Beth midrash

... דאם הײםט נישט, אז די ״אגודה״ האט אױפגעהערט הערשן אין שטאט;א גרויםער טײל פון דער ױגנט האט נאך געלערנט אין ישיבה און בית־מדרש, אבער ״מזרחי״ האט שוין געפירטא שטארקע ארבעט. זי האט געעפנטא שול פון5 כיתות, וװ מעז האט גענומען לערנען נביאים און כתובים, װאס איז ביז דאן געװען װי טריף־פםול. די קינדער, װאם האבן געלערנט אין דער מזרחי־שול, זעגען געװען דער אװאנגארד פאר דער ציוניםטישער ױגנט, און פון דער דאזיקער ױגנט זענען געקומען די גרינדערם פץ ״השומר הצעיר״. ...

פיר טעג האב איך זיך געפײניקט אין בית־מדרש. איץ מאל בײ נאכט האב איך געהערט וױא גרופע לוקאװער ײדן סודען זיך. איך האב זיך אונטערגעהערט אץ דער־ גאנגען, אז זײ גרײטן זיך אהײמצוגיץ פאר יעח פרית. איך בין שוין יענע נאכט נישט געשלאפן און אפגעװארט די מינוט װען די װעלן גיץ. ...

... — די באבע מלכה האט י־ערצײלט, אז עם איזא מאל געװעןא מלחמה. נאך דער מלחמה איז אויםגעבראכןא מגפה אין שטאט ר״ל, מענטשן זענען געטאלן װי פליגן, גײענדיק און שטײענדיק. אין יעגער מגפה איז מײן זײדע געשטארבן. װען דער שול־שמש איז געקומען אײנהײצן דעם בית־מדרש־אוױון איןא פראםטיקן פארטאג, האט ער געפונען דעם זײדן, ר׳ נחכלן,א נפטר, אײנגעהילט אין טלית איבערן זוהר. ...

מיר האבן זיד געבעטן בײ דער װאד, אז זי זאל אוגח אדורכלאזן. אבער מען װיל בשום אופן נישט דערלויבן. אויף יענער זײט טײד שטײען די ײנגלעד אץ מײדלעד׳ װעלכע זענען מיטא טאג־צװײ צוריק אריבער די גרענעץ. זײ רעח זיד איבער מיט זייערע עלטערן, װעלכע שטײען אויף דער דײטשער זײט גרענעץ, בײם בית־מדרש. אזוי ארום געזעגענען זײ זיד מיט טאטע־מאמע. ...

... אין לוקאװ האבן דאן זיך געםונען ססס.3 הײמלאזע פון די שטעט ם.־װאלק׳ םעראצק און נאשעלםק. דער ױדענראט האט געדארפט באזארגן די מענטשן מיט עםן׳ מלבושים און מיטא דאך איבערן קאפ. די הײמלאזע האט מען ארױםגעטריבן פון דער װארשעװער גאם צו די גאםן לעבן דער שול און מארק— אויף מעזריטשער גאם׳ יאטקע־גאם/ פאםטערניק.א טײל פון די הײמלאזע האט מען אײנגעארדנט בײ ארטיקע פאמיליעם און פאר די איבערגעבליבענע האט מען אויפגעקלאפט טאפטשאנעם פון רויע ברעטער׳ אװעקגעשטעלט זײ אין שול און אין בית־מדרש׳ און דארט זענען די הײמלאזע געשלאפן. ...

... קומענדיק צוריק קײן לוקאװ זענען מיר אריץ אין מאגיםטראט. דער בורמיםטזש איז געװען מײנערא באקאנטער,א שכן פמ מיץ שװער ע״ה. אגב, איז ער געװעןא פראגרע־ םױוער מענטש. מיר האבן אים דערצײלט װאם מיר האבן געזען אין מאלצינאװ. ער האט אונח אויםגעהערט און זיך אנגעחפן,^ די אײנציקע עצה איז צו מאכןא פארקאן ארום דעם בית־הקברות, אבער לײדער— גיט ער צו— האט דער שטאטראט נישט קײן געלט דערויף. אױב מיר װעלן באקומען םמ װארשעװער ראבינאטא דערלויבעניש, אז דאם איעציקע בית־מדרש וװ עם איז איצטא קלאזעט, זאל איבערגעגעבן װערן דעם מאגים־ טראט אויףא םקלאד, װעט זיך אים אפשר אײגגעבן צו באקומען געלט אויףא פארקאן ארום דער מאלצינאװער פעלד.