Lukow railway station

װען מען רופט אוים ״לוקאװ״׳ דערװאך איך פון דרימל. איך דערזע דעם גוט באקאנטן לוקאװער װאקזאל װי עם װאלט דא גארגישט געשען. איך גײ ארוים פון װאקזאל אויפן גרויםן פלאץ. איך זוך די באקאנטע דאראזשקאזשעם. נישטא. אויף דיער ארט שטײען עטלעכע פויערישע פורלעך. מיר זעצן זיך אויף אזא פורל און הײםן זיך פירן אין שטאט אריץ. ...

אין ױני 1940, איןא פרײטיקצונאכט, האט די סאװיעטישע ״ענקאװעדע״ גע־ מאכט אבלאװעם אויף אלע װ1ינונגען, וװ עם האבן זיך געפונען די ״ביעזשענצעם״. די אלע פליטים האט מען מיט לאסטאויטאם אפגעפירט צום װאקזאל און זײ אתינגע־ פאקט אין משא־װאגאנען. די מענטשן האט מען געשיקט אין די וױיטע רוםישע מקומות, קיץ סיביר אץ קאמי. איך האב זיך וױדער דערמאנט מיץ מאמעם טרערן אויפן װאקזאל אין לוקאװ~. ...

... דעם 1טן םעפטעמבער 1939, באלד װי די מלחמה איז אויםגעבראכן׳ האט דאם פוילישע מיליטער גענומען אנטלויפן און די פאניק איז געװארן גרוים. אין לוקאװ אויפן װאקזאל האבן זיך געפונעןא םך הײמלאזע׳ ארויםגעיאגטע דורך די דייטשן םון די גרענעץ־געביטן. די דײטשע אװיאציע האט די אומברחמנותדיק באמבארדירט און א םך פון זײ אומגעבראכט. דעם 6טן םעפטעמבער איז פארגעקומעןא צוױיטע גרויםע באמבארדירונג׳ אין װעלכער עם איז געטראפן געװארן דער קעלער םון דער דענטיםטין קלימעצקא. דארט זענען געװען באהאלטן בערך70 פעחאן׳ צװישן זײ— די פאמיליע ניםענקער׳ יצחק לערנער מיט דער פרוי. ...

... ביים אנקומען אויפן וואקזאל האבן מיך װארעם באגריםט די ארטיקע בונךישע טוערם. מען האט מיך אװעקגעפירט אין גרויםן בית־מדרש׳ וװ עם איז שוין געװען פארזאמלטא גרויםער עולם ארבעטער. װי נאר איך בין ארויף אויפן באלעםער׳ האב איך דערהערטא געמורמל: ״משה־עקיבאם זון״. דער פארזיצער האטא קלאפ

... לוקאװ איז געװעןא קרײזשטאט מיטא צעצוױיגטן באנקנופ, דורד דעם באנקנופ זענען געלאפן די צוגן פון פאדאליע און בריםק־װארשע, הין און צוריק• צי יעח אנקומען פוןא צוג האבן פארן װאקזאל געװארט אלע דראזשקאזשעה פח דער שטאט.