Malka Shtak

א קליין הייפעלע דערשלאגענע יתומים זענען מיר געווען. איינצענע שרידים פון פארטיליקטע משפחות: איך דער יינגסטער ־ 17 יאר אלט; מיינע שוועסטער־קינדער נחמיה שטאק ־ 20 יאר אלט און מלכה שטאק ־ 9 ויאר אלט: דארע פייערשטיין(דעם זייגערמאכער'ס טאכטער) ־ 28 יאר אלט און די ברידער שווארצבאך(די סיקעריניצער) זיוניע ־ 20 יאר אלט און מאירציע ־ 19 יאר אלט. מיר זענען געשטאנען פאר דער אפענער טיר פון אונדזער הויז און שטום ארויסגעקוקט אין דער נאכט אריץ. א שווערער אומעט האט געדריקט אויף אונדזערע צעווייטאגטע געמיטער און א צאן האט געקלאפט אין א צאן. די נאכט איז געווען א לויטערע און אויסגעשטערנטע. די טויטע יידישע גאסן און ליידיקע הייזער מיט צעפראלטע טירן און ארויסשטארצנדיקע, צעבראכענע שויבן, האבן אנגעווארפן א פחד. פון די ארומיקע גארטנס און פעלדער האט זיך געטראגן א פרישער ריח פון געשניטענע גראזן און פון אויפגייענדיקער תבואה. מיט פארטרוקנטע, פארשמאכטע גומענס און פארהאלטענע אטעמס האבן מיר זיך צוגעהערט צו די באשטיוולטע טריט פון די דייטשע און אוקראינישע נאכט־ פאטרולן און צו דעם האסטיקן קלאפן פון אונדזערע אייגענע הערצער.

די שיסערייען אין דער וואלד־אקציע האבן געדויערט א גאנצן טאג און ביז די נאכט איז צוגעפאלן און ס׳איז אינגאנצן שטיל געווארן, האבן מיד זיך נישט געטרויעט ארויסצוגיין פון די בונקערס. אונדזער גרופע האט געהאט צוויי בונקערס: איינעם אין א שוץ־גרוב פון דער ערשטער וועלט־מלחמה און א צווייטן עטלעכע הונדערט מעטער ווייטער אין א געדיכטן וועלדל פון יונגע סאסנע ביימער. מיט מיד אין ערשטן בונקער זענען געווען מלכה שטאק, יוסף בלוטשטיין מיט זיין פדוי, שרה און זייער 4־יעריק מיידעלע, און חיים גאטעספעלד מיט זיין פדוי בלימע און זייער צוויי און א האלב יעריק מיידעלע ביילע. ווי די קינדער וואלטן באנומען די גרויסע סכנה, האבן זיי זיך די גאנצע צייט פארהאלטן שטיל און זענען כמעט דעם גאנצן טאג געשלאפן. אין צווייטן בונקער האבן זיך אויסבאהאלטן און זענען דעמאלט ניצול געווארן אברהם און שרה פרענקעל, פרידא פרענקעל און אירע טעכטער ריטא און מירא, משה דונאיער, די פדוי שרענצעל מיט איר טעכטערל און נחמיה שטאק. אחוץ אין די בונקערס זענען דעמאלט פון אונדזער גרופע אויך, עלפינס, ניצול געווארן פיניע פרענקעל און יבל״א ריווע שווארצבאך מיט אירע קינדער סוזיע, דוד, און א זויגלינג. אנדערע, וואס האבן נישט באוויזן אריינצולויפן אין די בונקערס, זענען דורך די דייטשן דערשאסן געווארן. ס׳האט געדויערט עטליכע טעג נאך דעם פאגראם ביז מיד האבן אין די געדיכטענישן פון וואלד געפונען אונדזערע הרוגים און זיי מקבר געווען צווישן יונגע סאסנעס. קודם האבן מיד געפ ...

... 2 . מלכ ה שטא ק ...