Community · Jewish community
Lukow Jewish community
לוקאוו
The commemorative volume concerns the destroyed Jewish community of Lukow.
Page scan 7HIGH confidence
Research this with AI
Reason over the memorial-book evidence and enrich it with trusted archives — Yad Vashem, USHMM, YIVO, Virtual Shtetl, and Wikipedia — then save it as a connected article.
Source passages
Each passage remains attached to its exact scan and opens in the standalone evidence reader.
Primary source passage
Normalized OCR · scan 7
... געהײליקט דער חרוב־געווארענער קהילה ...Source passage 2
Normalized OCR · scan 10
... נאן יארן פון ז^ןמלען מאטעריאלן וועגן דעם לעבן און געראנגל פון די ײדן איו לוקאײ׳ איו אײד וועגן דעם אומקום פון דער לוקאווער יידישער קהילה, איז אונדז ענילעד געלונגען צו ברענגעו פאר דער עפנטלעכקײט דאס ספר לוקאו ו. ...Source passage 3
Normalized OCR · scan 12 · printed page 8
... די נייע צייטן האבן די לוקאײער יידן נישט געײוסט פון קיין פשרות— פ>זרביסן אין אלץ: פארביסן אין ציוניזם, פארביסן אין ״בונדיזם״, און אויב וועלט־רעווזןלוציע, ז>זל זי נישט אויסל>זזן זןפילו דאס קלענסטע דארף אין ווייטן אזיע...Source passage 4
Normalized OCR · scan 12 · printed page 8
אין יאר 1947, בעת מיין נסיעה איבער די חרובע שטעט און שטעטלעך אין פוילן, בין איך אויך געװען אין לוקאוו, און עס איז מיר שווער געווען צו גלייבן, אז אט די שט>זט ליגט אויףא געזןזגרזןפיש־סטראטעגישן וויכטיקן פונקט. מער איז געווען אנצונעמען, אז דער מארק און די גאסן מיט די הייזער זענען >ן זכר פוןא שטאט, פארוו>זרפן ערגעץ אין סאמע עק וועלט; זכר פון >ז יידישער שטאט, מיט שילדן, וואס כאטש געשריבן מיט פרעמדע אותיות, ה>זבן זיי >ןראפגעשוויגן יידיש פון איבער די טירן: דא האבן יידן געהאנדלט מיט שניט־סחורה, און דארט איז געוועןא צעלניק־קראם; דא איז געווען >ז יידישע שעגק, און דארט—א יידיש אייזן־געוועלב. צווישן די שילדן איבער די טירן און די פנימער פון הינטער די טאמבענק איז נישטא קיין שום שייכות. פרעמדע פנימער, פנימער פון מענטשן, אוממשותדיקע, ווי שאטנס. ב>זלד וועלן זיך הינטער די טאמבענק פון די קראמען באווייזן די רעאלע געשטאלטן— און די שאטנס וועלן פארשווינדן. די קראמען וועלן זיך אנפילן מיט לעבן, אויף די טונקעלע פלעקן פון די ביישטידלען וועלן זיך צוריק בא־ ווייזן מזוזות, די גאסן וועלן פול ווערן מיט באוועגונג, איבער די שפיציקע שטיינער פון ברוק וועלן זיך צערוישן אייזערנע רייפן, און געשרייען פון בעל־ עגלהס וועלן זיך איבעררופן פון איין עק שטאט צו דער צוויישער.Source passage 5
Normalized OCR · scan 21 · printed page 17
... (״זאל אונדזער רבי אונדז לערנען וועגן דעם בית כנסת פון דער קהלה קדושה לוקאווע׳ אויפסנײ אויפצושטעלן (די שול) אויפן ערשטן פלאץ׳ האבן דער שררה און די גלחים אונדז געשטערט. זײ האבן געטענהט, אז ;דער פלאץ) איז נאענט צו זײער תיפלה. ביז דער ענין האט דערגרײכט צום מלכות און מחמת דעם זענען זײ געװעז געצװונגען צו פארלאזן דעם ערשטן פלאץ און צו בויען אויף אן אנדערן פלאץ׳ אויף װאס דער שררה האט באװיליקט. און איצט איז דער ערשטער פלאץ געבליבן לער...״). ...Source passage 6
Normalized OCR · scan 26 · printed page 22
די װײלערם און געװײלטע זענען מן הסתם געװען אלע, װאם צאלן דעם קאפ־ שטײער (אין די אפיציעלע אקטן באקאנט אונטער די נעמען ״כרגא דמלכא״, םכום). אלע האבן געמוזט צאלן קאפ־שטײער, אבער פאר ארעמע לײט פלעגט די קהילה צאלן. זי האט אויך געצאלט קאפ־שטײער פאר נישט פארמעגלעכע תלמידי חכמים. ...Source passage 7
Normalized OCR · scan 27 · printed page 23
... װי געזאגט, האבן מיר נישט קײן פרטים װעגן דער קהילה אין לוקאװ, אבער מיר זענען משער, אז זײענדיק אן אלטע קחילד״ אויך מחמת דעם, װאם זי האט געהאט װיכטיקע רבנים האט לוקאװ געמוזט האבןא געװיםע השפעה אויפן ועד פון דעם קרײז, אויב נישט העכער. ...Source passage 8
Normalized OCR · scan 27 · printed page 23
... די קהילה איז באשטאנען פון ראשים— עלטםטע. מיר וױיסן נישט גענוי וױפל ראשים די קהילה אין לוקאװ האט געהאט. יעדער איינער פון די ראשים האט אמטירטא חודש. נאך אים האטא צוױיטער אמטירט, און אזוי איז דער אמט פון ראש־הקהל געגאעען פון איינעם צום צוױיטן לויט ראטאציע. מחמת דעם ווערן די דאזיקע ראשים גערופן ״פרנם־החודש״. דער הויפט פון דעם חודש. ער איז אויך געװעןא ראטגעבע־ רישע אינםטאנץ פון ״טובי העיר״. ראשי אדער פון די טובי העיר פלעגן זיצן אין דעם יידישן געריכט פון דעם וואיעװאדע. די פרנסים האבן פארװאלטעט מיט דער קהילה און געהאט דאם רעכט צו באשטימען דעם בודזשעט און אפילו לײען געלט פון אנדערע. זײ חאבן אויפגענומען די כלי־קודש: דעם רב, דײנים, שוחטים. ביי דעם בית־דין איז געװען איץ דײן, וועלכער איז געװען דער ״ספרא״־םעקרעטאר. דער שמש פון קהל איז נישט געװען דער צורוימער אין שול— זײן פאםטן איז געווען פון גרויס װיכטיקײט. ער פלעגט זײן דער אפיציעלער באפולמעכטיקטער פון דער קהילה קעגנ־ איבער די אויטאריטעטן (אין פויליש האט ער זיך גערופן שקאלניק). ...Source passage 9
Normalized OCR · scan 34 · printed page 30
