Chevra Kadisha

אין דראהיטשין, װי אין גאנצן פאלעםיער געגנט, איז אונטער דעם צארישן רעזשים נישט געװען קײן ארגאניזירטע קהילה, א מאגיסטראט, מיט אנדערע װערטער. דאס גאנצע גײסטיקע, קולטורעלע און געזעלשאפטלעכע לעבן אין שטעטל האט זיך געדרײט, אממײנםטן, אין און ארום דעם בית־מדרש. דעם אמט פון אונאפיציעלן ראש הקהל פון שטאט האט פאר־ נומען דער רב, דער מר א דאתרא. אלע שטאטישע אסיפות זײנען פארגעקומען אין הויז פון רב, אונטער זײן פארזיץ. דער רב האט שוין געהאט זײן אײגענעם ״שטאט־ראט״, ױעצים, װעלכע האבן זיך רעקרוטירט פון די פרעזידענטן און גבאים פון די שוהלן און פון דער חברה־קדישא א־ן סתם מקורבים, בעלי־השפעה, מיט װעלכע דער מר א דאתרא האט זיך באראט און אנגענומען די געהעריקע החלטות מכח אינערלעכע און אויסערלעכע ענינים פון זײן קהילה. ...

... חברה־קדישא. פון רעכטס: מאיר קאפלאן (דער לינער), א קאלאניער, מרדכי פערקאװיצקי (זאלוזשער) און מאטי װארשאװסקי. ...

ר׳ משה לײזער איז געװען א לאנג־יעריקער גבאי און אנפירער פון דער חברה קדישא, װעלכע איז געװען אין יענע יארן איינע פון די בעסטע ארגאניזירטע קערפערשאפטן, װאס האט געהאט צו זאגן אין פיל ענינים אין שטעטל. ער איז אויך געװען קאמירער פון אלטן בית־מדרש; גבאי פון חברה־משניות, חברה ״חײ־אדם״ און חברה־תהלים דארט; גבאי פון ״לינת הצדק״; ראטמאן פון דער ״טשלענאװיע אופראװע״ (א שטאט־ראט) א. א. ר׳ משה לײזער איז געװען אזרי ארײנגעטאן אין זײן קהלשער ארבעט אז ער האט פאר־נאכלעמיקט צוליב דעם זײן אײגענע פרנסה. ...

זכריה איז געווען פון די שטענדיקע בעלי״ױעצים פון רב, האט זיך באטײליקט אין אלע שטאטישע אסיפות: געווען איינער פון די אנפירער פון דער חברה־קדישא און פון פיל אנדערע יידישע אינסטיטוציעס. ...

... ר׳ שמשון האט זיך אפגעגעבן מיט געזעלשאפטלעכער ארבעט. ער איז געװען פיל יארן גבאי פון נײעם בית מדרש און פון חברה קדישא; פארשפרײט אקציעס פון דער צױניס־ טישער קאלאניאל באנק; געזאמלט פארן קרן־היסוד א.א.װ.

חײקל מילנער, א זון פון ישראל דוד און חנה מילנער איז געבוירן 1870 אין דראהיטשין און באקומען זײן דערציאונג בײ מלמדים אין שטעטל. אין 1890 האט ער גערריראט מיט חוה׳ן, די טאכטער פון ר׳ משה נפתלי װאלינסקי. חײקל צו־ זאמען מיט זײן שװאגער, ישראל אלעזר חארםעל, זײנען גע־ װען די אײגנטימער פון א גרויסער פאראװער מיל, די ער־ שטע אין געגנט. תײקל איז געװען פארװאלטונגם־מיטגליד פון פאלקס־באנק, פון ועד־הקהילה, א חבר פון דער חברה קדישא, א. א. זינט 1934 לעבט חײקל מיט זײן פאמיליע אין תל־אביב, ארץ ישראל, ...

זײן חנוך תא ט מענדל באקומען אין חדר און ספעציעל ביי זײן פאטער מרדכי־ בער. שפעטע ר האט ער געהײראט מיט באשקען, די טאכטער פון יצחק און מינדל גוטער, באקאנט אלם ״יצחק דער קײסער״, אן אנגעזעענער סוחר פון אנטאפאליע. די איתענשטײנס האבן געפירט א חסידיש־ באלעבאטישע ײדישע שעהויז און געשיקט זײערע קינדער לערנען אין ישיבות. מענדל האט געהאלפן בויען דאס חסידים־שטיבל, װו ער איז געװען פון די חשוב׳ע מתפללים. ער איז אויך געװען אן אקטיװער חבר פון דער חברה קדישא. ...

... אמת, א גמילות־חםדים װאס איז נאך גרעםער פון צדקה (סוכה מ״ט) — האט מען דערפאר די חברה אנגערופן מיטן נאמען ...

... די פליכט ן פז ן דער חברה קד״שא זײנען קודם־כל געװען צו באזארגן די שטאט מיט א פלאץ פאר א ״הײליקן ארט״ און ארומצוימען אים מיט א גדר (פארקאן). און בעת מען האט מחנך געװען א נײעם ״הײליקן־ארט״ אדער גדר (צוים) האבן חברה־קדישא־לײט געדארפט (לויטן מנהג) פאסטן און זאגן סליחות... די חברה קדישא האט געדארפט טאן דעם נפטר זײן רעכט: דורכפירן די טהרה (װעלכע יפלעגט, נאטיר־לעך, פארקומען אין הויז פץ נפטר), אנטאן אים תכריכים (לויטן דין אויך א טלית) און מקבר זײן• ...