זיינען אומגעקומען בעת דער ענטגיל- טיקער ליקווידאַציע PID‏ ביאַליסטאַקער PR NOVA‏ אויגוסט 23, די נעמען זיינען לויטן א"ב; ...

דר. שמעון דאַטנער ...

כאָטש מיר האָבן PW‏ אַ רייכע ביבליאָגראַפיע TID‏ אַ גרויסער Ley‏ לעבנגעבליבענע, וועלכע שילדערן אין זייערע ווערק יענע שוידערלעכע תקופה, וי פון: חייקה גראָסמאַן, סראָלקע קאָט, בראניע קליבאַנסקי, דר. שמעון דאַטנער, בער מאַרק, רפאל רייזנער, ד. קלעמענטענאָווסקי TN‏ אַנדערע, PR‏ אינטערעסאַנט צו פאַרצייכענען אייניקע TORT‏ װאָס VA‏ נעמען אַרױס פון די געפונענע “NID‏ טאָקאָלן, PY‏ צום ביײישפּיל: , אויף IN‏ אַלגעמינע “AND‏ זאַמלונג NIP, PR‏ הצדק", דעם [OO‏ נאָוועמבער 1941, -- מעלדעט דער ראַבינער דר. ראַזענמאַן, AV‏ דער גרויסער סכנה, װאָס שטייט IND‏ דער געטאָ, IND‏ זיך ניט צושטעלן צו דער אַרבעט". DN‏ אינזש. באַראַש לייענט פאָר אַ בריוו פון דער נאַצי-מאַכט, STN‏ ,עס זעט N IND PT‏ שטראָף TID‏ שמיץ און YOR‏ טויט-שטראָף!, . ,"

מאַטעריעל בעסער געלעבט און זיינען אַביסל געקומען צו זיך, אַז זיי PONT‏ באַהילפיק PNR PT‏ דער גרויסער “NW‏ דיציאָנעלער מעות-:חטים אַקציע. די אידן האָבן PT‏ זייער ON‏ אָפּגערופן. ספּעציעל האָט PT‏ אויסגעצייכנט ONT‏ שטעטל בריינסק, IND‏ עס JANN‏ דאַמאָלס געלעבט ביי 70 נפשות. אַזױ JANA‏ מיר אין פאַרלויף TD‏ צוויי “YRIN TON‏ זאַמלט ביי 1,400 קילאָגראַם מעל און אַביסל געלט. נאָר “JIN‏ זער באַליבטער דר. שמעון דאַטנער (דעמאָלסדיקער “AND‏ זיצער פון אידישן קאָמיטעט), איז DIN INT‏ ניט PP‏ גזלן האָט ער TD‏ אַנדערע YPN‏ צוגעלייגט געלט DR‏ מען WP‏ PRS Pw‏ שטעלט זיך אָבער די פראַגע: וואו נעמט מען אַ בעקעריי? עס איז געווען אפילו אַ אידישע בעקעריי אָבער זי האָט ניט געקענט אָפּשטעלן די אַרבעט פון באַקן ברויט פאַר דער שטאָט אין וועלכן עס האָט זיך געפילט אַ מאַנגל. דאָ PN‏ געקומען ה' אשר וויין TN PAN)‏ אַמדורער וועלכער האָט געהאָט פאַר דער מלחמה אַ גאַלאַנטערײ-קראָם PNR‏ רינעק קאַשטשושקי לעבן דער פירמע באַטאַ) צו הילף. ער האָט אויסג עפונען PIN‏ יאַטקע גאַס 11 אַ בעקעריי, וועלכע PR‏ ניט געווען טעטיק TIN‏ איז זייער צוגעפּאַסט IND‏ דעם. די פאָרמאַליטעטן ביי דער מאַכט TANT‏ דערלײידיקט IND‏ אונז אינזשעניר ריבקינד (דעם ראַבינערס דר. ראָזנמאַנ'ס זצ"ל איידעם) TPN‏ מיט מזל האָבן VA‏ אָנגעהיבן באַקן מצות, וועלגערקעס JANN‏ מיר געהאַט פון דעם OND NI‏ באַ- פרייטן שטוטהאָף-לאַגער, וועלכע האָבן PT‏ געפונען PR‏ ביאַליסטאָק INT‏ ...