... פון דעם אויבנדערמאנטן באקומט זיךא בילד, אז דאס רבנות אין לוקאװ איז פאר צענדליקער יארן געװען אין די הענט פון דער בארימטער װאהל־ אדער קאצינע־ לנבויגן־משפחה. אגב, די דאזיקע משפהה האט באזעצט מיט אירע זין, אײניקלעך און אײדעמס די רבנות־שטעלעם אין דער געגנט. אירע קינדער זענען געװען רבנים אין בריסק, מעזריטש, לוקאװ, קאצק, םעמיאטיטש א. א. אנדערע האבן פארנומען דאס כםא־הרבנות אין לעמבערג, קײדאן, םלוצק און אפילו אין דײטשלאנד.Source passage 10
Normalized OCR · scan 38 · printed page 34
... אויםשטענדלער מיט זײערע פירערס האבן שיקאנירט די יידן. ממילא אויך לוקאווער ײדן. זײ האבן געמוזט טראגן די שװערע לאסט פון כלערלײ שטײערן. ײדן אין לוקאװ און אינעם קרײז, װאס האט געהערט צו לוקאװ, האבן געמוזט צושטעלן רעקרוטן אדער זיך אויסקויפן פונעם דינסט.- פאר יעדן רעקרוט50 גילדן. ...Source passage 11
Normalized OCR · scan 46 · printed page 42
... . אולם יכולים אנו לשער. המהר״ם נפטר בט״ז אײר שע״ו, גם אם נניח שהשאלה נשאלה בשנתו האחרונה, הרי היה זה35 שנה לפני פלישת חמלניצקי ללוקוב. אך אין ספק שהשאלה נשאלה מספר שנים לפני כן, כי ר׳ יואל םירקיש המוזכר ע״ש יצירתו בית חדש היה רב בלוקוב בשנים 1614—1613. לא מתקבל על הדעת שהוא ישלח שאלה כזו למהר״ם מלובלין. הוא היה בלי םפק פוםק בעצמו בענין. מכאן שעלינו להניח שהיא נשאלה קודם לכן כשללוקוב לא היה רב חשוב כזה שיוכל בעצמו לפםוק בשאלה נכבדה כזו או בזמן שללוקוב לא היה רב כלל. מכאן אנו רואים שבית הכנסת שנשרף ע״י חמלניצקי לא היה הראשון. לפי הםברות הרי שבית הכנםת הנזכר בשאלה אל המהר״ם היה המקום הקדוש הראשון של יהודי לוקוב הבנין כנראה עמד זמן רב עד לשריפתו. אך כל זאת היא לא ױתר מאשר השערה. מאחר וברור לנו שקהילה לא נולדת בן לילה והנה למעשה תוצאה הדרגתית ובמױחד בתקוצה ההיא, שבה אי אפשר היה להקים בית כנםת בלי היתר וזכות מױחדת, לקהילה, מכאן שישוב בלוקוב החל במאה ה־15 אם לא לפני כן.Source passage 12
Normalized OCR · scan 49 · printed page 45
... מאחר ואנו מקבלים שיהדות לוקוב היתה קײמת כבר במאה ה־15, הרי שיש להםיק שזכויותיהם באו להם מן המושלים ובמםגרת הזכוױת השתדלו לקײם חײ קהילה— רב, בית כנסת, בית קברות, צדקה, תלמוד תורה ועוד.Source passage 13
Normalized OCR · scan 50 · printed page 46
... אנו נתרכז רק על התפקידים העיקרײם. הקהילה הורכבה מן הראשים־הזקנים. לא ידוע לנו כמה ראשים כאלה הױ ללוקוב. כל ראש כזה כהן בתפקידו חודש. אחר כך בא שני אחריו, כך שתפקיד ראש הקהל עבר מאחד לשני לפי רוטציה׳ לכן נקראו ראשים אלה פרנס־חודש. הראשון של החודש הוא היה גם מוםד מיעץ ל״טובי־העיר״. ראשי או טובי העיר היו יושבים בבית הדין היהודי של הגליל. הפרנםים נהלו את הקהילה והיתה להם הרשות לקבוע את התקציב, ואפילו ללװת כסף מאחרים. הם קבלו את כלי הקודש: הרב, דײנים ושוחטים. ליד בית הדין היה דײן אחד שהיה מזכיר ה״םפרא״. השמש של הקהל היה המײצג הרשמי של הקהילה בפני השלטונות (בפולנית נקרא האיש •. שקולניק).Source passage 14
Normalized OCR · scan 51 · printed page 47
סכסוך כזה היה לקהילת לוקוב עם קהילה שכנה, מזריטש. מזריטש (שהשתחררה מהאפורטופסות של טנקטין, מקום מושב ועד הגליל) לא היתה שבעת רצון מזה והשתדלה להשתלט על קר,ילות אחרות. בעית הסכסוך בין מזריטש ללוקוב היתה בעלות על הישובים היהודײם בכפרים: קנקלוניצה, ברזויצד״ זקװלד״ רוסקװלציה, ליםניק ודומברװד,. ...Source passage 15
Normalized OCR · scan 52 · printed page 48
... בשו״ת־' שלו נמצאת תשובה הקשורה בדין תורה בין יורשים מלוקוב. בגלל ...Source passage 16
Normalized OCR · scan 68 · printed page 64
... צו די שטאטראט־וואלן אין יאר1929 האט די יידישע באפעלקערונג באקומען בלויז8 מאנדאטן מחמת דעם׳ װאם צו לוקאװ זענען אנגעשלאםן געװארן פארשטעט מיטא פוילישער באפעלקערונג. מצד דער ײדישער באפעלקערונג האבן אין די װאת זיך באטײליקט פאלגנדיקע פארטײען: ״אגודה״, האנטװערקער׳ רעכטע פ.צ. פראס־ פאראײנען(לינקע)׳ ״מזרחי״, אלגעמײנע צױניםטן. די ״אגודה״ האט באקומען5 מאנדאטן, האנטװערקער—1 מאנדאט, רעכטע פ.צ.—1 מאנדאט, פראפ. פאראײנען—1 מאנדאט. ...Source passage 17
Normalized OCR · scan 70 · printed page 66
... די שטאט לוקאװ איז געװעןא צענטער פון ײדישן רעליגיעזן לעבן און פון חםידות. ...Source passage 18
Normalized OCR · scan 71 · printed page 67
... אין1936 האט די קהילה גערופןא םפעציעלע זיצוע, כדי צו באהאנדלען די פראגע פון אויפנעמעןא נייעם רב. די פארשטייער פון ״מזרחי״ און האנטװערקער האבן פארגעשלאגן אויפצונעמען אלם רב אליעזר װאקםמאנם אײדעם, ר׳ אהרון נאטע פרײבערג ע״ה, װעלכער האט געהאט םמיכה פון די גרעםטע רבנים אין פוילן. די /׳אגודה״• ראטמענער זענען געװען קעגן, ערשטנם דערפאר, װײל זײן שװער איז גישט געװען קי? אגודהניק, און צװײטנם, האבן זיי געטענהט, אז אין לוקאװ זענען תמיד געזעםן אויפן כםא־רבנות אזעלכע װאם האבן זײער רבנות באקומען בירושה. ר׳ אהרון נאטע איז געבוירן געװארן אין פארצעװ, געלערנט בײם פארצעװער רבין ז״ל און די גאנצע צײט געבליבןא פארצעווער חםיד. ...Source passage 19
Normalized OCR · scan 84 · printed page 80
התנועה הלאומית־הצױנית גם התפשטה בחלק מהנוער שנתפםו לגינוני פעולות תנועות הנוער שהױ אז באופנה וכך עזבו רבים מבני־עירנו את םפסלי בית המדרש וגם עזבו את דרכי חײ הוריהם שהיו מבוםםים על חיי תורה ומצװת והתמסרו בלהט נעוריהם לאידיאלים השונים שחדרו אז לרחוב היהודי ועל כל אלה הקורא ימצא הרבה חומר בםפר זה. ברצוני לצײן פה, כאחד שנולדתי וגדלתי בעיר לוקוב וחײתי בה כל התקופה שבין שתי מלחמות העולם ובשנים האחרונות לפני מלחמת העולם השניה, גם הײתי פעיל בה (למרות שהײתי צעיר מאד)׳ שלמרות הכל נשארה לוקוב עיר שרוב האוכלוסיה היהודית נשארה דתית וממשיכה בדרך אבותיהם.Source passage 20
