Hersh Leyzer Lender

אין א װײל ארום האט דער דײטש זיך געװענדט צום םארזיצער פון ױדענראט, הערש לײזער לענדער, אז ער זאל צונויפזאמלע ן א גרויסע םומע געלט. לענדער האט אנגעהויבן, צוזאמען מיט שװאגער, צונויפזאמלע ן דאם געלט. מיר האבן לענדערן גע־ פרעגט, צי דאם געלט װעט אונז אויסלײזן, אבער ער האט אויף דעם קײן ענטםער נישט געהאט. און דאם געלט איז געשאפן געװארן. ...

... מען בײ אים די רשימה פון די גרויסע עטאט־צאלער, דאס הײסט — פון די ױיכערע ײדן. מען האט נאך נישט געװוסט, װאם זײ זענען אויסן דערמיט. אויפן צו מארגנס אין דער פרי בין איך אװעק עפעס דערלײדיקן אין מאגיסטראַט. אויפן װעג האב איך געזען װי געשטאפא פירט מענטש שפילפויגל. װייטער האב איך באמערקט װי מען פירט םאנע דראנגאל׳ און באלד נאך אים — הערש לײזער לענדער. איך האב באשלאסן שוין נישט צו גײן אין מאגיסטראַט, נאר אומקערן זיך אהײם און זיך באהאלטן. בײ מײן הויז האבן שוין געװארט א געשטאפאוויץ און א פוילישער פאליציאנט. זײ האבן מיך אויפן ארט פארהאלטן.

... די ברידער באציע און חיים־וועווע פינקמאן, יוסף ריבאק א״א. מיר האבן אויסגעגראבן א ברידער־קבר פאר דער מערהייט פון די יודענראט״מיטגלידער פון יענער צײט. ר׳ הערש־לײזער לענדער, זײן אײדעם דוד ליבערמאן, זײן שװאגער, שמחה ראזענפעלד מיט זיץ פאטער ר׳ מאיר משה, ר׳ אשר לעװענזאן, ר׳ מענדל פרידמאן. מען האט אויסגעגראבן א ספעציעלן קבר פארן מיעכאװער רבין ז״ל, װאם איז דערשאסן געװארן אין טלית און תפילין בײם דאװענען• ...