דער אידישער וװאָיעװאָדישער קאָמיטעט װאָס PR‏ דאַמאָלט געשאַפן געװאָרן, אונטערץ פאָרזיץ פון דר. שמעון דאַטנער, PNR‏ געווען די איינציקע אידישע רעפּרעזענטאַנץ אַנערקענט פון דער פּוילישער רעגירונג. אין דעם קאָמיטעט זיינען געווען פאַרטראָטן אַלע אָן אונטערשייד אידישע פּאָליטישע ריכטונגען, פון דער מזרחי PI‏ די אידישע קאָמוניסטן. PR‏ דעם װאֵיעװאָדישן קאָמיטעט זיינען געווען אויסגעטיילט פאַרשיידענע באַזונדערע אָפּטײלונגען, וועלכע האָבן אויף אַלערלײ אופנים וי געהעריק באַדינט די צוריקגעקומענע אידן אין ביאַליסטאָק. עס זיינען אויך געשאַפן געװואָרן נויטיקע אַרבעטס-קאָאָפּעראַטיוון, ONT)‏ האָבן געגעבן פּרנסה צו אַ געוויסער צאָל משפּחות און גלייכצייטיק װוי געהעריק באַזאָרגט מיט נויטיקן די קליינע אידישע באַפעלקערונג, ...

דר. שמעון דאַטנער ...

דר. שמעון דאַטנער ...

... אַ. אַהראַנאָװיטש, מ. חזנאָוויטש, NWA‏ זאַבלודאָווסקי, דר, פראַנקאָ האָראַװיץ, ח. שעפּער, די פרוי ר. סאַלאָמאָן, מגר. נ. קאַפּלאַן, ג. שקאָלניקאָװוו, ד. פּעצינער, אַ. באָמכיל, מגר. שנאַפּער, דר. שמעון דאַטנער, י. ראָטבערג, מגר, פּנינה בערנשטיין שמואל ראַקאָװסקי, ש. יאַקובאַָװוסקי, מגר. הדסה שפּרונג, און די PAYA?‏ פון גימנאַסטיק AND‏ מיידלעך (די פרוי פונ'ם לערער פון זעליגמאַנ'ס גימנאַזיע) מורקעס. PN‏ מיידלשן פאַמיליע-נאָמען, PN ANT‏ פאַרגעסן, עס קאָן זיין, IN‏ די רשימה PR‏ ניט PP‏ פולע. PR‏ בין, למשל, ניט זיכער צי די פרוי שענברון (די לייטערין פון דער פאָלקס-שול ביי דער גימנאַזיע) PN‏ געװוען אין NOVA‏ זי האָט דורכגעלעבט די מלחמה. דר. חיים וועלגער האָט TNA‏ עטלעכע טעג פאַר דער מלחמה אַרױסצופאָרן מיט זיין משפּחה POT PN‏ היימאַט:שטאָט PN‏ גאַליציע PR PN TIN‏ ביאַליסטאַקער געטאַ ניט געווען.

... אין דער פאַרלאָזענער דורך דר. וועלגער דירה PR‏ ביאַליסטאָק PN)‏ מאַרינסקי'ס מויער אויף פאַבריטשנע גאָס TINT ,)11 2‏ אין דער געטאָ-צײט געוואוינט די פאָלגנדיקע לערער פון דער גימנסיה עברית" און פון אַנדערע גימנאַזיעס: דר. פראַנקע האָראָװיץ, מגר. הדסה שפּרונג, מגר. יעקב שנאַפּער, לובעלסקי (אַ פּליט פון װאַרשע, באַרימטער מאַטעמאַטיקער, OTD AWW?‏ פּעדאַגאָגישן אינסטיטוט PR‏ די JAN?‏ 1929-1941), דר. שמעון דאַטנער, (דער שרייבער פון די דאָזיקע שורות), זיין פרוי שושנה (YIN)‏ און זיינע MY‏ טעכטער, DW‏ (מיקע) TIN‏ שולמית (לילע), ישראל רייס (לערער פון דרוסיקינ'ס גימנאַזיע) און זיין פרוי און TT‏ אַדאַש, דער לערער פון געזאַנג, אָגראָניק, (אַ פּליט — זינט 1939 PN‏ ביאַליסטאָק) מיט פרוי TIN‏ טאָכטער, דר. מיכאל בערגמאַן (לערער פון לאַטײן אין דרוסקינ'ס גימנאַזיע) מיט פרוי ניושע TN‏ טעכטערל באַזיוניע, TN‏ די שוועסטער פון ניושע -- לושע.