Normalized OCR · scan 84 · printed page 80
התקײמו בעירנו גם חברות ביקור חולים ולחם לענײם שאםפו תרומות בצורות שונות וכן התנדבו לפעילות בשטחים אלה. וכמובן מלבד החברות ה״רשמױת״ הללו, לבבות היהודים היו תמיד פתוחים לעזור לזולת ולא היה איש שהרגיש את עצמו בודד בעת שמחתו או ח״ו צרתו, כל העײרה היתה כמשפחה אחת ושותפה בשמחת או ח״ו צרת תושבי העיר. ...Source passage 21
Normalized OCR · scan 93 · printed page 89
4 פרװנים׳10 כובעגים׳4 עושי מגבעות׳33 נגרים׳12 בוני בניני עץ׳4 עושי עגלות, 2 חרטים׳4 עושי חביות עץ׳17 מסגרים׳25 נפחים׳8 פחחנים׳8 שענים׳3 צורסים׳ 2 מתיכי נחושת׳30 אופים׳5 אופי עוגות׳23 עובדי בנין׳2 עושי תנורים׳8 זגגים׳ 6 צבעים׳3 רפדים׳11 ספרים׳3 כורכים׳2 צלמים׳2 תופסי כלבים ומנקה ארובות. מכל בעלי המקצועות הנ״ל ברור ש־73 אחוז היו יהודים. מובן גם שהיו מקצועות נוצרײם במאה אחוז׳ כמו למשל תופסי כלבים ומנקה ארובות. לזה צריך להוסיף אחוז רציני שלא הױ רשומים כבעלי מלאכה או כפועלים׳ כי הרי היתה חרפה להױת סועל... צריך להעיר שבלוקוב היה מספר גדול של סוכרים׳ כותבי מזוזות׳ תפילין׳ ססרי תורה ועוד דברי קודש דומים׳ שאת תוצרתם שלחו גם לחוץ לארץ (אגב׳ הכרתי קומוניסטים שהיו עוסקים בכך). אפילו ממספרים לא מדויקים כנ״ל רואים שלפחות ()3 אחוז מיהודי לוקוב היה פועליםי בכלל לא היתה העיר׳ עיר גבירים. יהודים הױ בדרך כלל מתסתלים כדי להשיג קצת פרנסה. אני זוכר׳ שבעודי ילד שמעתי הפזמון חוזר: /׳אי װי נעמט מען פאניעס (די רוסישע) צײטן׳ פארא קאפיקע האט מען געקענט לעבן״ (אי איך מחזירים את תקופת הרוסים׳ שעבור קופיקה אפשר היה לחױת). עובדה׳ שבין השנים 1930—1914 קטנה האוכלוסיה היהודים ב־30 אחוז. אנו גזכרים שרק דברו על נסיעה׳ על הגירה׳ וקנאו בכל אחד שהצליח לפרוץ מלוקוב.Source passage 22
Normalized OCR · scan 107 · printed page 103
... אין יאד 1905, ווען די סאציאל־דעמאקראטן און דער ״בונד״ האבן ארגאניזירט די ארבעטער־באװעגונג אין רוםלאנד און אין פוילן, איז אויך לוקאװ נישט געװארן אויםגע־ מיטן. נאך דעם צארם פאלשער אמנעםטיע זענען די ארבעטער ארוים אין די גאםן. מיר זענען געגאנגען פון שטאט איןא דעמאנסטראציע און ארײנמארשירט אין פוילישן קאשטשאל נעבן פאװיאט. פון דארט זענען מיר ארוים אויפן באן־װעג און מײן םרײנד שמילקע גאלדבערג האט געהאלטןא דעװאלוציאנערע רעדע פאר דער מאםע. ...Source passage 23
Normalized OCR · scan 114 · printed page 110
... אין1920 האט אין פוילן געבושעװעט דער אנטיםעמיטישער באנדיטיזם. יעקב גרינבוים,א מנדיםט, פלעגטא מאל צוהעלפן זיץ פאטער בײם איבערפירן פאםאזשירן. אײן מאל, פארנדיק צוריק פץ זשעלעכאװ, האבן די פוילישע כוליגאנעם אים דערהרגעט און צוגענומען דאס פערד־און־װאגן. יעקבן האט מען געבראכט קײן לוקאװ און מיט דער קבורה האט זיד פארנומען דער /,בונד״. ...Source passage 24
Normalized OCR · scan 136 · printed page 132
סוף יאר1937 װער איך גערופן צום לוקאװער רב ז״ל אץא פארשטײער פון װאר־ שעװער /,דזשאינט״, ה׳ טארטשינסקי, דערקלערט מיר, אז לויטן אויפטראג פון םעקרע־ טאר פון די לוקאװער לאנדםלײט אין אמעריקע ה׳ אלבעדט בראן (משה עקיבא מלכם זון) דארף איך איבערנעמען די איניציאטױו צו גרינה אין לוקאװא ײדישע גמילת־חםד־ קאםע. דער ה׳ טארטשינםקי איז גרײט תיכף צו געבן500 דאלאר אויף דעם צװעק און בײא גוטער אנטװיקלונג פון דער קאסע װעלן זײ געבן נאך500 דאלאר אין דער פארעם פמ קרעדיט און פון מאנאטלעכע צוריקצאלונגען. די לוקאװעד יידישע באפעלקערונג ...Source passage 25
Normalized OCR · scan 137 · printed page 133
... געזעלשאפט״גמי ל,ות=חסד״ אין לוקאװ ...Source passage 26
Normalized OCR · scan 152 · printed page 148
... צחאמען מיטן גאנצן ײדישן לוקאװ איז אומגעקומען די וװנדערבארע ײדישע ױגנט. ...Source passage 27
Normalized OCR · scan 164 · printed page 160
... די ײדישע פוטבאל״מאנשאפט אין לוקאװ ...Source passage 28
Normalized OCR · scan 169 · printed page 165
... מען דערצײלט, אז װען אנשל איז געװארן אויםגעקליבן אלם פרנם אין דער קהילה,Source passage 29
Normalized OCR · scan 225 · printed page 221
... צװישן ביידע װעלט־מלחטות האט די ערשטע ראלע אין לוקאװער געזעלשאפטלעכן לעבן געשפילט משה אהרון וױינטרויב, אדער װי אנדערע האבן אים גערופן— משה אהרון ליםיביקער. כמעט די גאנצע צײט איז ער געװען דער אײנציקער ײדישער ״לאװניק* (מיטגליד פון דער שטאטראט־פארװאלטונג).א געװיסע צײט— געװען אויך פרעזעם םון דער גמינע (קהילה)׳א לאנגע צײט— פרעזעם פון דער ״אגודה״ און פארנומען גאד פיל אנדערע געזעלשאפטלעכע אמטן. ...Source passage 30
Normalized OCR · scan 232 · printed page 228
... נאך דעם ארויםשיקן אים קיק אוישװיץ׳ מאכט דורך די מאמע מיט די קינדער ע״ה אלע צרות און יםורים, און די קומען אום אין געטא צוזאמען מיט אלע לוקאװער ײדז. מײן ײנגערע שװעםטער געמי,א דערװאקםן מײדל, איז שטארק טעטיק בײמ העלםן ײדן. דעם טאטנם ע׳ױ•. דערצױנג איז אין אונדזער אלעמענם בלוט. מײן עלטערער ברודער דוד בלײבט אין בונקער צװישן די לעצטע קעמפער אין דער יאטקע־גאם, לעבן דעם הויז פונעם זײדן ר׳ זבולון. ...Source passage 31
