New York

םײ מענער, םײ פרויען, האבן זיך נישט אפגעזאגט פון דער ארבעט בײם ראטעװען די ײדישע הײמלאזע. די דאזיקע איבערגעגעבנקײט האט געגעבן צװײ קרבנות. אײנע פון זײ איז געװען לאה פעלדמאן, די געראטענע 18־יאריקע טאכטער פון חײם שלמה פעלדמאן (די שװעםטער פון אונדזער ליבן מאטל פעלדמאן פון נױ־יארק). זי איז געװען זײער באליבט בײ דער שטאטישער ױגנט און געשפילט אין 1טן דראמקרײז. דער צװײטער קרבן איז געװען הערשל זילבערשטײן,א םופר פון פאך,22 יאר אלט. בײדע זענען זײ געשטארבן פון טיפום, מיט װעלכן זײ האבן זיך אנגעשטעקט בײ זײער פרײװיליקער ארבעט. ...

... אין עטלעכע טעג ארום איז געקומען דער ״תשוינט״־פארשטײער אץ געבראכט מיט זיך1000 דאלאר פון לוקאװ רעליף־קאמיטעט אין נױ־יארק. ער האט פארלאנגט צו שאסןא קאמיטעט, װאם װעט באקומען דאם געלט. דאם מאל איז די זיצונג

... נאכן דורכפאל פמ דער רוםישער רעװאלוציע אין יאר 1905, װען די רעאקציע האט אנגעהויכןא געיעג אויף די םרייהײט־קעמפער אין אלע שטעט און שטעטלעך פון דער רוסישער מדינה, האט דער צארישער טעראר גענומען װילדעװען אויך אין לוקאװ, װאס האטא סך בײגעשטײערט צום קאמף.א םך פון דער ױגנט האבן געמוזט פארלאזן זײער הײם, כדי זיך צו ראטעװען פון םיביר, קאטארגע אדער אפילו פון טויט.א גרויםע צאל פון די אנטלאפענע זענען אנגעקומען קײן אמעריקע. אין די יארן 1906—1910 איז די צאל לוקאװער אין ניו־יארק שוין געװעןא גאנץ היפשע. מען האט אנגעהויבן טראכטן, אז פונקט װי די שעדלעצער, מעזריטשער, ביאלער און אנדערע׳ דארפן אויך די לוקאווער האבן אן אײגן װינקל,א לאנדםמאנשאפט. די פרײנד עלי יאנגשטײן, לוים ראזענבוים, פיװול קאפמאן, מרם. הארשטײן (נחמה די פריזירערקע) האבן צוזאמענגערופןא גרופע לאנדסלײט, און פרײטיק אװנט דעם סנסטן דעצעמבער1910 איז געשאפן געװארן אן ארגאניזאציע׳ פמ װעלכער עם איז שפעטער אויםגעװאקסן ״די לוקאװער אינדעפענדענט יאנג מענם און לײדים אםאםיאײשאן״.

די לוקאװער םאםײעטי איז אנגעשלאםן איןא דאקטוירים־דיםטריקט בײ דער פעדעראציע פון די פוילישע ײדן אין אמעריקע. יעדער מיטגליד אמ זימ פאמיליע איז בארעכטיקט צו באקומען מעדיצינישע הילף פארא קלײנעם אפצאל. פאר די גאנצע 25 יאר פון איר עקזיםטענץ איז די םאםײעטי געװען די אײנציקע ארגאניזאציע, װאם האט געװירקט אינעם לעבן פון די לוקאװער לאנדםלײט, אין יאר1931 האט זיך אבער אין נױ־יארק אויך געגרינדעטא לוקאװער ברענטש153 אינדעפ. ארבעטער־ארדן, די םאםײעטי האט דאן פארלוירן נימ מיטגלידער. דער ברענטש עקזיםטירט הײנט א. נ. ,״לוקאװער ברענטש153 א.א.א.״ אין דער הילפס־קאמפײן פאר דער הײמשטאט לוקאװ, װאם גײט איצט אן, ארבעטן מיר צוזאמען מיט די לוקאװער לאנדםלײט םמ ברענטש 153 א.א.א.

די נײ־אײנגעװאנדערטע פון דער לוקאװער שארית הפליטה זענען דורך אונדז געװארן אויפגענומען מיט הארציקײט און פרײד. נישט אלע האבן זײ זיך באזעצט אין נױ־יארק;א םך פון זײ װוינען אין טשיקאגא, אין קאליפארניע, אין טעקםאם* אבער מיר זענען מיט די אלע אין פארבינדונג. ...

װען איך בין אנגעקומען אלס אימיגראנט אין די פאראײניקטע שטאטן, האב איך דורכגעמאכט די זעלבע יסורים, װאס יעדער נײ־געקומענער ארבעטער. איך בין געװען עלנט און אליץ און געװען גליקלעך, אז איך האב פארדינט5 טאלערא װאך, גלײכצײטיק האב איך שטארק גענומען בענקעןא הײם. איך האב אנגעהויבן זוכן לאנדםלײט, און איך האב זיך דערוװסט, אז אין נױ־יארק זענען פאראן לוקאװער ײח. צװישן זײ האב איך

... מיר האבן אנגעהויבן צו באקומען מיטגלידער־לאנדםלײט, אויך אזעלכע, װאם האבן געוװינט אויםער נױ־יארק, מיר האבן אויך געהאלפן אראפנעמען לוקאװער קײן אמע־ ריקע. בעת דער ערשטער װעלט־מלחמה העלפן מיר אונדזערע נאענטע אין לוקאװ מיט פעקלעך שפימ און מלבושים. ...

... דערבײ האט ער זיד תמיד באמיט אנצוהאלטן דעם קאנטאקט מיט דער ״מוטער־ארגאני־ זאציע׳ אין נױ־יאר^ ...

... מײן םאטער חיים שלמה פעלדמאן׳ געשטארבן אין נױ־יארק׳1942! ...

... זלאטקע סאקטער (סוכאװאלםקי), ניױיארק ...