David Mordecai

זונט״ . דראהיטשין איז געװען באװוּסט, אלס א פײנע, שטילע שטעטל, מען האט זיך גישט געקריגט און מען האט געלעבט בשלום. האט זיך ארײנגעמישט דער שטן און האט אנגעמאכט אין שטאט א פירוד־לבבות. די סיבה צו דעם איז געװען, די יונגע מוסמכים, װי אויבן דערמאנט, װאס האבן געװארט אויף רבנות־שטעלעס. גראד האט זיך געמאכט, אז דער אלטער רב, ר׳ מנחם רײכמאן, איז אויף די עלטערע יארן אװעקגעפארן מיט דער רביצין קיין ארץ ישראל און האט זײן כסא־הרבנות איבערגעגעבן צו זײן אײדעם, הרב ר׳ אײזיק יעקב קאלענקאװיטש. דא זײנען ארויסגעקומען די קעגנער פון אלטן רב און האבן ארויסגעשטעלט די קאנדידאטור פון פרוש, ר׳ דוד מרדכי, אלס רב פון שטאט. ם׳האט געהאלטן, אז ס׳זאל ארויםקומען א דריטער צד ן די פרײנט און פאמילי פון דריטן מוסמך, הרב זאב װאלף מילער, און זאלן אים ארויסשטעלן אלס רב פון דראהיטשין. אבער דא איז אונטערגעקומען א קלוגער ײד און פארגעשלאגן צו מאכן הרב מילער׳ן פאר דעם דיין און הרב ר׳ אײזיק זאל זײן דער רב פון שטאט. אלזא, זײנען געבליבן צװײ צדדים: אײן צד װאס האט געהאלטן פאר ר׳ אײזיק׳ן און דער צװײטער צד — פאר ר׳ דוד׳ן. און װי קיין אײנער פון די צדדים האט נישט געוואלט נאכגעבן און יעדער צד האט זיך געהאלטן ביי זײן רב, האט זיך אין שטאט אנגעהויבן א שטארקע מחלוקת, װאס איז צייטװײז דערגאנגען צו געשלעגן און צו מסירות.

... האסט געטראפן א פאל, אז יעקב ברוך דער גײער האט חתונה געמאכט זײנעם א זון, און אזוי װי ער איז געװען פון פוילישן צד, האט מען די חופה געשטעלט לעבן נײעם בית־ המדרש אחד ער מסדר־קדושין, נאטירלעך, האט געזאלט זײן דער פרוש, ר׳ דוד מרדכי. װי געזאגט, מען האט געבראכט חתן־כלה מיט מוזיק אויפן שול־הויף, װעלכער איז געװען אויסגעפילט מיט געסט און סתם נײגעריקע. דער פוילישער רב האט געמאכט די ערשטע ברכה און דער חתן האט מקדש געװען דער כלה. מיטאמאל האט זיך דער חתן אנגעהויבן אראפלאזן צו דער ערד. עס איז גלײך געװארן א טומל. פון אנהויב האט געמײנט, אז דער חתן איז פאר׳חלש׳ט געװארן האט מען אים גענומען מינטערן. אבער זעענדיק, אז ער קומט ניט צו זיך האט מען אלארמיר ט דעם דאקטאר, װעלכער .האט בלויז פעסטגעשטעלט, אז דער חתן איז ■טויט, ל״ע...

... ר ׳ דו ד מרדכי׳ ס פאמיליע , ד י רביצי ן מי ט צװ ײ טעכ ־ טער , זײנע ן נא ך דע ר ערשטע ר װעלט־מלתמ ה אריבערגעקו ־ מע ן קײ ן אמעריק ע או ן זי ך באזעצ ט אי ן באלטימאר . גא ר דע ר אײגציקע ר זו ן זײערער , משה , אי ז פארבליב ן אי ן פוילן , ו װ ע ר הא ט געהא ט געלערג ט אי ן ד י ישיבות . פא ר דע ר לעצ ־ טע ר צײ ט הא ט ע ר זי ך געדארפ ט געפינע ן אי ן װילנע . או ן ע ר האט , װארשײנלעך , געטײל ט דע ם גור ל פו ן אל ע װילנע ד יידן.. . ...

... ענטפערט ר׳ דוד מרדכי: ״איך האב זיך מישב געװען, װאס װעט שוין זײן אז איך װעל קריגן מער שכירות אין דער צװײטער שטאט װעל איך האבן מער אויסצוגעבן. און װאס נאך — נײן, איך פאר נישט. איך בלײב מיט אײך. דער עיקר, פארריכט דעם דאך יפון שול, אזן זײט מתקנ ד י פסוליםפר תורה, דאס איז אלעס װאס איך פארלאנג פון אײך...״