Normalized OCR · scan 243 · printed page 239
... זאל אונדזער ארגאן זײן די שטויםקראפט צו דערהײבן דעם קולטורעלן און געזעלשאפטלעכן מצב פון דער לוקאװער באפעלקערונג. ...Source passage 32
Normalized OCR · scan 254 · printed page 250
... מיר בעטן אפצודרוקן אין אײער געערטע צײטונג דעם טעטיקײטם־באריכט פון אונדזער חברה ״בית־לחם״ אין לוקאװ. ...Source passage 33
Normalized OCR · scan 284 · printed page 280
... ם׳װערט שוין45 יאר װי איד האב די שטאט נישט געזען. ײדיש לעבן איז דורד די היטלער־נאצים פארשניטן געװארן. ...Source passage 34
Normalized OCR · scan 352 · printed page 348
נאך דער פוטער־אקציע קומטא גאלד־אקציע. דער יודענראט באקומטא ציר־ קולאר, אז די ײח פון לוקאװ מוזן אומבאדינגט צושטעלן10 קילאגראם גאלד פאר דער דײטשישער מאכט, װײל די ײדן זענען גענוג רײך און צװישן זײ געפינען זיךא טך גאייד־הענדלער. אין קעגנפאל װעלן אויםגעשאםן װעחא האלבע שטאט ײדן. ...Source passage 35
Normalized OCR · scan 354 · printed page 350
די הערצער זענען געװען װי פארשטײנערט אמ די אויגן פארבלענדט פון די טרערן, װאם גיםן זיך װי פון קװאלן. מיט ציטערניש הערט מען זיך איץ אין דעם געזאנג פון די אמאליקע שפאנישע ײדן, װאם זענען געגאנגען בעת דער אינקװיזיציע אויף קיתש־השם. נישט װילנדיק װערט מען מיטגעריםן מיט דעם געזאנג׳ אמ פון די טיפענישן פון הארץ פראלט ארוים דער ניגון פון כל־נדרי. אין אנהײב װערט דער ניגון געזונגען שטיל, מיט פחד, די גאם זאל נישט דערהערן. אבער ביםלעכװײז פארשװינדט די מורא אמ דער ניגון פראלט ארויס העכער, שטארקער. צום סוף װערט דאם געשרײ אזוי שטארק, אז עם דוכט זיך, אז די װערטער ״תשובה ותפילה וצדקה מעבירין את רוע הגזירה״ װעלן אײנלײגן די װעלט, ...Source passage 36
Normalized OCR · scan 385 · printed page 381
... אין לוקאװ איז שוין דאן געװען וױיניק ײדן פון שטעטל גוםא. עס האבן זיך געפונען אפגעראטעװעטע פון אקציעס פון מעזריטש, ביאלע־פאדלאסקי און אנדערע שטעטלעך, װי אויך אוגגארישע און טשעכישע ײדן. ...Source passage 37
Normalized OCR · scan 428 · printed page 424
... ביים אויסבראך פון דער צוױיטער װעלט־מלחמה האט מען אין לוקאװ צװישן אנדעדע מאביליזירט אויך בערטשע גאנסקי און אהרון קרעלנבוימם זון— זיץ ערשטן נאמען געדענק איך נישט. װען זיי זענען געקומען אויף זײערע מאביליזיר־פונקטן, האט בערטשע גאנסקי באקומען מיליטערישע מלבושים— ער האט געהערט צו דער פיע־ כאטעו דאקעגן פאר קדעלנבוימען,א קאװאלעריםט, איז נישט געווען די געהעריקע אויסשטאטונג, און דערפאר האט מען אים צוריקגעשיקט אהײם. בערטשע גאנםקין האט מען אפגעשיקט אין זיץ פולק,Source passage 38
Normalized OCR · scan 436 · printed page 432
... אין לוקאװ האבן דאן זיך געםונען ססס.3 הײמלאזע פון די שטעט ם.־װאלק׳ םעראצק און נאשעלםק. דער ױדענראט האט געדארפט באזארגן די מענטשן מיט עםן׳ מלבושים און מיטא דאך איבערן קאפ. די הײמלאזע האט מען ארױםגעטריבן פון דער װארשעװער גאם צו די גאםן לעבן דער שול און מארק— אויף מעזריטשער גאם׳ יאטקע־גאם/ פאםטערניק.א טײל פון די הײמלאזע האט מען אײנגעארדנט בײ ארטיקע פאמיליעם און פאר די איבערגעבליבענע האט מען אויפגעקלאפט טאפטשאנעם פון רויע ברעטער׳ אװעקגעשטעלט זײ אין שול און אין בית־מדרש׳ און דארט זענען די הײמלאזע געשלאפן. ...Source passage 39
Normalized OCR · scan 458 · printed page 454
דער סארשטײער האט זיך געװעגדט צום בירגערמײסטער םון לוקאװ, אז דער מאגיסטראט זאל אײגארדענען דאם בית־הקברות^ זײ זענען מסכים ־־־- גאר סארן פרײז םון באקומעןא געבײדע סוןא טײלװײז חרובן בית־מדרש (דאם איז איצט דאס אײגנטום םון דער רעליגיעזער קאנגרעגאציע אין פוילן) אין לוקאװ זענען מער קײן ײדן גישט סאראן. דעריבער װענח זיך די לוקאװער לאנדסלײט צו דער קאנגרעגאציע, אז יעגע זאלן אפגעבן דעם בית־מדרש, װאס איז זײ נישט װײניק טײעה םארן נאך הײליקערן ציל סץ ברענגען צו קבר־ישראל די קדושים, װעלכע האבה אגה דאס בית־מדרש געבויט, םאר זײערע אפגעשפארטע גראשנס. ...Source passage 40
Normalized OCR · scan 459 · printed page 455
... בעת דער מאזמה געפונען אין רוסלאנד. צװישן זײ זענען געװען אויך לוקאװער מיט דער משפחה מארגנשטערן. מיר האבן צוגעצויגן מארגנשטערנען צום לוקאװער קאמיטעט און אנגעהויבן טראכטן װעגן ארויסגעבןא יזכור־בוך נאך דעם אומגעקומענעם ײדישן לוקאװ. ...Source passage 41
Normalized OCR · scan 459 · printed page 455
מיר זענען אװעק צום בריסעלער רב און געפרעגט װאס מיר זאלן טאן מיט די מענטשלעכע איבערבלײבענישן. דער רב האט אונדז געזאגט, אז מען דארף דאס מקבר זײן אויפן בית־עולם. אין דער זעלבער צײט זענען מיר געװאר געװארן, אז די שעדלע־ צער אין בעלגיע גרייטן זיך צו שטעלןא מאנומענט פאר זייערע קדושים אויפן בריסעלער בית־עולם. מיר האבן זיך געװענדט צו די שעדלעצער, אז זײ זאלן אונדז דערלויבן קובר צו זײן די רעשטלעך פון לוקאוו אונטער זייער מאנומענט און אוועקשטעלן דארטא מאר־ מאר־שילדל מיטא געהעריקער אויפשריפט. ...Source passage 42
Normalized OCR · scan 486 · printed page 482
