Morris Levitt

די לוקאװער סאםײעטי איז פאר די לעצטע7 יאר אנגעשלאםן אין דער פעדעראציע םון די סוילישע ײדן אין אמעריקע און איז אײנע פץ די טעטיקסטע ברענטשעס. אײניקע םץ די לוקאװער זענען אפיםערם אין דער פעדעראציע, װי: דזשײקאב בראון— וױים־ סרעזידענט פון דער פעדעראציען מארים לעװיט, לויס ראזענבוים, עלי יאנגשטיץ, דארא לעװיט, משה פישבײן— מיטגלידער פץ אדמיניסטראטױץ קאמיטעט, און אלבערט בראון —א טראסטי, די םאםײעטי איז אויך אנגעשלאםן אין אמעריקאנער ײדישן קאנגרעס און איז טעטיק אין דער באיקאט־באװעגונג קעגן דעם בארבארישן היטלעריזם, אין דעם גרויםן פראטעםט־מארש, װאם דער ײדישער קאנגרעם האט אײנגעארדנט׳ האבן זיד אויך די לוקאװער באטײליקט און צױאמען מיטן גאנצן נױ־יארקער ײדנטום אויםגע־ דריקט דעם פײערדיקן פראטעםט קעגן היטלעריזם, די לוקאװער זענען אויך אקטױו אין אלע ײדישע געזעלשאפטן, װעלכע קעמפן פאר די גלײכע רעכט פון ײדישן פאלק.

... םיטם אמ פליכטן פון אזעלכע לאנדסמאנשאפטן, אין יאר1912 באקומט די םאסײעטי א טשארטער פמ שטאט נױ־יארק. דעם טשארטער צו באקומען האט אומבאצאלט דורכ־ געפירט אונדזער הײנטיקער װײס־פרעזידענט קאונסעלאר מארים לעװיט. אין יאר1914 איז געקויפט געװארן די םעמטערי, ארום װעלכער עס איז שפעטער געשטעלט געװארן א גדר, װאם איזא מוםטער פמ קינםטלערישער ארבעט. דער גדר האט געקאםט1500 דאלאר. דאם געלט איז געדעקט געװארן דערפון, װאס די לאנדסלײט האבן פאראײביקט זײערע נעמען אויפן גדר. ...

... אונדזערע לוקאװער מענטשן האבן דעמאלט זיך גענויטיקט אין הילף טאקע דא׳ אין די פאראײניקטע שטאטן. די פארדינםטן פון די ארבעטער זענען דעמאלט געװען זײער קלײנע. אין קאמיטעט זענען דאן געװען יאנקל בראון, זײן ברודער אבי בראון. געװען בײ אונדזא זון פוןא לוקאװער פאמיליע, װאם האט זיך דערצויגן אװ שטודירט אין אמעריקע׳ געװארן אן אדװאקאט. זײן נאמען איז געװען מארים לעװיט ע״ה• אח ער האט פאר אונדז ארויםבאקומען די לעגאליזאציע פונעם פאראײן, אדער װי מען רופט דאם אין ענגלישו טשארטער־קאנםטיטוציע.

... צו יענער צײט האבן די פאראײניקטע שטאטן אנגעהויבן ברענגען ײדן פון די לאגערן. געקומען קיץ אמעריקע זענען מערםטנם אזעלכע, װאם האבן געהאט משפחה אין אמעריקע. די מערהײט פון די געראטעװעטע האבן געװאלט פארן אין נײעם ײדישן לאנד ישראל. אבער דאם לאנד איז נישט געװען בכוח אויפצונעמען אזא גרויםן שטראם פון עליה. דאן האט דער םאראײניקטער יידישער קאמפיץ אונטערגענומעןא גרויםע אקציע צו בויען הײזער פאר די עולים אין מדינת ישראל. דער ״דזשאינט״ האט זיך געװענדט צו די לאנדםמאנשאפטן, אז יעדע פון זײ, װאם װעט בויען הײזער אין ישראל, װעט באקו־ מען דערויף פון ״דזשאינט״25 פראצענט. טויזנטער לאנדםלײט האבן אזוי געטאן, און מיר, לוקאװער, צװישן זײ. אונדזער קאמיטעט׳ מיט אדװ. מארים לעװיט ע״ה בראש, איז אװעק צום ״דזשאינט״ און אײנגעצאלט2400 דאלאר, כדי מיט דער הילף פון ״דזשאינט״ אויפצושטעלן2 הײזלעך אין ישראל.

אין1950 האבן איך איבערגענומען די פארזיצערשאפט פץ פאראיץ. אונדזער בא־ ליבטער פארזיצער מארים לעװיט ע״ה איז ערנםט קראנק געװארן, איך האב מיץ גאנצע ענערגיע געװידמעט דעם לוקאווער פאראיץ בײ דער שטארקער מיטהילף פון די יונגע לוקאװער פון דער שארית הפליטד״ װאס זענען געװארן מיטגלידער אין אונדזער סאםײעטי אין די יארן 52—1950. באזונדערם איז פאר מיר געװעןא גליק צו באקענען דעם אמאליקן לוקאװער געזעלשאפטלעכן טוער מאטל פעלדמאן. מיט דץ לאנגיאריקער דערסארונג האט ערא םך געהאלפן.