Petersburg

... אין ס. א. בערשאדסקיס היסטארישן איבערבליק איבער דער געשיכטע פון ליטווישן יידנטום, וואס איז ארויסגעגעבן געווארן אין יאר 1883 אין פעטערבורג און אין י. שיפער'ס ,געשיכטע פון יידן אין פוילן ביזן סוף פון 18-טן יארהונדערט", וואס איז אין יאר 1914 ארויס- געגעבן געווארן אין מאסקווע ווערט אנגעוויזן, אז די יארן 1550--1500 זענען געווען יארן פון וווקס פון יידישן ישוב אין ליטע. אין דער דאזיקער צייט, זענען געגרינדעט געווארן פיל נייע ישובים און די שוין עקזיסטירנדע זענען שטארק פארגרעסערט געווארן.

אפילו אין פארווארפענעם ווייטן פון צענטר דאוויד-האראדאק, האט מען דערפילט די נייע, אפפרישנדע ווינטן וועלכע האבן אנגעהויבן בלאזן אין ווייטן פעטערבורג. פון מויל צו מויל, אין דער שטיל, מיט גלאנציקע אויגן פון דערווארטונג, זענען ארומגעגאנגען קלאנגען, אז דער געהאסטער צארישער רעזשים אין רוסלאנד גייט צוגרונט. יידן האבן אין דער שטיל תפילה געטאן, אז ס'זאל זיין אמת. אט קומט אן א ידיעה, אז פירשטן האבן אין פעטערבורג פארסמט ראספוטינען, אט זאגט מען, אז אין קייזערלעכן הויף איז אומרואיק. מ'דערווארט פון טאג צו טאג נייע בשורות, אבער ס'גלויבט זיך דאך ניט, אז דאס געגארטע וועט פארווירקלעכט ווערן... צי איז דען מעגלעך, אז דער איינגעפונדעוועטער, זייט הונדערטער יארן צאריזם, וועט צוזאמענגעבראכן ווערן? איז דאס ניט קיין פוסטער טרוים ?... ...