... ויםגערופןא גרויםע בהלה. מען האט זיך געטרײסט, אז זונטיק װעט קײן אקציע נישט פארקומען און ביז מאנטיק װעט מען אםשר װידער אפחקן די שרעקלעכע םכנה. די טויט־שרעק איז אלעמען ארײן אין די הערצער. אין דער גיד האבן ײח זיד געבויט באהעלטענישן. יעדער האט זיך אפגעגעבן א דין וחשבמ, אז די אײנציקע רעטונג פאר דעם אומברחמנותױקן רוצח איז זיך באגראבן טיף אין דער ערד— און זיץ דארט פארשטעקט אזוזי לאנג ביז דער טויטג־ דיקער שטורעם װעט פארגיץ. װעגן אנטלויפן אין די ארומיקע דערפער איז, פראקטיש גערעדט, נישט געװען װאם צו טראכטן. פון אײן זײט— די דראקאנישע פארשריפטן, װאם האבן געדראט מיט טויט די אלע פאליאקן׳ װאם װעלן אויסבאהאלטן בײ זיך ײדן, און פון דער צװײטער זײט— אויב נישט שנאה, איז לכל הפחות װידערװילן צום אומגליק פון די ײח. די ײדישע באפעלקערונג האט נאך פריש געהאט אין זכרוןא געװיםן פאל פון םאר עטלעכע װאכן־ אין אײנעםא טאג זענען געקומען פאליאקן אין ײדישן וװין־קװארטל מיט דער טונה צו ראבעװען. װען נישט די אינטעחוענץ פון די דײטשן, װאלט געקומען צוא פאגראם.א פאר צענדליק פאליאקן האט מען אין שײכות דערמיט געשיקט אין שטראף־לאגער אין מיידאנעק ביי לובלין. די דייטשן האבן נישט געוואלט קיינעם איבערגעבן די פרױוילעגיע פון רויבן יידיש האב און גוטס.Source passage 43
Normalized OCR · scan 538 · printed page 534
... אנו, שהגענו לחלום ולמציאות של צעידה על אדמת מולדת, חלומם של מצעדם האחרון של ההולכים למות, אנו אומרים ומבטיחיםז יזכור עם ישראל את יהודױ בלוקוב׳ ...Source passage 44
Normalized OCR · scan 580 · printed page 576
... אונדזערע לוקאװער מענטשן האבן דעמאלט זיך גענויטיקט אין הילף טאקע דא׳ אין די פאראײניקטע שטאטן. די פארדינםטן פון די ארבעטער זענען דעמאלט געװען זײער קלײנע. אין קאמיטעט זענען דאן געװען יאנקל בראון, זײן ברודער אבי בראון. געװען בײ אונדזא זון פוןא לוקאװער פאמיליע, װאם האט זיך דערצויגן אװ שטודירט אין אמעריקע׳ געװארן אן אדװאקאט. זײן נאמען איז געװען מארים לעװיט ע״ה• אח ער האט פאר אונדז ארויםבאקומען די לעגאליזאציע פונעם פאראײן, אדער װי מען רופט דאם אין ענגלישו טשארטער־קאנםטיטוציע.Source passage 45
Normalized OCR · scan 27 · printed page 23
די װיכטיקײט און די גרויס פוןא קהילה קאנען מיר משער זײן אויך פון דעם סכום שטייערן, וואס זי האט געצאלט. װיפל האט געצאלט די לוקאװער קד,ילד,ז נאטיר־Source passage 46
Normalized OCR · scan 78 · printed page 74
נשאר רק מוםד כללי אחד, שניהל פעילות ענפר.; היתה זאת הםפריה העממית היהודית ״ײדישע פאלקם ביבליאטעק״. בספריה נמצאו םפרות יהודית מקורית וכן תרגומים מספרות העולם. הספריה היתד. פתוחה כל ױם. הםפרנית היתה שרה גולדשטין. מזמן לזמן הובאו מװרשה מרצים ותיאטרון יהודי. הםפריה ארגנה ערבי רקודים ונשפי מםכות, כדי לעזור בממון המוסד. ועדת תרבות מיוחדת ארגנה שיחות ספרותיות װיכוחים על יצירות. בערבי התרבות שהיו מתקײמים כל ערב יום ששי, היו מבקרים רבים. ...Source passage 47
Normalized OCR · scan 79 · printed page 75
... העיר לוקוב היתר. מרכז לחיים דתײם ולחםידות. בעיר נמצאו בתי־כנםת, בתי־מדרש וחברות שונות, כמו: חברת תהילים, חברת משנױת, חברת מקרא, חברות בעלי מלאכד, וחברת תפארת בחורים. היו גם שטיבלך של חסידים מרבנים שונים. וכמובן חדרים, ישיבה ותלמוד תורה. מכל המקומות האלו נשא תמיד נגון של למוד תורה. ...Source passage 48
Normalized OCR · scan 215 · printed page 211
פון דארט פירט דער װעג צום לוקאװער הויף. איך געדענק נאך דעם דארטיקן גרויסן סאד, װאס ײדן פלעגן דינגען יעדעם יאר. דער םאד איז געװען אפן פון אלע זייטן. שבת פלעגט די גאנצע שטאט קומען אין סאד אריין, גאנצע משפחות האבן זיך אװעקגעלײגט אונטער די אלטע בײמער און געשעפט נחת פון גאטם שײנער װעלט. דער סאד האט זיך געגרענעצט מיטן אלטן בית־עולם, וואם איז געװען אזוי פארװאקםן׳ אז מען האט נישט ארויסגעזען די מצבות. דארט איז געװען דער טרעפפונקט פאר אונטערװעלטניקעס און גאםן־פרויען, װאם פלעגן דארט פארברענגען. ...Source passage 49
Normalized OCR · scan 344 · printed page 340
... אזוי דױי איך זיך אין גאם אהין אץ צוריק׳ װי איך װאלט פץ זינען אראפ. איך האב דאך אפגעלעבט25 יאר אויף דעם ארט, איז מעגלעך, אז איך זאל נישט דערקענען דאס ארט? אלץ איז פארװאקסן מיט ורלדגראז. אפילו די שטײגער פון די הײף האבן אונחערע גוטע שכנים ארויםגעריםן. ...Source passage 50
Normalized OCR · scan 363 · printed page 359
ערב דער ערשטער דעפארטאציע האט דער לוקאװער רב צחאמענגערופן די ײדן און געהאלטן פאר זײא רעדע אין פאלגנדיקן גײםט: ״גאט װעט אונדז בקרוב רופן צו זיך. זײט זשע גרײט צו דעם׳י׳. נאך דעם האט ער זײ געבענטשט• אויפן צװײטן טאג איז פארגעקומען די אקציע. דער רב האט אנגעטאן זימ טלית און דאם קיטל, געזעגנט זיך מיט דער משפחה אמ זיך אװעקגעשטעלט תפילד,־טאן. װען די זשאנדאח זענען געקו־Source passage 51
Normalized OCR · scan 519 · printed page 515
םםר לוקאוו ...Connected nodes
Organization
Organization of Lukow Descendants in Israel
Appears in same passage
Organization
Lukow Landsmanschaft in the United States
Appears in same passage
Place
Tel Aviv
Appears in same passage
Work
Sefer Lukow
Describes
Place
Poland
Appears in same passage
Work
Sefer Lukow
Appears in same passage
Person
Motel Feldman
Appears in same passage
Organization
Lukow landsmen in the United States
Appears in same passage
Community
Jews of Lukow
Appears in same passage
