New Cemetery

... [שפעטע ר מיט יארן, װען דער אלטער בית־עולם איז גע־ װארן פאר׳פולט (לויט אנדערע קװעלן: די מאכט האט מער נישט דערלויבט צו מקבר זײן דארט), האט קהל מחנך געװען א נײעם ״הײליקן־ארט״ װײט ארוים פון שטאט, אויף דעם בובין, און האט זיך גערופֿן דער ״נײער בית־עולם״. אין הלצה פלעגט מען זאגן־ ״ער איז אװעק אויף דעם בובין״... ]

אחוץ דעם פלעגט יעדן פרײטיק־צו־נאכט הינטערן אלטן בית־עולם פארקומען א רעפעראט פאר די ארבעטער. איעמאל איז אראפגעקומען א רעדנער פון פינסק, שמואל נײדיטש. דער פרעלעגענט האט אויף א נאטירלעכן אופן אויפגעקלערט דאס פאלן פון רעגן. זכריה שמיד האט דאם אונטערגעהערט פון זײן גארטן, װאס גרעניצט זיך מיטן בית עולם, און האט אויף מארגן, שבת, אין שוהל געמאכט א טומל, אז די שװעס־ טער און ברידער פרײדיקן כפירה, עם איז אנטשטאנען א גרויסע קריגערײ און א געשלעג. יצחק קופר האט גע־ קריגן געפאטשט פון זײן פאטער. דאם גלײכן האט אליה לײבקע ס געפאטשט זײן זון ישראל ברוך פאר אנגעהערן צו די כופרים. .מען האט זיך דאן פארקליבן אויף א ן אנדער ארט, הינטערן נײעם בית־עולם, אויפן בובין, װאו מ׳האט אנגעפירט אין געהײם די אקטױויטעטן. די בעלי בתים פון שטאט מיט זכריה שמיד און דער סטארעסטע ה;יבן אלץ נאכגעשפיאנירט און געמאכט שטערונגען די עס־עס . ...

... אנגעהויב ן האב ן זי ך ד י געטא־גזירו ת מי ט דערװײטער ן ײד ן פו ן ״זאמד ״ (אזו י הא ט געהײס ן ד י גא ם װא ס הא ט גע ־ פיר ט צו ם נײע ם בית־עולם , אוי ף דע ר גא ס האב ן געװוינ ט פי ל פאליאקן) , או ן פי ן א טײ ל ״עדװארד־דונין־מארקעװי ־ טשא״־גאם . (כאמסקע ר געסל. )

װײַל די בערג מיט קברים האָבן מיר געלאָכערט מײַן האַרץ • איך האב ניט געקענט שלאָפן קיין נעכט. עס האט זיך מיר געדוכט, אז איך הער קולות פון די לאנגע גריבער, וווּ מײַנע טאטע־מאמע, ברידער און שוועסטער ליגן. די זײטיקע געס־ לעך זענען אויסגעפלאסטער ט געװארן מיט די מצבות פון נײעם בית־עולם. מיט א פארקלעמ ט הארץ האב איך גע־ שװארן א הייליקע שבועה צו פארלאזן דראהיטשין און גע־ פינען אהײם אין ארץ ישראל. װי דער װעג זאל ניט זײן שװער װעל איך זיך אהין דערשלאגן. אין מײן שטאט איז ניט א קײן ארט פאר מיר, אויסגעמעקט געװארן יעדער שפור פון לעבן. דער ײדישער ישוב פון מײן שטאט, מיט אזוי פיל שײנע ײדישע טראדיציעס, װו די שטיינער און װענט זײנען געװען אנגעזאפט מיט ײדישקײט און תורה, איז אויסגעריסן געװארן מיט דעם װארצל. יעדער צײכן איז אפגעװישט. איך האב נישט קײן װערטער צו באשרײבן די ״מגילת־אש״ פון מײן שטאט דראהיטשין . ...