Cemetery

... מאחר ואנו מקבלים שיהדות לוקוב היתה קײמת כבר במאה ה־15, הרי שיש להםיק שזכויותיהם באו להם מן המושלים ובמםגרת הזכוױת השתדלו לקײם חײ קהילה— רב, בית כנסת, בית קברות, צדקה, תלמוד תורה ועוד.

ר׳ בערל האט אנגעהויבן גיק צװישן די קברים, ארן אברהמלע נאך אים. אויףא וױיסן שטיץ זענעןא פאר שװארצע הענט אויםגעקריצט געװען וױ בײא כוהן צום דוכנען, אברהמלע האט פארשטאנען, אז דארט ליגטא כוהן. אויף אן אנדער שטײן איזא קריגל אויסגעקריצט געװען— דא ליגטא לוי— האט ר׳ בערל געזאגט, א,ץ נאךא לוי און נאךא כוהן, ...

... פון דער רוסישער צערקװע, װעלכע אין געשטאנען אויפן באן־װעג, זענען אנגע־ קומען דריבנע קלאנגען פון קלײנע גלעקעלעך׳ גלין־גלאן, גלין־גלאן. םון ערגעץ־וװ האט אנגעהויבן ארויםקריכןא פײכטער בין־השמשות. און װען דער טאטע מיטן זון זענען צוגעקומען צום שלאבאן פון דער שטאטישער ראגאטקע איז אברהמלע שטײן גע־ בליבן אוןא קוק געטאן אויף צוריק־ הימל און ערד זענען צוזאמענגעדריקט געװען גלײך װי זײ װאלטן זיך געקושט, און צװישן די צוזאמענגעדריקטע הימל און ערד איז געלעגן אויםגעשפרײט װיא טעפיך דער בית־עולם, וװ ם׳האבן אין משך פון לאנגע יארן, אײנציקװײז זיך אויסגעלײגט דורות, צדיקים, נגלים און נםתרים, װעלכע האבן אין דער םביבה שטיל געלעבט און נאך שטילער געשטארבן...

... דער שעף בירגער האט אײנגעארדנטא ״פלאצװוקע״ מיט קאשארן אויפן שולהויף פאר די, װאם האבן זיך פארנומען מיטן אויסראמען די ײדישע שטובן און געשעפטן. דערבײ זענען געװען באשעפטיקט בײא100 פערזאן. אויך די ײדישע פאליצײ אץא טײל פון די חברה־קדישא־לײט זענען געקומען אהין אין די מיטאג־שעהען און אויך שלאפן. צװישן זײ זענען געװען מײן שװער, ר׳ נח פלאמאן, מענדל לוםט אץ זײער באגלײטער שמעון ריבאק אלס פאליציאנט. זײ האבן אװעקגעפירט עסן פאר די איבעריקע מענטשן, װאם זענען געבליבן אויפן בית־עולם און אויך געשלאפן דארט. מיך האט דער שעף באשטימט אלם לײטער פון דער קיד• ...

... איך האב געבעטן דעם קאמענדאנט פון דער ײדישער פאליצײ, אז ער זאל מיר דערלויבן פארן אויפן בית־עולם ברענגען מײן שװער צו קבר־ישראל. ער האט זיך פארשטענדיקט מיטן שעף בירגער. יענער האט מיך צוגערופן און מיך געװארנט, אז איך זאל נישט מאכן די זעלבע ״שװײנערײ״ װי מיין שװער פלוג. זיץ ״חטא״ איז באשטאנען דערין, װאם ער האט געפירט עםן פון קיך אויפן בית־עולם און חוץ דעם האט מען דארט געפונעןא סכראן מיט באהאלטענע ײדן. און דאם איז טאקע געװען אמו^ דאם איז געװען מיץ שװערס איניציאטיװ. בירגער האט געזאגט, אז פלוג האט דארט ײדישע קאמוניםטן ״פערשטעקט״. אויב איך װעל זיך גוט פירן, װעל איך לעבן. ...

... םיטם אמ פליכטן פון אזעלכע לאנדסמאנשאפטן, אין יאר1912 באקומט די םאסײעטי א טשארטער פמ שטאט נױ־יארק. דעם טשארטער צו באקומען האט אומבאצאלט דורכ־ געפירט אונדזער הײנטיקער װײס־פרעזידענט קאונסעלאר מארים לעװיט. אין יאר1914 איז געקויפט געװארן די םעמטערי, ארום װעלכער עס איז שפעטער געשטעלט געװארן א גדר, װאם איזא מוםטער פמ קינםטלערישער ארבעט. דער גדר האט געקאםט1500 דאלאר. דאם געלט איז געדעקט געװארן דערפון, װאס די לאנדסלײט האבן פאראײביקט זײערע נעמען אויפן גדר. ...

דעם נאענטסטן מיטװאך האבן מיר זיך געטראפן בײ לאטערמאנען אין שטוב. אחח די פריער דערמאנטע זענען דארט געװען אנװעזנדיק צװײ חברטעס.• רויזע פישבײן, א שנײדערין (הײנט אין פאריז) און לאה פאקטאר. די לעצטע איז געװען דעם קברנם טאכטער. מיר האבן באשלאסן צו רופן די ערשטע זיצונג דעם קומענדיקן שבת. צוליב פארזיכטיקײט— אין שטאט האט דאן געבושעװעט דער דעפענםיװע־אגענט םאװיצקי— האבן מיר באשטימט, אז די זיצונג זאר פארקומען טאקע בײ לאה פאקטארן אין שטוב— אויפן בית־עולם. ...