Place
Lukow
Appears in same passage
Business
Cloth-goods shop
Appears in same passage
Business
Iron shop
Appears in same passage
Institution
Lukow synagogue
Part Of
Institution
Lukow synagogue
Appears in same passage
Place
Former synagogue site
Appears in same passage
Organization
Authorities
Appears in same passage
Organization
Clergy
Appears in same passage
Organization
Regional district
Subordinate To
Organization
Regional district
Appears in same passage
Organization
Council of the Four Lands
Appears in same passage
Organization
Council of the Four Lands
Appears in same passage
Institution
Jewish court of the voivode
Appears in same passage
Person
Rabbi Jacob
Appears in same passage
Person
Rabbi Shlomo Zalman
Appears in same passage
Place
Brest
Appears in same passage
Place
Mezeritch
Appears in same passage
Place
Lemberg
Appears in same passage
Place
Keydan
Appears in same passage
Place
Germany
Appears in same passage
Place
Lukow district
Appears in same passage
Person
Maharal of Lublin
Appears in same passage
Person
Joel Sirkis
Appears in same passage
Event
Burning of a synagogue by Khmelnytsky
Appears in same passage
Event
Beginning of Jewish settlement in Lukow
Appears in same passage
Community
Jewish community of Poland
Appears in same passage
Institution
Synagogue
Appears in same passage
Place
Cemetery
Appears in same passage
Institution
Talmud Torah
Appears in same passage
Institution
Jewish court of the district
Appears in same passage
Community
Mezritch Jewish community
Near
Place
Kanklonitsa
Disputed Ownership Of
Community
Mezritch Jewish community
Appears in same passage
Place
Tanketin
Appears in same passage
Place
Kanklonitsa
Appears in same passage
Person
Joel Sirkes
Appears in same passage
Person
Joel Sirkes
Appears in same passage
Person
Samuel Jaffe
Appears in same passage
Place
Lublin
Appears in same passage
Work
Bach Responsa
Appears in same passage
Organization
Communists
Appears in same passage
Organization
Culture League
Appears in same passage
Organization
Agudath Israel
Appears in same passage
Organization
Mizrachi
Appears in same passage
Organization
General Zionists
Appears in same passage
Organization
Artisans
Appears in same passage
Person
Professor Bark
Appears in same passage
Place
Bialystok
Appears in same passage
Person
Yitzhak Zuckerman
Appears in same passage
Person
Chaim Meir Heiblum
Appears in same passage
Institution
Religious schools
Appears in same passage
Institution
Study Halls in Lukow
Appears in same passage
Institution
Chevra Tehillim
Appears in same passage
Institution
Chevra Mikra
Appears in same passage
Institution
Heder
Appears in same passage
Institution
Yeshiva
Appears in same passage
Person
Aaron Nata Freiberg
Appears in same passage
Person
Eliezer Wachsman's father-in-law
Appears in same passage
Place
Parczew
Appears in same passage
Organization
Handworkers
Appears in same passage
Community
Lukow Jewish population
Appears in same passage
Organization
National Zionist movement
Appears in same passage
Place
Poland
Appears in same passage
Organization
Sick-visiting societies
Appears in same passage
Organization
Bread for the Poor society
Appears in same passage
Person
The author's grandfather
Appears in same passage
Place
Lukow
Located In
Event
Jewish population decline in Lukow
Participated In · Subject
Event
Workers’ demonstration in Lukow
Occurred At
Person
Abraham Sakal
Appears in same passage
Person
Shmilke Goldberg
Appears in same passage
Person
Aharon Pomerantz
Appears in same passage
Organization
Social Democrats
Appears in same passage
Organization
Bund
Appears in same passage
Organization
Poale Zion Bund
Appears in same passage
Place
Polish church near Poviat
Appears in same passage
Person
Yaakov Grinboim
Brought To For Burial
Organization
Bund
Handled Burial
Person
Yaakov Grinboim
Appears in same passage
Place
Zelechow
Appears in same passage
Institution
Lukow Chevra Kadisha
Appears in same passage
Person
Moyshe Shlakhtovitsh
Appears in same passage
Person
Shloyme Zakalik
Appears in same passage
Event
Initiative to establish a Jewish interest-free loan fund in Lukow
Occurred At
Person
Mr. Tartschinsky
Appears in same passage
Person
Albert Braun
Appears in same passage
Organization
Lukow Landsleit in America
Appears in same passage
Institution
Gemilut Hesed Society in Lukow
Located In
Institution
Gemilut Hesed Society in Lukow
Appears in same passage
Place
Land of Israel
Appears in same passage
Organization
Jewish Socialist Workers Youth
Located In
Event
Organization of the first Jewish football team in Lukow
Occurred At
Organization
Kultur-Fareyn
Appears in same passage
