Manke Lenartovich

אלטע שאר, די פרוי פון נתן שאר, מיט אירע קיגדער, האבן אנטלויפנדיק עטלעכע ק״מ פאר סטאפניץ, פון דעם ״אויס־ זידלונג״־טראנספארט, באקומען א צײטװײליקן מקום מקלט און א פרײנטלעכע באציאונג בײ 2 אומבאקאנטע אינטעלי־ גענטע קריסטנם. — אן אומבאקאנטער, אײדעלער קריסט װידער האט זײ א גאנצע נאכט געפירט צו דעם פויער םטעמפיען אין שלאזעװ, װאס האט פיל געהאלפן די אנטלא־ פענע. דאסגלײכן האט די קריםטין מאנקע לענארטאװיטש, א שכנטע פון אלטע שאר, אויסבאהאלטן זי, בײ זיך, במשך א װאך מיט גרויס מםירות נפש. די זעלביקע פרוי שאר מיט אירע 4 זין און א טאכטער װי אויך א שװעםטערקינד מיט זײן כלה האבן זיך אויסבאהאלטן בײ דעם קריסט םטאך קאשובא אין דארף זשידאװ במשך 27 חדשים מיט 10 טעג

... עלניק איז שיין מער נישט געװעזן װי נאר דער קלײנער געטא בײ משה פאםטערנאק אין הויף. דארט האבן זיך געפונען עטלעכע צענדליק פרױוילעגירטע כמיעלניקער ײדן צוזאמען מיט דער יידישער פאליציי, באלד ווי זיי האבן מיך דערזען׳ האבן זיי מיך געװאלט פארשפארן אין דער כמיעלניקער ״קאזע״• זײ האבן געטענהט, אז די דײטשן פאדערן׳ אז אלע צוריק־ געקומעגע ײדן פון דער ״װישעדלעניע״ זאלן פארשפארט װערן און יעדע צען מענטשן ארויםפירן און שיסן. איך האב זיך קעגנגעשטעלט מיט די לעצטע כוחות קעגן דער ײדישער פאליצײ׳ װעלכע האבן מיך געװאלט מיט כוח אהינשיקן. די זעלבע נאכט האב איך גענעכטיקט בײ גרשון מענטליק׳ װעלכער האט זיך אויף מיר דערבארעמט. ער איז דארט געװעזן פון די פרױוילעגירטע. במשך א גאגצע װאך האט מיך אויסבאהאלטן מײן שכנטע די בעקערין׳ די קריםטן׳ מאנקע לענארטאװיטש. זי האט מיך זײער גוט באהאנדלט. איך האב אבער מער נישט געקאנט דארט בלייבן, װײל די פאליצײ האט זי געװארנט. דעם צװײטן זונטיק האבן מיר זיך געלאזט אין װעג ארײן קײן זשידאװ צו א באקאנטן גוי, דער װעג איז געװען א געפערלעכער. איך בין געגאנגען אין שײנעם העלן טאג. דורכגעגאנגען די דײטשע זשאנדארמעריע׳ װאם האט זיך געפונען אין דער ״שקאלע זאװאדאװע״. א דײטש איז געשטאנען אויף דער װאך, אבער ער האט מיך נישט באמערקט. נאך פיל לײרן זענען מיר אנגעקומען אין דארף. דערנאך זענען געקומען אויך מײנע קינדער און דארט האבן מיר דורכגעלעבט ביז ענדע קריג.