I. L. Peretz

... רצער צײט ארום האט מען שוין אונטער דער צײטונג, פאר אײן װעגס, — מכױון שהותרה הרצועה... — אויך געלײענט אנדערע ״טריםה פםול״. און מען האט גענומען שושקען זיך, אז אט ״די בחורים פון היגטערן אוױון״ און טאקע אויו יעקל דעם רב׳ס, זענען ל״ע ״געכאפט אין דער מעשה״... (א סימן האט מען געזען אין דעם, װאם פלוצעם האט ״יעקלע״ גענומען ארונטערפאקן די גאנצע פאות אונטערן זײדענעם היטל ״אויבן ארויף״ .. און אין גאס זעט מען בײ יעקלעז קײן סימן נישט פון קײן פאה, פלוצלינג...). און נאטש איך בין געװען אסך ױגגער פון זײ, האב איך אבער דאך אדאנק יעקלען, געהאט, א שטיקל, — ס׳הײםט א האלבן צוטריט הינטערן אוױון׳ — און כ׳האב אמאל געכאפט א װארט1 ״מאניש״. איך האב געקײעט און געקײעט דאם װארט, ביז... איך בין דערגאנגען, אז דאם איז א שאפונג פון י. ל. פרץ. הקיצור, איך האב עם באקומעז צום קײען און לעזן און ס׳האט מיר אויך גאר שטארק ״צעשרויפט״ די געדאנקען...

די ביבליאטעק פון די לינקע פועלי צױן א. נ. פון י. ל. פרץ האט אנגעהויבן זײער באשײדן, אבער גיך זיך אנטװיקלט אין א קענטיקן פארנעם, דיספאגירנדיק מיט עטלעכע טויזנט ביכער. די לינקע פועלי צױן־ארגאגיזאציע האט געפירט א ברײט־פארצוױיגטע קולטור־אויפקלערערישע טעטיקײט צװישן דער נישט־פארמעגלעכער ײדישער באפעלקערונג דורך קורםן׳ פארלעזונגען, פאלקס־אונױוערםיטעטן אדג״ל. זי האט אײד געעפנט אן אפיציעלע ציש״א־שולע, װעלכע האט אבער, נאך ...