Organization
Jewish Socialist Workers Youth
Appears in same passage
Organization
Sports League
Appears in same passage
Person
Anshl Wamp
Elected As Parnas
Person
Yitzhak the Black
Appears in same passage
Person
Anshl Wamp
Appears in same passage
Person
Moshe Aharon Weintraub
Appears in same passage
Person
Moshe Aharon Lisibiker
Appears in same passage
Event
Moshe Aharon Weintraub’s tragic death
Appears in same passage
Person
Shmuel Haim Firaka
Appears in same passage
Person
David
Appears in same passage
Person
Rabbi Zebulun
Appears in same passage
Place
Yatke Street
Appears in same passage
Place
Bnei Brak
Appears in same passage
Publication
The Lukower Word
Aims To Improve
Event
Publication of the first issue of The Lukower Word
Occurred At
Publication
The Lukower Word
Appears in same passage
Organization
Bethlehem Society
Located In
Organization
Bethlehem Society
Appears in same passage
Organization
Lukow Landsmanschaft Association
Appears in same passage
Person
Louis Rozenboim
Appears in same passage
Organization
American brothers
Appears in same passage
Place
Lukow railway station
Appears in same passage
Organization
Cultural work
Appears in same passage
Event
Gold and jewelry collection in Lukow
Occurred At · Participant
Organization
Judenrat
Appears in same passage
Organization
German authority
Appears in same passage
Person
Liberman
Appears in same passage
Person
Arieh
Appears in same passage
Event
Aktion on the last day of Sukkot in 1942
Occurred At
Event
the Inquisition
Appears in same passage
Work
Kol Nidrei melody
Appears in same passage
Person
Former Lukow rabbi
Killed During
Event
Post-Sukkot bloody action
Occurred At
Community
Lukow Ghetto
Appears in same passage
Place
Mezritsch
Appears in same passage
Place
Biala-Podlaski
Appears in same passage
Place
Hungary
Appears in same passage
Place
Czech lands
Appears in same passage
Person
Rabbi Moshele
Appears in same passage
Person
Former Lukow rabbi
Appears in same passage
Event
Passover seder in Rabbi Moshele's apartment
Appears in same passage
Event
Mobilization at the outbreak of World War II
Occurred At
Person
Shalom Walowski
Appears in same passage
Person
Israel Ostreikh
Appears in same passage
Person
Yosef Nehemiah Naterman
Appears in same passage
Person
Rozenstock
Appears in same passage
Person
Chaim Meir
Appears in same passage
Person
Itshe Heiblum
Appears in same passage
Person
Chaim Laichman
Appears in same passage
Person
Aba Dishel
Appears in same passage
Person
Bertshe Ganski
Appears in same passage
Person
Aharon Krelnboim
Appears in same passage
Place
Warsaw Street
Appears in same passage
Place
Mezritcher Street
Appears in same passage
Place
Pasternik
Appears in same passage
Institution
Beth midrash
Appears in same passage
Place
Lukow cemetery
Appears in same passage
Institution
Former prayer house in Lukow
Appears in same passage
Person
Dr. A. Berman
Appears in same passage
Organization
Jewish organizations in Poland
Appears in same passage
Place
Belgium
Appears in same passage
Person
Yosl Burshtin
Appears in same passage
Person
Yidl Burshtin
Appears in same passage
Family
Morgenstern family
Appears in same passage
Organization
Lukow committee
Appears in same passage
Person
Rabbi of Brussels
Appears in same passage
Place
Brussels Jewish cemetery
Appears in same passage
Event
Funeral and burial of Lukow remains in Brussels
Appears in same passage
Event
Planned Aktion in Lukow
Occurred At · Victim
Place
Majdanek camp
Appears in same passage
Place
Treblinka
Brought News To
Place
Treblinka
Appears in same passage
Person
Anielewicz
Appears in same passage
Person
Lewertowski
Appears in same passage
Person
Antek
Appears in same passage
Person
Zivia
Appears in same passage
Person
Chaika
Appears in same passage
Person
Kovner
Appears in same passage
Person
Morris Levit
Member Of Family
Organization
Lukow Association
Affiliated With
Person
Leibel Rozenboym
Appears in same passage
Person
Chaim Lederfarb
Appears in same passage
Person
Eli Yangstich
Appears in same passage
Person
Yankl Brown
Appears in same passage
Person
Avi Brown
Appears in same passage
Family
Brown family
Appears in same passage
Person
Morris Levit
Appears in same passage
Organization
Lukow Association
Appears in same passage
Institution
Jewish People's Library
Appears in same passage
Person
Sarah Goldstein
Appears in same passage
Person
Rabbi Meir'l of Krakow
Rabbi Of
Person
Rabbi Shmuel Shlomo Braun
Rabbi Of
Person
Yitzhak Zuckerman
Appears in same passage
Person
Shimon Shinberg
Appears in same passage
Person
Moshe Eliyahu Gortser
Appears in same passage
Person
Motel Feldman
Appears in same passage
Publication