אָפּרופן אָדער קירצן אונזער גלות-ציפּערן. דאָס באַ וואוסטזיין פון IW‏ אָפּגעטוענע גוטע INT‏ און אונזער דאַנק- באַרקײט וװועלן זיין AND‏ אייך די בעסטע באַלױינונג, מיר לייגן ביי אַ רשימה פון OT‏ וועלכע TANT‏ געוואוינט ביז'ן PX 1929 AN?‏ ביאַליסטאָק DN‏ אומגעגנט, TN‏ געפינען זיך יעצט PNR‏ קאַראַנטין לאַגער אויף ציפּערן. מיט ציון-גרוס, ד"ר שמעון דאַטנער פישעל גאַלינסקי אברהם קאָניאַק ...

... מלחמה איז פונאַנדערגעװאָרפן. עס שטויען PD‏ רעכטס צו לונקס: איסאַק ריבאַלאָווסקי, שיע באַרטנאָווסקי און דר. שמעון דאַטנער, ...

TP אָנגעקומען מיט דער דעלעגאַציע‎ PI איך‎ AIM גלייך גענומען מאַכן געהעריקע צוגריי-‎ PN INT װאַרשע,‎ ביאַליסטאָק. מיר זיינען‎ PP טונגען, כדי צו פאָרן‎ מיר‎ TANT מיטװאָך‎ TN מאָנטיק,‎ YWAN PP אָנגעקומען‎ צו באַגעגענען מיט די פאָרשטייער‎ PT געהאַט באַשטימט‎ “PON באַשלאָסן‎ PR ANT פון דער פּוילישער רעגירונג.‎ אָנקומען קיין‎ VON] צופאָרן קיין ביאַליסטאָק צומאָרגנס‎ ONT װאַרשע, ד. ה. דינסטיק. דר. שמעון דאַטנער, וועלכער‎ מיך באַגלײט קיין ביאַליסטאָק, האָט שוין פון פריער‎ האָב געדונגען אַ‎ PN געוואוסט וועגן מיין קומען קיין פּױלן.‎ אויטאָ און מיר זיינען אַרױסגעפאָרן דינסטיק פרי,‎ TORII עס דערװאַרט‎ IX נישט פאָרגעשטעלט,‎ PT האָב אָבער‎ PR מיך אַזא ביטערע איבערלעבעניש,‎ ...

געווען אָנגעפילט מיט טרערן און מיין האַרץ PR‏ געווען פאַרקלעמט. PM OY ONT‏ מסתמא אַזױ באַגלייטן YTD PW‏ סוף פון מיין לעבן. ווען די טאַקסאָווקע ONT‏ אָנגעהויבן אָװועקפאָרן מיט דר. שמעון דאַטנער און VY‏ -- און מיר האָבן PT‏ געזעגנט yw wm‏ באַרטנאַװסקי -- ANT‏ איך אויסגעדרייט SRP Pom‏ און געװאָרפן אַ לעצטן בליק אויף מיין אַמאָליקער היים, אויף אונזער אַלעמענס אַמאָליקער טייערע היים; אויף דער אומפאַרגעסלעכער האַרציקער ביאַליסטאָק, IND‏ עס PN‏ פאַרפּלאָסן אונזער קינדהייט TIN‏ יוגנט, IND‏ עס זיינען אומגעבראַכט געװאָרן אונזערע אַלעמענס נאָענטע, די אַמאָליקע טייערע ביאַליסטאָקער אידן.. , ...

... דר. שמעון דאַטנער JANN‏ בּיאַליסטאָק און אומגעגנט eae‏ יע ...

... דר. שמעון דאַטנער ...