Community · ghetto
Lukow Ghetto
גיטו לוקוב
Ghetto where the narrator and others lived after fleeing.
Page 324HIGH confidence
Research this with AI
Reason over the memorial-book evidence and enrich it with trusted archives — Yad Vashem, USHMM, YIVO, Virtual Shtetl, and Wikipedia — then save it as a connected article.
Source passages
Each passage remains attached to its exact scan and opens in the standalone evidence reader.
Primary source passage
Normalized OCR · scan 328 · printed page 324
אחרי3 חדשים של שקט יחםי עלתה עלינו הגםטפו וכל היהודים שעבדו באזור׳ הועברו לשוק החזירים. שם פגשתי את אחי גודל גריצר׳ וםכמנו לקפוץ מהרכבת. בשוק ראיתי איך שאיטשה קרםיק מרעיל עצמו. םפרו לי שגם הולברג׳ חתנו של טנקולםקי׳ הרעיל את משפחתו ואת עצמו. משוק החזירים העבירו אותנו לרכבת וגרשנו לצריפים. שם הײנו צריכים לחכות לרכבת למזריטש׳ שהיתה צריכה להובילנו לטרבלינקה. לי ולאחי גודל לא היתה הםבלנות לחכות לרכבת וברחנו מהצריפים. עמנו ברח גם דוד פרידמן (בנו של מנדל לנדר). בחוזרנו ללוקוב׳ הםתתרנו בביתי׳ במרתף. שכנתי הפולניה׳ בשם טצ׳ולקובםקי׳ הביאה לנו אוכל וחדשות מן העיר. אחרי מםפר ימים םפרה לנו השכנד״ שיצרו גיטו יהודי. עזבנו את המרתף ועברנו לגיטו. ...Source passage 2
Normalized OCR · scan 361 · printed page 357
אין לוקאװ פלעגן זיך אויםבאהאלטן בערך 2—3 טויזנט פערזאן׳ אץ די זענען געװען דער יאגד־ציל פמ די געםטאפא־לײט אמ זשאנדארמעריע. דאנערשטיק אין דער פרי האבן מיר געזען יידן, װאם מ׳האט איבערגעלאזט אלם ארבעטער• ארום צװײ װאכן האבן די גענאםן, מער װיעיקער, פמ פרײהײט. דאם געטא איז איצט באשטאנען בלויז פמ עטלעכע בלאקן. מען האט געיאגט די געבליבענע ײדן ארויםצורוימען םמ די היחער אלץ, װאם די פריערדיקע ײדישע אײװװינער האבן דארט איבערגעלאזט. אלע דײטשעSource passage 3
Normalized OCR · scan 384 · printed page 380
... ם׳איז געװען יאנואר 1943. דאס לוקאװער געטא איז איצט געװען זײער קליװ. די עטלעכע טויזנט ײדן האבן געװוינט אין גחים ענגשאפט. אין יעדער שטוב האבן זיד געפונען10—15 פערזאן. ...Source passage 4
Normalized OCR · scan 385 · printed page 381
... אין געטא האט אנגעהויבן הערשןא טיפוס־עפידעמיע. טאגטעגלעך זענען געשטארבן צענדליקער מענטשן. אלע שטובן זענען פול געװען מיט קראנקע. די גרויסע ענגשאסט און די שװערע סאניטארע באדינגונגען האבן געהאלפן פארשפרײטן די שרעקלעכע קראנקייט. ...Source passage 5
Normalized OCR · scan 385 · printed page 381
... פאר פסח1943 האבן די ײדן אין געטא זיך גענומען גרײטן צום ױם־טוב. ...Source passage 6
Normalized OCR · scan 386 · printed page 382
... דעם צוױיטן טאג פםח האבן אין געטא זיך באװיזן דרײ שיכורע דײטשע זעלנער און אנגעהויבן שיסן. ײדן האבן געמיינט, אז עם האט זיך אנגעהויבן אן ״אקציע״. מען האט זיך געלאזט לויפן אין די צוגעגרייטע באד,עלטענישן. איך האב זיך באהאלטן אין שטוב און זיך אײנגעהערט צו די געלעכטערס און געשרײען, באגלײטע מיט רעװאלװער־ שאםן. דאס האט געדויערט עטלעכע שעה. װען ם׳איז שטיל געװארן האבן מיר זיך דערװוםט, אז פון דער שיסערײ זענען געװען עטלעכע ײדישע קרבנות. ...Source passage 7
Normalized OCR · scan 520 · printed page 516
פון די חורבות פון לוקאװער געטא׳ פון די הויפנם איבערגעבליבענע שטײנער און שטומע צעהאקטע װענט׳ פון די גרויםע מאםן־קברים און פון די לעבנגעבליבענע יתומים׳ װאם קענען זיד קיין ארט נישט געפינען אין זײער טרויער און פײן׳ שײלט זיד ביםלעכוױיז ארוים די געשיכטע פון די לוקאװער מארטירער, עס זאמלען זיד צו ביםלעד בלעטל נאד בלעטל, פאקט נאד פאקט׳ פארשידענע איבערלעבענישן פון די לוקאװער לאנדסלײט׳ הן פון די װאם האבן איבערגעלעבט די אכזרױתדיקע אקופאציע פון די היטלעריסטן׳ הן פון די׳ װאס זענען געשטאנען די גאנצע צײט אין קאמף קעגן זײ• ביםלעכוױמ הײבט זיד אן פונאנדערװיקלען די געשיכטע פון די העלדישע לוקאװער ײדן׳ װעלכע זענען העלדיש און װירדיק בײגעשטאנען די געפערלעכםטע נםיונות און געקעמפט קעגן שונא ביזן לעצטן אטעם־צוג. די מערםטע פון זײ זענען געפאלן מיטן טויט פון גבורים׳ גײענדיק באוװםטזיניק אויף קידוש־השם.Source passage 8