The Lukower Vort
Appears in same passage
Person
Rabbi Meir'l of Krakow
Appears in same passage
Institution
Great Old Study House
Appears in same passage
Person
Rabbi Shmuel Shlomo Braun
Appears in same passage
Place
Lukow courtyard
Appears in same passage
Person
Polish Jewish-type painter
Appears in same passage
Place
Market
Appears in same passage
Place
Rogatka
Appears in same passage
Person
Lukow rabbi
Associated With
Event
First deportation
Participated In · Participant
Event
Aktion on the second day
Participated In · Victim
Person
Lukow rabbi
Appears in same passage
Event
First deportation
Appears in same passage
Event
Aktion on the second day
Appears in same passage
Person
Mendl's wife
Appears in same passage
Person
Itshe Arlinski
Appears in same passage
Person
Manish
Appears in same passage
Place
Maltsinaver Road
Appears in same passage
Extracted claims
Every claim remains attached to its own quoted evidence.
Describes
Sefer Lukow → Lukow Jewish community
דע ם אומקו ם פו ן דע ר לוקאווע ר יידישע ר קהילה
Subordinate To
Lukow Jewish community → Regional district
די קהיל ה אי ז געװע ן אונטערגעװארפ ן דע ם גלי ל
Disputed Ownership Of
Lukow Jewish community → Kanklonitsa
בעלו ת ע ל הישובים היהודײ ם בכפרי ם : קנקלוניצה
- relationship:
- disputed ownership of Jewish settlements
Brought To For Burial
Yaakov Grinboim → Lukow Jewish community
יעקב ן הא ט מע ן געבראכ ט קײ ן לוקא װ
- context:
- Body brought to Lukow
Handled Burial
Bund → Lukow Jewish community
מי ט דע ר קבורה הא ט זי ד פארנומע ן דע ר /,בונד״
The OCR is unclear, but the Bund is explicitly associated with handling the burial.
- context:
- Handled burial in Lukow
Located In
Gemilut Hesed Society in Lukow → Lukow Jewish community
געזעלשאפט ״ ג מ י ל, ו ת = ח ס ד ״ אי ן לוקא װ
Elected As Parnas
Anshl Wamp → Lukow Jewish community
אנש ל אי ז געװאר ן אויםגעקליב ן אל ם פרנ ם אי ן דע ר קהילה
Aims To Improve
The Lukower Word → Lukow Jewish community
אונדזע ר שטא ט
The publication is described as intended for the town, but the passage does not explicitly name the town in the sentence.
Killed During
Former Lukow rabbi → Lukow Jewish community
װעלכע ר אי ז געהרגע ט געװאר ן דור ך ד י חיטש ן בע ת דע ר בלוטיקע ר אקציע
The perpetrator OCR is unclear.
- dateTextOriginal:
- נאך םוכות1942 יאר
Brought News To
Lukow Jewish community → Treblinka
אנ ו הײנ ו הראשוני ם שהבאנ ו א ת הבשורות האױמו ת לטרבלינקה
- context:
- The community brought terrible news to Treblinka
Member Of Family
Morris Levit → Lukow Jewish community
געװע ן בײ אונד ז א זו ן פו ן א לוקאװע ר פאמיליע
The OCR is damaged, but the passage identifies him as a son of a Lukow family.
- description:
- son of a Lukow family
Associated With
Lukow rabbi → Lukow Jewish community
דע ר לוקאװע ר ר ב
The title identifies association with Lukow but not formal membership.
Associated events
Population Decline · 1914–1930
Jewish population decline in Lukow
Between 1914 and 1930, Łuków's Jewish population decreased by 30 percent.
Demonstration · 1905
Workers’ demonstration in Lukow
Workers demonstrated in Lukow in 1905 after the tsar’s alleged amnesty.
Organization Founding · 1937
Initiative to establish a Jewish interest-free loan fund in Lukow
An initiative was undertaken to establish a Jewish interest-free loan fund in Lukow.
Organization Founding · 1921
Organization of the first Jewish football team in Lukow
The first Jewish football team was organized in Lukow in 1921.
Publication · 1927-09-16
Publication of the first issue of The Lukower Word
The first issue of The Lukower Word appeared on 16 September 1927.
Aktion Or Raid
Gold and jewelry collection in Lukow
The Judenrat collected gold and jewelry from Lukow Jews under German order.
Aktion Or Raid · 1942
Aktion on the last day of Sukkot in 1942
An Aktion began on the last day of Sukkot in 1942; the supplied passage does not establish Lukow as its location.
Aktion Or Raid · 1942
Post-Sukkot bloody action
The former Lukow rabbi was killed during a bloody action after Sukkot in 1942.
Military Service
Mobilization at the outbreak of World War II
At the outbreak of World War II in Lukow, Bertshe Ganski and an unnamed son of Aharon Krelnboim were mobilized; Ganski received military clothing, while the son was sent home because suitable equipment was unavailable.
Aktion Or Raid · 1942-10-03
Planned Aktion in Lukow
News spread that approximately sixty freight wagons stood ready for an Aktion.
Deportation
First deportation
The Lukow rabbi addressed Jews on the eve of the first deportation.
Aktion Or Raid
Aktion on the second day
An Aktion occurred the day after the rabbi addressed and blessed the Jews.