Synagogue courtyard

דאס גאנצע שטעטל דראהיטשין איז באשטאגן — (מעגלעך, זי שטייט נאך היינט אויך. מיר רעדן דא בלשון עבר, מחמת אלס ײדישע שטעטל עקזיסטירט זי נישט מער) — סון אײן לאנגע גאס, װעלכע האט זיך געשלענגעלט לענגאױם דעם טראקט, (הויפט װעג), װאם לויפט פון פינםק־יאנאװע, דורך דראהיטשין, קײן אנטאפאליע־קאברין און װײטער. פון אין מיטן שטעטל, אדער גאס, האבן זיך אויסגעשפרײט, _ װי בײ א פאראכאַד (קליץ־װאםער־שיפל) די רעדער־פראפעלער־ צװײ קװארטאלנע פלעצער; דער שוהל־הויף (פון דרום זײט) און דער ראד־קראמען מיטן מארק (פון צפון זײט). דער שוהל־הויף (גײסטיקער צענטער) און דער מארק (עקאגאמישער פונקט) זײנען געװען די צװײ רעדער־פרא־ פעלער, װעלכע האבן געשטופט און באװויגן דאס לעבן פון דראהיטשינער ײדישער קהילה אין משך פון הונדערטער יארן. ...

... האסט געטראפן א פאל, אז יעקב ברוך דער גײער האט חתונה געמאכט זײנעם א זון, און אזוי װי ער איז געװען פון פוילישן צד, האט מען די חופה געשטעלט לעבן נײעם בית־ המדרש אחד ער מסדר־קדושין, נאטירלעך, האט געזאלט זײן דער פרוש, ר׳ דוד מרדכי. װי געזאגט, מען האט געבראכט חתן־כלה מיט מוזיק אויפן שול־הויף, װעלכער איז געװען אויסגעפילט מיט געסט און סתם נײגעריקע. דער פוילישער רב האט געמאכט די ערשטע ברכה און דער חתן האט מקדש געװען דער כלה. מיטאמאל האט זיך דער חתן אנגעהויבן אראפלאזן צו דער ערד. עס איז גלײך געװארן א טומל. פון אנהויב האט געמײנט, אז דער חתן איז פאר׳חלש׳ט געװארן האט מען אים גענומען מינטערן. אבער זעענדיק, אז ער קומט ניט צו זיך האט מען אלארמיר ט דעם דאקטאר, װעלכער .האט בלויז פעסטגעשטעלט, אז דער חתן איז ■טויט, ל״ע...

פוילן צובויען פאר אונז א געטא. זײ האבן אויסגעבויט א הויכע װאנ ט בײ די פענצטער אין דער גאנצער לענג פון דער גאס פון בריק ביז זאריטשקי, די זײט װאס צום שול־הויף, און ארומגענומען עס, מיט שטעכיקע דראטן, און דאס האט געזאלט זײן די געטא. די אנדערע זײט פון דער גאס איז געװען אויסער געטא. אז די געטא איז פארטיק געװארן, זײנען אראפגעקומען די שװארצע מחבלים, די ס. ם.־דײטשן, װעלכע פלעגן מיט זײער קומען אנװארפן א שרעק אויפן שטעטל. װער ם׳האט נאר געקענט האט זיך באהאלטן. די ם. ־ ם.־דײטשן זײנען געגאנגען פון שטוב צו שטוב און קיעע ם פון די מענער נישט געפונען. זײנען זײ ארײנגעפאלן אין א רציחה און ד״אב ן ארעםטיר ט דעם רב אלם ערוב׳ניק. די רביצין איז דעמ אװעקגעלאפן צום רוםישן גלח און צום פוילישן קסיאנדז און זײ געבעט ן אז זײ זאלן ראטעװען דעם רב פון טויט. די קריםטלעכע גײםטלעכע זײנען גלײך אװעק צום עלטםט ן פון די ם.ס.־ע ר און האבן אים אויסגעבעט ן פון די הענט פון די משחיתים.