Normalized OCR · scan 362 · printed page 358
... אין דעם פארקלענערטן געטא האט מען ארײנגעפאקט די געבליבענע ײח און אויך די ײדן פון דער ארומיקער געגנט— פון קאך׳ װאיטשעשקאװ׳ אדאמאװ׳ שטאנען׳ טוכאװיטש׳ טרעבושאװ. ...Source passage 9
Normalized OCR · scan 497 · printed page 493
ח חיטשישע באנחטן האבן אבער דערשמעקט, אז מען לויפט אין װאלד. די קלעפ פץ די פארטיזאנער האבן די שוין גוט געפילט. האבן זײ דעריבער אנגעהויבן יאגן מיט זײערע םארד־אקציעס קעגן די ײדן. דעם 20טן מערץ װערט װידער דורכגעפירט אן אקציע און זײ מאחץ אוים פחשע1500 ײדן. זײ מארדן ײדן פיל שנעלער, װי מיר, די ײדישע פארטיזאנער— זײ. אויף הונדערט ײדן װאם אנטלויפן פון געטא, מארח זײConnected nodes
Event
Formation of the Jewish ghetto
Occurred At
Person
Godel Griczer
Appears in same passage
Person
Aitshe Kremzik
Appears in same passage
Person
Holberg
Appears in same passage
Person
David Fridman
Appears in same passage
Person
Mendel Lander
Appears in same passage
Person
Tcholkovski
Appears in same passage
Place
Pig Market
Appears in same passage
Place
Mezritsch
Appears in same passage
Place
Treblinka
Appears in same passage
Organization
German Gestapo and Gendarmerie
Appears in same passage
Person
Narrator
Worked In
Event
Autumn 1942 action
Occurred At
Event
Lukow ghetto residence in January 1943
Occurred At
Person
Narrator
Appears in same passage
Organization
Judenrat
Appears in same passage
Place
Barracks
Appears in same passage
Event
Deaths during the typhus epidemic
Occurred At
Place
Lukow
Appears in same passage
Community
Lukow Jewish community
Appears in same passage
Place
Biala-Podlaski
Appears in same passage
Place
Hungary
Appears in same passage
Place
Czech lands
Appears in same passage
Person
Rabbi Moshele
Appears in same passage
Person
Former Lukow rabbi
Appears in same passage
Event
Passover seder in Rabbi Moshele's apartment
Appears in same passage
Person
The young rabbi
Encouraged
Event
Shooting on the second day of Passover
Occurred At · Victim
Person
The young rabbi
Appears in same passage
Organization
Three drunk German soldiers
Appears in same passage
Event
Shooting operation beginning 26 October 1942
Occurred At
Place
Adamow
Appears in same passage
Place
Tuchowicz
Appears in same passage
Person
Pietrik
Appears in same passage
Organization
Jewish police
Appears in same passage
Person
Unnamed teacher
Appears in same passage
Extracted claims
Every claim remains attached to its own quoted evidence.
Encouraged
The young rabbi → Lukow ghetto
דער רב י הא ט געטרײם ט יעד ן אײנע ם
The text says he addressed and encouraged everyone, but does not explicitly state community leadership.
Received Jews From
Lukow Ghetto → Jews from Kock
פו ן קאך ׳ װאיטשעשקאװ ׳ אדאמאװ ׳ שטאנען ׳ טוכאװיטש׳ טרעבושאװ
The text says Jews from these localities were placed in the ghetto, not that the places themselves were contained.
Associated events
Ghetto Establishment
Formation of the Jewish ghetto
The fugitives learned that a Jewish ghetto had been established in Lukow.
Aktion Or Raid · 1942
Autumn 1942 action
An unnamed female relative of the narrator left with an action in autumn 1942; the narrator is not the event subject.
Death
Deaths during the typhus epidemic
Dozens died daily in the ghetto during a severe typhus epidemic.
Shooting
Shooting on the second day of Passover
Three drunk German soldiers shot in the ghetto for several hours, causing several Jewish casualties.
Aktion Or Raid · 1942-10-26–1942-10-27
Shooting operation beginning 26 October 1942
A new operation began with shooting lasting through the night.