Drohitchin Jewish community

... ^ װאם דאר ך דינען אלם מצבה נאך דער קהילה־קדושה פון אונדזער דראהיטשין . נישט א מער אונדזערע טאטעס און מאמעס ! נישט א מער אונדזערע ברידער און שװעסטער ! נישט א מער דראהיטשין, װאו אלטע לײט האבן געלעבט שטיל און געלאכט ; און קינדער האבן געלאכט און געשטיפט אין די גאסן... זײערע קול׳כעלעו װערן מער נישט געהערט ; און אונדזער חױת װערט פון צער און צארן פארצערט... ...

דאס גאנצע שטעטל דראהיטשין איז באשטאגן — (מעגלעך, זי שטייט נאך היינט אויך. מיר רעדן דא בלשון עבר, מחמת אלס ײדישע שטעטל עקזיסטירט זי נישט מער) — סון אײן לאנגע גאס, װעלכע האט זיך געשלענגעלט לענגאױם דעם טראקט, (הויפט װעג), װאם לויפט פון פינםק־יאנאװע, דורך דראהיטשין, קײן אנטאפאליע־קאברין און װײטער. פון אין מיטן שטעטל, אדער גאס, האבן זיך אויסגעשפרײט, _ װי בײ א פאראכאַד (קליץ־װאםער־שיפל) די רעדער־פראפעלער־ צװײ קװארטאלנע פלעצער; דער שוהל־הויף (פון דרום זײט) און דער ראד־קראמען מיטן מארק (פון צפון זײט). דער שוהל־הויף (גײסטיקער צענטער) און דער מארק (עקאגאמישער פונקט) זײנען געװען די צװײ רעדער־פרא־ פעלער, װעלכע האבן געשטופט און באװויגן דאס לעבן פון דראהיטשינער ײדישער קהילה אין משך פון הונדערטער יארן. ...

ריקערעזולטאטן און א ז פא ר צװײ רבנים איז ניט א קיץ פלאץ און קיץ פרנסה אין דראד,יטשין, איז געבליבן בהסכם בײם דראד,יטשינער קהל, אז מער װי אץ רב װעלן זײ ניט האלטן און דעריבער זאלן די צװײ רבנים האבן א דין תורה, בײם סלאנימער רב, ר׳ איתיל חריף, זצ״ל, און װער עס װעט גע־ װינען די דין־תורה װעט זײן דראד,יטשינער רב. ...

אין 1942, װען די דײטשע ׳רוצחים האבן דורכגעפירט די שחיטה אויף די ײדן פון דראהיטשין, האט שולמאן מיט זײן פאמיליע זיך אויסבאהאלטן אין א גרוב אונטער דער פאדלאגע ביי אים אין הויז, װאם ער חאט געהאט צוגעגרײט פון פריער. ...

... נאך זײן חתונה מיט רחלה וגאלדמאן, א טאכטער פון ר׳ אליהו גאלדמאן פון בריסק (א שווועסטער פון הרב יהודה דוד גאלדמאן פון שיקאגע), הײט שלמה ז. אנגעפירט מיט א גאלאג־ טעריע און קאנפעקציע געשעפט אין דראהיטשין. גלײכצײטיק געװעז טע־ טיק געזעלשאפטלעך. איז געװען פיל יארן לאװניק (פארװאלטונג־מיטגליד) פון דער גמינע (כמו א מאגיסטראט)! לאנג־יאריקער פאדװאלטונגרמיטגליד פון פאלקס־באנק! געװ. פארװאלטונג־ מיטגליד פון גמילות־חסדים־קאסע! געװ. װיצע פארזיצער פון דער ײדישער קהלה:! געװ. קאסיר און פארװאלטונג־ מיטגליד פון פײערלעשער פארײן! געװ. פרעזעס פון דער אלגעמיינער ציוניס־ טײשער ארגאניזאציע געװ. פרעזעס פון ״תרבות״! געװ. פרעזעס פון קרן־ היסוד און מיטגליד פון קרן־קימת.

... די ערשטע טעג נאכן חורבן האבן ײדן אין דראהיטשין געהאפט , אז נאך דעם גרויסן בלוט־אפפלאס װעלן די פאר־ בליבענע האבן ד ז א לענגערע צײט . אבער גאנץ שנעל האבן זײ זיך אנטוישט אין זײער האפענונג . דער ערשטער חורבן איז געװען נאר אן אנהויב . נאך אים זײנען מיט ריזנשדי ט געקזמען װײטערדיקע חורבנות . ...

... אויף דעם סמך פון דער דערקלערונג פון הרב ד״ר כתריאל ליפמאן מישקין, ברענגען מיר דא עטליכע פאראגראפן פון ד״ר שיפער׳ס בוך, װאו עס װערט קלאר און דײטלעך אנגע־ װיזן, אז אונדזער ײדיש־דראהיטשין איז אלט געװען מער װי פינף הונדערט (500) יאר... ...