Eli Yangshtein

... נאכן דורכפאל פמ דער רוםישער רעװאלוציע אין יאר 1905, װען די רעאקציע האט אנגעהויכןא געיעג אויף די םרייהײט־קעמפער אין אלע שטעט און שטעטלעך פון דער רוסישער מדינה, האט דער צארישער טעראר גענומען װילדעװען אויך אין לוקאװ, װאס האטא סך בײגעשטײערט צום קאמף.א םך פון דער ױגנט האבן געמוזט פארלאזן זײער הײם, כדי זיך צו ראטעװען פון םיביר, קאטארגע אדער אפילו פון טויט.א גרויםע צאל פון די אנטלאפענע זענען אנגעקומען קײן אמעריקע. אין די יארן 1906—1910 איז די צאל לוקאװער אין ניו־יארק שוין געװעןא גאנץ היפשע. מען האט אנגעהויבן טראכטן, אז פונקט װי די שעדלעצער, מעזריטשער, ביאלער און אנדערע׳ דארפן אויך די לוקאווער האבן אן אײגן װינקל,א לאנדםמאנשאפט. די פרײנד עלי יאנגשטײן, לוים ראזענבוים, פיװול קאפמאן, מרם. הארשטײן (נחמה די פריזירערקע) האבן צוזאמענגערופןא גרופע לאנדסלײט, און פרײטיק אװנט דעם סנסטן דעצעמבער1910 איז געשאפן געװארן אן ארגאניזאציע׳ פמ װעלכער עם איז שפעטער אויםגעװאקסן ״די לוקאװער אינדעפענדענט יאנג מענם און לײדים אםאםיאײשאן״.

מיט גרױם אנערקענונג פארצײכן איך דא די נעמען פון די גרינדער פמ אונחער ארגאניזאציע: טשערמאן— לױם ראזענבויםן םעקרעטאר— עלי יאנגשטײן; הערי לעװיט, דזשעק לעװיט, פײװל קאצמאן״ דזשעק בראמ, איזי פרידבערג, מאקס אלבאסטער, דזשאו וױינער, עלי שליאכטאװיטש, בעני װאלאנד בעני מאנדעלבוים, פרענק װאלאנד, סעם שאפייא אמ מאריס טאליפ. ...

... בענק האבן באנקראטירטז אלע אפשפארונגען זעגען פארלוירן געגאנגען. אויך דאם ביםל געלט, װאם מיר האבן געהאט אין באנק, איז פארפאלן געװארן. ערשט אין יאר1933 האט מען אנגעהויבן קומעןא ביםל צו זיך. מען דארף אבער אונטער־ שטרײכן, אז אפילו אין די 3—4 שװערע קרתים־יארן, זענען געװען גוטע׳ הארציקע לוקאװער מענטשן׳ װאם האבן נישט גערוט, ארומגעגאנגען זומער און װינטער׳ געקלאפט אין די טירן, און זײ זענען נישט אװעק מיטן לײדיקן, דאם זענען געווען: הערשל צוקער־ מאן ע״ה (געװען בײ אוגדזא קראנקן־װעכטער אין משך פון לאנגע יארן)ז זיץ ברודער משה צוקערמאן ע״ה (פארזיצער פון לוקאװער פאראימ1938—1944)ז לײבל מארמאן איז געװען דער םאראנטװארטלעכער פאר די פינאנםן (טרעזשורער) ביזן םוף פון זיץ לעבןז מאריס לעװיט ע״ה (פאחיצער 50—1944) און עלי יאנגשטײן ע״ה, דער פירער זינט דער גרינדונג פץ פאראיץ. ...